Η εισαγωγή του βιβλίου στο δοκίμιο: τι είναι αυτό το σύντομο κείμενο στοχασμού, πώς συνδέεται με τη λογοτεχνία και πώς χωρίζεται σε στοχαστικό και αποδεικτικό.
Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 5 · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Το όνομα έρχεται από το γαλλικό essai και το αγγλικό essay: το δοκίμιο είναι απόπειρα να ερευνηθεί ένα θέμα με συντομία, σαφήνεια και καλλιέπεια.
Ο συγγραφέας του χρειάζεται γνώση, δύναμη στοχασμού, ικανότητα να απλοποιεί, λογοτεχνικό χάρισμα και συχνά τόλμη, όταν γράφει αντιδογματικά.
Η συντομία δεν σημαίνει επιπολαιότητα: τη συμπληρώνουν η φαντασία, η καλή διάταξη της ύλης και η λογοτεχνική πνοή.
Τα δοκίμια που πλησιάζουν τη λογοτεχνία βλέπουν τα πράγματα προσωπικά, αναπτύσσουν τη σκέψη συνειρμικά, χρησιμοποιούν σύμβολα και σχήματα λόγου.
Το στοχαστικό δοκίμιο είναι υποκειμενικό: καταγραφή σκέψεων με πρωτότυπες εικόνες και μεταφορική γλώσσα.
Το αποδεικτικό δοκίμιο συζητά συγκεκριμένο πρόβλημα, τεκμηριώνει με επιχειρήματα και έχει στόχο να διερευνήσει, να λύσει ή να πείσει.
Κάθε δοκίμιο, ακόμη και το στοχαστικό, επιδιώκει κάποια πειθώ· άλλα είναι η διατριβή, η μελέτη και η πραγματεία.
Μια σύντομη μελέτη, μια «δοκιμή», που εξετάζει ένα θέμα φιλολογικό, φιλοσοφικό, επιστημονικό, κοινωνικό ή καλλιτεχνικό και το παρουσιάζει σύντομα, καθαρά και με καλή γλώσσα. Δημοσιεύεται συχνά σε εφημερίδες και περιοδικά.
Ποια η διαφορά στοχαστικού και αποδεικτικού δοκιμίου;
Το στοχαστικό καταγράφει ελεύθερα τις σκέψεις του συγγραφέα, με μεταφορική γλώσσα και συνειρμική ανάπτυξη. Το αποδεικτικό εξετάζει συγκεκριμένο πρόβλημα, τεκμηριώνει τις ιδέες με λογική σειρά και στηρίζεται κυρίως σε γνώσεις.
Σε τι διαφέρει το δοκίμιο από την πραγματεία;
Το δοκίμιο εκφράζει κυρίως τις προσωπικές απόψεις του συγγραφέα. Η πραγματεία και η μελέτη είναι πιο αντικειμενικές και εξετάζουν το θέμα, με βάση τα αποτελέσματα της επιστημονικής έρευνας.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.