Μάθημα VIII

Όταν βγεις στο κυνήγι, πάρε μαζί σου μολύβι και χαρτί

Lectio octava: σε γράμμα προς τον Τάκιτο, ο Πλίνιος ο νεότερος διηγείται πώς έπιασε τρία αγριογούρουνα ενώ σημείωνε τις σκέψεις του. Το μάθημα διδάσκει τα ουδέτερα φωνηεντόληκτα της γ΄ κλίσης, τα τριτόκλιτα επίθετα και τον μέλλοντα της α΄ και β΄ συζυγίας.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑ VIII15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

Ο Πλίνιος γράφει στον φίλο του Τάκιτο ότι θα γελάσει: ο ίδιος έπιασε τρία άγρια αγριογούρουνα.
Καθόταν δίπλα στα δίχτυα με γραφίδα και πλάκες αντί για λόγχη, σκεφτόταν και κρατούσε σημειώσεις.
Τα δάση και η ερημιά, λέει, είναι μεγάλο ερέθισμα για σκέψη.
Συμβουλεύει τον Τάκιτο να παίρνει κι αυτός πλάκες στο κυνήγι: θα δει ότι στα βουνά δεν περιπλανιέται μόνο η Άρτεμη αλλά και η Αθηνά.
Το γράμμα αρχίζει με τον καθιερωμένο χαιρετισμό salutem (dicit) και κλείνει με vale.
Γραμματική: τα ουδέτερα σε -e, -al, -ar (mare, animal, calcar) κάνουν αφαιρετική ενικού σε -i και πληθυντικό σε -ia.
Τα τριτόκλιτα επίθετα είναι τρικατάληκτα, δικατάληκτα ή μονοκατάληκτα και κλίνονται όπως τα φωνηεντόληκτα.
Ο μέλλοντας α΄ και β΄ συζυγίας σχηματίζεται με -b- και συνδετικό φωνήεν: amabo, delebo.

Πρόσωπα

Πλίνιος ο νεότερος: Gaius Plinius, γράφει το γράμμα για το κυνήγι
Κορνήλιος Τάκιτος: ιστορικός, φίλος του Πλινίου και παραλήπτης του γράμματος
Diana (Άρτεμη): η θεά του κυνηγιού
Minerva (Αθηνά): η θεά της σοφίας, που κατά τον Πλίνιο γυρίζει κι αυτή στα βουνά

Όροι

aper, apri: το αγριογούρουνο
ferox, -ocis: άγριος
rete, -is: το δίχτυ
sedeo, 2: κάθομαι
stilus, -i: η γραφίδα
pugillares, -ium: οι κερωμένες πλάκες γραφής
cogito, 1: σκέφτομαι
vacuus, -a, -um: άδειος
silva, -ae: το δάσος
solitudo, -inis: η ερημιά, η μοναξιά
mons, montis: το βουνό
Ουδέτερα φωνηεντόληκτα: mare, animal: αφ. ενικού -i, πληθ. -ia
Τριτόκλιτα επίθετα: acer, brevis, ferox: αφ. -i, γεν. πληθ. -ium
Μέλλοντας α΄ και β΄ συζυγίας: θέμα + b + i/o/u + καταλήξεις: amabo

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι έκανε ο Πλίνιος στο κυνήγι αντί να κυνηγά;

Καθόταν δίπλα στα δίχτυα με γραφίδα και κερωμένες πλάκες αντί για λόγχη, σκεφτόταν και σημείωνε. Τα δίχτυα έμειναν άδεια, όπως λέει, αλλά οι πλάκες του γέμισαν· κι όμως έπιασε τρία άγρια αγριογούρουνα.

Πώς σχηματίζεται ο μέλλοντας της α΄ και β΄ συζυγίας;

Ενεστωτικό θέμα, -b-, συνδετικό φωνήεν i, o ή u και βασικές καταλήξεις: amabo, amabis, amabit, amabimus, amabitis, amabunt· delebo, delebis κ.ο.κ.

Σε τι χωρίζονται τα τριτόκλιτα επίθετα;

Σε τρικατάληκτα (acer, acris, acre), δικατάληκτα (brevis, breve) και μονοκατάληκτα (ferox). Κάνουν αφαιρετική ενικού σε -i, γενική πληθυντικού σε -ium και ουδέτερο πληθυντικό σε -ia. Εξαίρεση το celer, με γενική πληθυντικού celerum.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα