απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
§ 179-195

Οι δευτερεύουσες εξαρτημένες προτάσεις

Η ενότητα παρουσιάζει τις δέκα κατηγορίες δευτερευουσών προτάσεων της λατινικής, με τους συνδέσμους που τις εισάγουν και την έγκλιση που παίρνουν: αιτιολογικές, υποθετικές, παραχωρητικές, παραβολικές, τελικές, αποτελεσματικές, βουλητικές, χρονικές, πλάγιες ερωτήσεις και αναφορικές (§ 179-195).

Β΄ Λυκείου · Λατινική Γραμματική · § 179-195 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Αιτιολογικές: οριστική, ή υποτακτική όταν την αιτία την προβάλλει το υποκείμενο της κύριας· το αιτιολογικό cum θέλει συνήθως υποτακτική.
  2. Υποθετικές: τρία είδη υποθετικού λόγου, πραγματικό, αντίθετο του πραγματικού και δυνατό.
  3. Παραχωρητικές: με etsi, tametsi, quamquam οριστική· με licet, quamvis, ut, cum υποτακτική· με etiamsi και τα δύο.
  4. Παραβολικές: οριστική με αναφορικές λέξεις, υποτακτική με quasi, tamquam.
  5. Τελικές, αποτελεσματικές και βουλητικές θέλουν υποτακτική· οι αποτελεσματικές ακολουθούν συχνά λέξεις όπως tantus, tam.
  6. Ενδοιαστικές: είδος βουλητικών, με ne ή ut (ne non) και υποτακτική, μετά από ρήματα φόβου.
  7. Χρονικές: οριστική για πραγματικό γεγονός, υποτακτική για επιδιωκόμενο σκοπό· ειδικές χρήσεις έχουν τα cum, antequam, priusquam.
  8. Πλάγιες ερωτήσεις με υποτακτική (με ne, num, utrum…an, si, an, quin)· αναφορικές κυρίως ή επιρρηματικές, με οριστική ή υποτακτική.

Όροι

αιτιολογική πρόταση
οριστική, ή υποτακτική για ξένη αιτία
cum (αιτιολογικό)
συνήθως με υποτακτική
πραγματικός υποθετικός λόγος
οριστική στην υπόθεση
αντίθετο του πραγματικού
υποτακτική ιστορικού χρόνου
δυνατός υποθετικός λόγος
υποτακτική αρκτικού χρόνου
etsi, quamquam
παραχωρητικοί με οριστική
licet, quamvis
παραχωρητικοί με υποτακτική
quasi, tamquam
παραβολικοί με υποτακτική
τελική πρόταση
υποτακτική ενεστώτα ή παρατατικού
αποτελεσματική πρόταση
πάντα υποτακτική, δηλώνει ακολουθία
βουλητική πρόταση
εκφράζει βούληση, πάντα υποτακτική
ενδοιαστική με ne
φόβος μήπως γίνει κάτι κακό
ενδοιαστική με ut / ne non
φόβος μήπως δεν γίνει κάτι
cum inversivum
αντεστραμμένο cum, χρονική ως κύρια
antequam, priusquam
χρονικοί: πριν να
utrum … an
διμερής πλάγια ερώτηση
necne
«ή όχι» σε διπλή πλάγια ερώτηση
quin
μετά από άρνηση: ότι δεν, να μη
αναφορική αποτελεσματική
με dignus, idoneus και υποτακτική

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πόσα είδη υποθετικού λόγου έχει η λατινική;

Τρία, όχι τέσσερα όπως η αρχαία ελληνική: το πραγματικό (οριστική στην υπόθεση), το αντίθετο του πραγματικού (υποτακτική ιστορικού χρόνου και στα δύο μέρη) και το δυνατό (υποτακτική αρκτικού χρόνου και στα δύο μέρη).

Πώς εισάγονται οι ενδοιαστικές προτάσεις στα λατινικά;

Με ne, όταν φοβόμαστε μήπως γίνει κάτι ανεπιθύμητο, και με ut ή ne non, όταν φοβόμαστε μήπως δεν γίνει κάτι επιθυμητό. Εκφέρονται με υποτακτική.

Ποιες δευτερεύουσες εκφέρονται πάντα με υποτακτική;

Οι τελικές, οι αποτελεσματικές, οι βουλητικές και οι ενδοιαστικές, καθώς και κανονικά οι πλάγιες ερωτήσεις. Οι αιτιολογικές παίρνουν υποτακτική όταν η αιτία ανήκει στο υποκείμενο της κύριας, όχι στον ομιλητή.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.