Τρίτη κλίση

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Η τρίτη κλίση έχει ονόματα και των τριών γενών· όλα κάνουν γενική ενικού σε -is.
2. Κατά τον χαρακτήρα του θέματος είναι φωνηεντόληκτα (χαρακτήρας i, εκτός από grus, sus) ή συμφωνόληκτα (άφωνο, υγρό, έρρινο ή συριστικό).
3. Τα φωνηεντόληκτα είναι ισοσύλλαβα, τα συμφωνόληκτα περιττοσύλλαβα.
4. Αρσενικά και θηλυκά έχουν ίδιες καταλήξεις· είναι καταληκτικά (με -s στην ονομαστική) ή ακατάληκτα. Τα ουδέτερα είναι όλα ακατάληκτα.
5. Μονόθεμα είναι όσα κλίνονται από ένα θέμα, διπλόθεμα όσα έχουν άλλο θέμα στην ονομαστική και κλητική.
6. Αποκλίσεις: αιτιατική σε -im (febris, Tiberis), αφαιρετική σε -i, ουδέτερα σε -e, -al, -ar με πληθυντικό σε -ia, γενική πληθυντικού σε -ium.
7. Ανώμαλα είναι τα bos, caro, iter, Iuppiter, senex, vis· ονόματα από ελληνικά τριτόκλιτα κρατούν σε μερικές πτώσεις ελληνικούς τύπους.

Όροι

declinatio tertia

τρίτη κλίση

-is

γενική ενικού όλων των τριτόκλιτων

-em

αιτιατική ενικού αρσενικών, θηλυκών

-ibus

δοτική και αφαιρετική πληθυντικού

-um / -ium

γενική πληθυντικού γ΄ κλίσης

-a / -ia

ονομαστική πληθυντικού ουδετέρων

ισοσύλλαβα

ίδιες συλλαβές σε ονομαστική και γενική

περιττοσύλλαβα

μία συλλαβή παραπάνω στη γενική

καταληκτικά

ονομαστική ενικού με κατάληξη -s

ακατάληκτα

ονομαστική ενικού χωρίς κατάληξη

μονόθεμα

όλες οι πτώσεις από ένα θέμα

διπλόθεμα

άλλο θέμα σε ονομαστική και κλητική

σιγμόληκτα

s θέματος τρέπεται σε r

-im

αιτιατική ενικού του febris, turris

pater, mater, frater

συγκόπτουν το e στις άλλες πτώσεις

Iuppiter, Iovis

ανώμαλο: ο Δίας

vis

δύναμη, χωρίς γενική και δοτική

iter, itineris

πορεία, ουδέτερο ανώμαλο