Η ενότητα διδάσκει τη δεύτερη κλίση των λατινικών ουσιαστικών: αρσενικά και θηλυκά σε -us και -er και ουδέτερα σε -um, με γενική σε -i, και τις ανωμαλίες ονομάτων όπως deus, filius και τα σε -ius (§ 17-19).
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η δεύτερη κλίση έχει ονόματα και των τριών γενών, με χαρακτήρα θέματος ο και γενική ενικού σε -i.
Τα σε -us κάνουν κλητική ενικού σε -e· στα σε -er η κλητική είναι ίδια με την ονομαστική.
Τα ουδέτερα σε -um έχουν τρεις όμοιες πτώσεις και στον πληθυντικό λήγουν σε -a.
Θηλυκά της β΄ κλίσης είναι τα ονόματα δέντρων (malus, ficus) και ελληνικά δάνεια όπως methodus· ουδέτερα σε -us είναι τα vulgus, virus, pelagus.
Τα σε -er έχασαν τις καταλήξεις -us και -e, και όσα είχαν σύμφωνο πριν από το r ανέπτυξαν e (ager)· έτσι και ελληνικά ονόματα σε -ρος (Alexander).
Ανωμαλίες: το deus δεν έχει εύχρηστη κλητική και έχει διπλούς τύπους στον πληθυντικό· τα σε -ius, -ium συναιρούν το ii της γενικής· filius κάνει κλητική fili.
Όροι
declinatio secunda
δεύτερη κλίση
-us, -er, -um
ονομαστική ενικού β΄ κλίσης
-i
γενική ενικού β΄ κλίσης
-o
δοτική και αφαιρετική ενικού
-e
κλητική ενικού των σε -us
-orum
γενική πληθυντικού β΄ κλίσης
-is
δοτική και αφαιρετική πληθυντικού
-os
αιτιατική πληθυντικού αρσενικών
-a
ονομαστική πληθυντικού ουδετέρων
dominus
κύριος
puer
παιδί
ager
αγρός
malus
μηλιά, θηλυκό δευτερόκλιτο
vulgus
όχλος, ουδέτερο σε -us
mi fili
παιδί μου, κλητική σε -i
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Ποια ονόματα ανήκουν στη δεύτερη κλίση;
Αρσενικά και θηλυκά σε -us ή -er και ουδέτερα σε -um, όλα με γενική ενικού σε -i, όπως dominus, puer, ager, donum. Θηλυκά σε -us είναι κυρίως τα ονόματα δέντρων.
Γιατί το ager έχει θέμα agr-;
Τα ονόματα σε -er είχαν αρχικά κατάληξη -us. Όταν την έχασαν, όσα είχαν σύμφωνο πριν από το r ανέπτυξαν ένα βραχύ e (agr- σε ager). Στις άλλες πτώσεις κλίνονται όπως τα σε -us.
Πώς σχηματίζεται η κλητική του filius;
Σε -i αντί για -ie: mi fili. Το ίδιο κάνουν τα γνήσια λατινικά κύρια ονόματα σε -ius, όπως Tulli.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.