απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Μάθημα V

Ένας «λάτρης» του Βιργιλίου

Lectio quinta: ο επικός ποιητής Σίλιος Ιταλικός, που λάτρευε τον Βιργίλιο σαν θεό. Το μάθημα διδάσκει τα δευτερόκλιτα σε -er, τον παρατατικό της β΄ συζυγίας, το locus, τον τονισμό, την αυτοπάθεια και την αφαιρετική του χρόνου.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑ V15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Ο Σίλιος Ιταλικός ήταν ένδοξος επικός ποιητής· τα δεκαεπτά βιβλία του για τον Β΄ Καρχηδονιακό πόλεμο θεωρούνται ωραία.
  2. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του έμενε στην Καμπανία, όπου είχε πολλά κτήματα.
  3. Είχε ευαίσθητη ψυχή, φρόντιζε για τη δόξα του Βιργιλίου και τον τιμούσε όπως ένα παιδί τον δάσκαλό του· τον τάφο του στη Νεάπολη τον θεωρούσε ναό.
  4. Γραμματική: τα αρσενικά σε -er (puer, ager, magister) και το vir κλίνονται όπως τα σε -us, χωρίς κατάληξη στην ονομαστική και κλητική ενικού· έτσι και επίθετα όπως tener, pulcher και οι κτητικές noster, vester.
  5. Ο παρατατικός της β΄ συζυγίας προσθέτει -bam στο θέμα: habebam, habebas.
  6. Τονισμός: λέξεις ελληνικής προέλευσης κρατούν την ποσότητα της παραλήγουσας (Neápolis, Aenēas), ενώ λέξεις όπως Campánia, Itália τονίζονται αλλιώς από τα ελληνικά.
  7. Αυτοπάθεια: suus και se αναφέρονται στο υποκείμενο (ευθεία ή πλάγια αυτοπάθεια)· στο α΄ και β΄ πρόσωπο μπαίνουν οι προσωπικές αντωνυμίες (me, te).
  8. Συντακτικό: η απλή αφαιρετική λέξεων χρόνου δείχνει πότε έγινε κάτι (ultimis annis)· η παράθεση λειτουργεί όπως στα ελληνικά.

Πρόσωπα

Σίλιος Ιταλικός
Silius Italicus, επικός ποιητής, συγγραφέας των Punica
Βιργίλιος
ο ποιητής που λάτρευε ο Σίλιος σαν δάσκαλο και θεό
Καμπανία
περιοχή της Νότιας Ιταλίας όπου ζούσε ο Σίλιος τα τελευταία του χρόνια
Νεάπολη
η πόλη όπου βρισκόταν ο τάφος του Βιργιλίου

Όροι

vir, viri
ο άνδρας
clarus, -a, -um
ένδοξος, φημισμένος
liber, -bri
το βιβλίο
pulcher, -chra, -chrum
όμορφος
ager, agri
ο αγρός
possideo, 2
κατέχω
tener, -era, -erum
τρυφερός, ευαίσθητος
studeo, 2 (+ δοτ.)
επιδιώκω, φροντίζω για
puer, -eri
το παιδί
magister, -stri
ο δάσκαλος
monumentum, -i
το μνημείο, ο τάφος
Δευτερόκλιτα σε -er
χωρίς κατάληξη στην ονομ. ενικού: puer, ager
Αυτοπάθεια
suus και se γυρίζουν στο υποκείμενο
Αφαιρετική του χρόνου
απλή αφαιρετική για το πότε: ultimis annis

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιος ήταν ο Σίλιος Ιταλικός;

Επικός ποιητής του 1ου αιώνα μ.Χ. που έγραψε τα Punica, το μεγαλύτερο σωζόμενο ρωμαϊκό έπος, για τον Β΄ Καρχηδονιακό πόλεμο, σε 17 βιβλία. Θαύμαζε τόσο τον Βιργίλιο ώστε αγόρασε τον τάφο του στη Νεάπολη και τον τιμούσε σαν ναό.

Ποια η διαφορά ανάμεσα σε pater suus και pater eius;

Το suus είναι αυτοπαθές και δείχνει τον πατέρα του ίδιου του υποκειμένου. Το eius δείχνει τον πατέρα κάποιου άλλου, χωρίς αυτοπάθεια.

Γιατί το locus λέγεται ετερογενές;

Γιατί έχει δύο πληθυντικούς: loci, αρσενικό, για χωρία βιβλίου, και loca, ουδέτερο, για τόπους.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.