απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Μάθημα III

Η περιπέτεια της Ανδρομέδας

Lectio tertia: ο μύθος της Ανδρομέδας, όπως τον ξαναλένε οι Ρωμαίοι μετά τον Ευριπίδη και τον Οβίδιο. Το μάθημα διδάσκει τον ενεστώτα της β΄ συζυγίας και νέες χρήσεις της δοτικής και της αφαιρετικής.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑ III15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Η Κασσιόπη, περήφανη για την ομορφιά της, συγκρίνει τον εαυτό της με τις Νύμφες.
  2. Ο Ποσειδώνας οργίζεται και στέλνει στην ακτή της Αιθιοπίας ένα θαλάσσιο κήτος που βλάπτει τους κατοίκους.
  3. Το μαντείο απαντά ότι ο θεός θέλει βασιλικό σφάγιο, και ο Κηφέας δένει την Ανδρομέδα σε βράχο.
  4. Ο Περσέας φτάνει πετώντας με φτερωτά σανδάλια, θαμπώνεται από την ομορφιά της, σκοτώνει το κήτος με το δόρυ και την ελευθερώνει· όλοι χαίρονται.
  5. Οι Ρωμαίοι δεν έφτιαξαν σχεδόν δικούς τους μύθους: κράτησαν την ελληνική μυθολογία και την ξαναδούλεψαν ποιητικά.
  6. Γραμματική: ο ενεστώτας της β΄ συζυγίας (deleo, habeo, video, gaudeo) έχει θέμα σε μακρό -ē-.
  7. Συντακτικό: δοτική ως συμπλήρωμα ρημάτων εχθρικής ή φιλικής διάθεσης, αφαιρετική της αιτίας (stupet forma) και του οργάνου (hasta delet).

Πρόσωπα

Κηφέας
βασιλιάς της Αιθιοπίας, πατέρας της Ανδρομέδας
Κασσιόπη
η γυναίκα του, που καυχιέται για την ομορφιά της
Ανδρομέδα
η κόρη τους, δεμένη στον βράχο ως θυσία
Ποσειδώνας (Neptunus)
ο θεός που στέλνει το κήτος
Περσέας
ο ήρωας που σκοτώνει το κήτος και ελευθερώνει την Ανδρομέδα
Νύμφες (Νηρηίδες)
οι θαλάσσιες θεότητες με τις οποίες συγκρίνεται η Κασσιόπη
Αιθιοπία
το βασίλειο του Κηφέα
Οβίδιος
αφηγείται τον μύθο στις Μεταμορφώσεις

Όροι

habeo, 2
έχω
superbus, -a, -um
περήφανος, ξιπασμένος
forma, -ae
η ομορφιά
belua, -ae
το κήτος, το θηρίο
noceo, 2 (+ δοτ.)
βλάπτω
oraculum, -i
το μαντείο
placeo, 2 (+ δοτ.)
αρέσω
scopulus, -i
ο βράχος
hasta, -ae
το δόρυ
deleo, 2
σκοτώνω, καταστρέφω
gaudeo, 2
χαίρομαι
Ενεστώτας β΄ συζυγίας
θέμα σε μακρό -ē- + καταλήξεις: deleo, deles
Δοτική με ρήματα διάθεσης
noceo, placeo συμπληρώνονται με δοτική
Αφαιρετική της αιτίας
λέει από τι προκαλείται κάτι: stupet forma

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί δένουν την Ανδρομέδα στον βράχο;

Η μητέρα της Κασσιόπη καυχιέται ότι είναι πιο όμορφη από τις Νύμφες. Ο Ποσειδώνας θυμώνει και στέλνει θαλάσσιο κήτος που αφανίζει τους κατοίκους. Το μαντείο λέει ότι ο θεός θέλει βασιλική θυσία, και ο Κηφέας δένει την κόρη του στον βράχο.

Πώς σχηματίζεται ο ενεστώτας της β΄ συζυγίας;

Ενεστωτικό θέμα σε μακρό -ē- και βασικές καταλήξεις: deleo, deles, delet, delemus, deletis, delent. Το -e- γίνεται βραχύ μπροστά σε φωνήεν (deleo).

Ποια ρήματα παίρνουν δοτική σε αυτό το μάθημα;

Ρήματα που δείχνουν εχθρική ή φιλική διάθεση: noceo (βλάπτω) και placeo (αρέσω). Επίσης το respondeo παίρνει δοτική του προσώπου.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.