απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Κ.Θ. Δημαράς, Αδαμάντιος Κοραής

Δοκίμιο του ιστορικού της λογοτεχνίας Κ. Θ. Δημαρά για τον Αδαμάντιο Κοραή: τη μετριοπαθή, προοδευτική σκέψη του, τη «μέση οδό», τους οπαδούς και τους αντιπάλους του και τον αγώνα του με την πένα στα χρόνια της Επανάστασης.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Κοραής ανήκει πνευματικά στους Ιδεολόγους· αγαπά την ελευθερία αλλά τη θέλει δεμένη με τη δικαιοσύνη και τον ανθρωπισμό.
  2. Η «μέση οδός» του εφαρμόζεται στη θρησκεία και στη γλώσσα και εκφράζει όλο το πνεύμα του Διαφωτισμού και το ελληνικό ιδανικό του τέλους του 18ου αιώνα.
  3. Ο Δημαράς τον βλέπει ως πνευματικό ηγέτη που σχεδιάζει τα θεμέλια της νέας Ελλάδας.
  4. Οπαδούς βρίσκει κυρίως στους νέους που ταυτίζουν τον πολιτισμό με τη Δύση· αντιπάλους στους φανατικούς των δύο άκρων και σε όσους θίγονται τα συμφέροντά τους.
  5. Στην Επανάσταση αγωνίζεται με εκδόσεις αρχαίων, «Προλεγόμενα» σε διαλογική μορφή και αλληλογραφία υπέρ του φιλελληνισμού.
  6. Όταν μαθαίνει τη ναυμαχία του Ναβαρίνου, βάζει έναν νέο να του διαβάσει τον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου.
  7. Το έθνος αναγνωρίζει την προσφορά του· πεθαίνει στις 6 Απριλίου 1833, μετά από πτώση, σχεδόν ογδόντα πέντε χρονών.

Πρόσωπα

Κ. Θ. Δημαράς
ιστορικός της λογοτεχνίας, συγγραφέας του δοκιμίου
Αδαμάντιος Κοραής
λόγιος του Διαφωτισμού, ηγέτης του γένους
Ιωάννης Καποδίστριας
κυβερνήτης που πολέμησε ο Κοραής
Κωνσταντίνος Καραθεοδωρής
ο νέος που του διάβασε Αισχύλο
Π. Αργυρόπουλος
θαυμαστής που περιέγραψε τον Κοραή
Αισχύλος
ποιητής του «Προμηθέα Δεσμώτη»
Ναπολέων Βοναπάρτης
του οποίου την εξουσία αποδοκίμασε

Όροι

Διαφωτισμός
κίνημα πίστης στη λογική και την πρόοδο
Ιδεολόγοι
Γάλλοι φιλελεύθεροι θεωρητικοί
βοναπαρτισμός
όλες οι εξουσίες σε έναν, τον Βοναπάρτη
μέση οδός
η στάση του Κοραή μακριά από τα άκρα
Προλεγόμενα
εισαγωγές του Κοραή στις εκδόσεις του
φιλελληνισμός
υποστήριξη των ξένων στον αγώνα
εθνεγερσία
η εθνική εξέγερση του 1821
παλιγγενεσία
η αναγέννηση του έθνους
πραγματευτής
έμπορος
ανακαίνιση
νεωτεριστική μεταρρύθμιση
άτη
βλάβη, συμφορά
δεισιδαιμονία
πρόληψη, υπερβολή στη θρησκεία
δοκίμιο
σύντομο κείμενο στοχασμού πάνω σε θέμα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ήταν ο Κοραής επαναστάτης κατά τον Δημαρά;

Όχι. Ο Δημαράς τον περιγράφει ως εξελικτικό και προοδευτικό, κοντά στους Γάλλους Ιδεολόγους. Αγαπούσε την ελευθερία, αλλά μόνο μαζί με τη δικαιοσύνη· γι' αυτό τον δυσαρέστησαν οι ακρότητες της Γαλλικής Επανάστασης και ο βοναπαρτισμός.

Τι είναι η «μέση οδός» του Κοραή;

Η στάση του να αποφεύγει τα άκρα: στη θρησκεία ούτε απιστία ούτε δεισιδαιμονία, στη γλώσσα ούτε εχθρός ούτε δούλος της λαϊκής. Ο Δημαράς τονίζει ότι δεν είναι συμβιβασμός, αλλά νέα και γενναία λύση στο πνεύμα της προόδου.

Πώς βοήθησε ο Κοραής την Επανάσταση του 1821;

Ήταν πάνω από εβδομήντα χρονών και δεν μπορούσε να πολεμήσει, γι' αυτό αγωνίστηκε με την πένα: εξέδιδε αρχαίους συγγραφείς με «Προλεγόμενα» που καθοδηγούσαν πολιτικά τους Έλληνες και έγραφε σε σημαντικούς ξένους για να στηρίξει το φιλελληνισμό.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.