απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
5.2.1

Μ. Αυγέρης, Ο Κάλβος και η εποχή του

Κριτικό δοκίμιο του Μάρκου Αυγέρη που τοποθετεί την ποίηση του Ανδρέα Κάλβου στην εποχή της Γαλλικής Επανάστασης και των απελευθερωτικών αγώνων και εξηγεί τις ιδέες, τον κλασικισμό, τα μέτρα και τη γλώσσα του.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 5 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Γιατί

Τι έγινε

  1. Στη Ζάκυνθο, παιδί, είδε τον λαό να καίει το λίμπρο ντ' όρο με την άφιξη των Γάλλων· στην Ιταλία, κοντά στον Φόσκολο, ρίζωσε μέσα του το πνεύμα της ελευθερίας.
  2. Η ποίησή του έχει έντονο πολιτικό χαρακτήρα: επαναστατικό πατριωτισμό και διαρκή εξύψωση της αρετής.
  3. Ο τόνος του είναι επίσημος, οραματικός και αυστηρός· η Ελευθερία έχει το αδιάφθορο πρόσωπο της Αρετής, και ο ίδιος ήταν ασυμβίβαστος και στη ζωή.
  4. Στη μορφή κλασικίζει: αρχαϊσμός, αρχαίοι μύθοι, ισόρροπη δομή. Ταυτόχρονα έχει ρομαντικά στοιχεία, από Οράτιο ως Όσσιαν.
  5. Τα «κάλβεια» μέτρα είναι ιαμβικά, σε πεντάστιχες στροφές με τέσσερις επτασύλλαβους ή οκτασύλλαβους και έναν πεντασύλλαβο, με μεγάλη ρυθμική ποικιλία.
  6. Η γλώσσα του ακολουθεί σε ένα βαθμό τη μέση λύση του Κοραή, αλλά παραμορφώνει λέξεις για χάρη της μουσικής του στίχου.
  7. Ο Αυγέρης δηλώνει ότι στόχος του δεν είναι πλήρης κριτική ανάλυση, αλλά η τοποθέτηση του ποιητή στο ιστορικό του πλαίσιο.

Πρόσωπα

Μάρκος Αυγέρης
κριτικός, συγγραφέας του δοκιμίου
Ανδρέας Κάλβος
ο ποιητής των Ωδών
Ούγκο Φόσκολο
Ιταλός ποιητής, δάσκαλος του Κάλβου
Διονύσιος Σολωμός
ποιητής που μεγάλωσε στην ίδια ατμόσφαιρα
Αδαμάντιος Κοραής
γλωσσοπλάστης που επηρέασε τον Κάλβο
Όσσιαν
μυθικός Σκώτος βάρδος, πρότυπο ρομαντισμού
Οράτιος
Λατίνος ποιητής του κλασικού ύφους
Μαντσόνι
Ιταλός της ρομαντικής σχολής

Όροι

αστισμός
η τάξη των αστών με δύναμη το χρήμα
λίμπρο ντ' όρο
η χρυσή βίβλος των ευγενών
ουμανισμός
ανθρωπισμός
Μασσαλιώτιδα
ύμνος της Γαλλικής Επανάστασης
κλασικισμός
μίμηση των αρχαίων προτύπων
ρομαντισμός
ρεύμα του έντονου συναισθήματος
προρομαντισμός
η σχολή του Όσσιαν και του Γιουνγκ
ωδή
λυρικό ποίημα για ένα υψηλό θέμα
κάλβεια μέτρα
ιδιόρρυθμοι ιαμβικοί συνδυασμοί
ίαμβος
μέτρο: άτονη και τονισμένη συλλαβή
πεντάστιχη στροφή
η στροφή των Ωδών του Κάλβου
αρχαϊσμός
χρήση αρχαίων γλωσσικών τύπων
συνίζηση
δύο φωνήεντα σε μία συλλαβή
Διαφωτισμός
το φιλελεύθερο πνεύμα του 18ου αιώνα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιες είναι οι βασικές ιδέες της ποίησης του Κάλβου κατά τον Αυγέρη;

Ο επαναστατικός πατριωτισμός και η εξύψωση της αρετής. Πατρίδα, Ελευθερία και Αρετή είναι αχώριστες· η επανάσταση είναι για τον Κάλβο έκρηξη αρετής, και ελεύθεροι είναι οι ενάρετοι.

Από πού πηγάζουν οι ιδέες του Κάλβου;

Από το φιλελεύθερο, δημοκρατικό πνεύμα της εποχής του: τον Διαφωτισμό, τη Γαλλική Επανάσταση, την εξέγερση της Ζακύνθου που έζησε παιδί, τον ιταλικό πατριωτισμό και τη συναναστροφή του με τον Φόσκολο, και τέλος την Ελληνική Επανάσταση.

Γιατί ο Αυγέρης λέει πως ο ποιητής «κλασικίζει χωρίς να είναι κλασικός»;

Γιατί το ιδανικό του είναι κλασικό, με αρχαία σύμβολα, αρχαϊκή γλώσσα και ισόρροπη αρχιτεκτονική, αλλά η έκφρασή του είναι ρομαντική, με βίαια αισθήματα και εικόνες φωτός και σκοταδιού. Συνθέτει τα δύο ρεύματα που γνώρισε στην Ιταλία.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.