Lectio quarta: ο ιστορικός Σαλλούστιος περιγράφει ιδανικά τα ήθη της παλιάς Ρώμης. Το μάθημα διδάσκει τα ουδέτερα της β΄ κλίσης, τον παρατατικό της α΄ συζυγίας και του sum, την αντωνυμία is, ea, id και την αλληλοπάθεια.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑΜΑΘΗΜΑ IV15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Στους παλιούς Ρωμαίους βασίλευε η ομόνοια και σχεδόν δεν υπήρχε πλεονεξία.
Ήταν μεγαλόπρεποι στη λατρεία των θεών αλλά φειδωλοί στην ιδιωτική τους ζωή.
Συναγωνίζονταν σε δικαιοσύνη και φρόντιζαν την πατρίδα· στον πόλεμο απωθούσαν τους κινδύνους με τόλμη και με ευεργεσίες έκαναν φιλίες και συμμαχίες.
Οι εκλεγμένοι σύμβουλοι (η Σύγκλητος) φρόντιζαν για την πατρίδα: γέροι στο σώμα, αλλά δυνατοί στο πνεύμα χάρη στη σοφία τους.
Γραμματική: τα ουδέτερα σε -um (donum, -i) έχουν ίδια ονομαστική, αιτιατική και κλητική, και πληθυντικό σε -a· όσα λήγουν σε -ium συναιρούν τη γενική σε -i.
Ο παρατατικός της α΄ συζυγίας παίρνει -ba- μετά το θέμα· ο παρατατικός του sum είναι eram.
Η δεικτική is, ea, id χρησιμεύει συνήθως για να επαναλάβει προηγούμενο ουσιαστικό, όπως το αὐτός.
Συντακτικό: αφαιρετική της αναφοράς (iustitia certabant), in με αφαιρετική για χρόνο, τόπο ή κατάσταση, και παράλειψη του ρήματος όταν εννοείται (erat, erant).
Πρόσωπα
Σαλλούστιος
Gaius Sallustius Crispus, Ρωμαίος ιστορικός που εξιδανικεύει τα παλιά ήθη
Ρωμαίοι
οι πρόγονοι που παρουσιάζονται ως πρότυπο αρετής
Καρχηδόνα
η πόλη που κατέστρεψαν οι Ρωμαίοι το 146 π.Χ., ορόσημο για τον Σαλλούστιο
Delecti (Σύγκλητος)
οι εκλεγμένοι σύμβουλοι που φρόντιζαν για την πατρίδα
Πώς περιγράφει ο Σαλλούστιος τους παλιούς Ρωμαίους;
Με μεγάλη ομόνοια και ελάχιστη πλεονεξία, γενναιόδωρους στη λατρεία των θεών αλλά λιτούς στο σπίτι. Αγωνίζονταν μεταξύ τους σε δικαιοσύνη, απωθούσαν τους κινδύνους με τόλμη και κέρδιζαν φίλους με ευεργεσίες. Η εικόνα είναι εξιδανικευμένη: κατά τον ίδιο, η φθορά των ηθών άρχισε μετά την καταστροφή της Καρχηδόνας το 146 π.Χ.
Πώς σχηματίζεται ο παρατατικός της α΄ συζυγίας;
Ενεστωτικό θέμα, πρόσφυμα -ba- και βασικές καταλήξεις: amabam, amabas, amabat, amabamus, amabatis, amabant. Το sum κάνει eram, eras, erat, eramus, eratis, erant, όπου το s έγινε r ανάμεσα σε φωνήεντα (ρωτακισμός).
Πώς λέμε «αγαπιούνται» στα λατινικά;
Τα λατινικά δεν έχουν αλληλοπαθή αντωνυμία. Χρησιμοποιούν inter nos, inter vos, inter se με το ρήμα στον πληθυντικό: inter se amant.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.