απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Μάθημα XIX

Η συνωμοσία του Κατιλίνα

Σύντομη αφήγηση της συνωμοσίας του Κατιλίνα το 63 π.Χ.: ο Κικέρων τον διώχνει από τη Ρώμη, οι σύντροφοί του στραγγαλίζονται στη φυλακή και ο ίδιος σκοτώνεται στη μάχη. Γραμματική: οι συντελεσμένοι χρόνοι της παθητικής φωνής, το παθητικό απαρέμφατο παρακειμένου και ο υπερθετικός.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑ XIX15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Όταν ύπατοι ήταν ο Κικέρων και ο Γάιος Αντώνιος, ο Λεύκιος Σέργιος Κατιλίνας, από αριστοκρατική γενιά αλλά διεστραμμένου χαρακτήρα, συνωμότησε κατά του κράτους.
  2. Τον είχαν ακολουθήσει μερικοί επιφανείς αλλά αχρείοι άνδρες.
  3. Ο Κικέρων τον έδιωξε από τη Ρώμη· οι σύντροφοί του συνελήφθησαν και στραγγαλίστηκαν στη φυλακή.
  4. Ο ίδιος νικήθηκε σε μάχη από τον Αντώνιο και σκοτώθηκε· κατά τον Σαλλούστιο, στη μάχη σκοτώθηκαν και τραυματίστηκαν και πολλοί Ρωμαίοι.
  5. Συντελεσμένοι χρόνοι παθητικής: μετοχή παθ. παρακειμένου + sum, eram, ero, με συμφωνία της μετοχής.
  6. Απαρέμφατο παθητικού παρακειμένου: αιτιατική της μετοχής + esse (occisos esse)· πάντα ειδικό.
  7. Υπερθετικός σε -issimus· κοινωνική τάξη με γενική ιδιότητας (nobilissimi generis), χαρακτήρας με γενική ή αφαιρετική (ingenii pravissimi).
  8. Cicerone et Antonio consulibus: απόλυτη αφαιρετική· προσοχή στα occĭdo (πέφτω) και occīdo (σκοτώνω).

Πρόσωπα

Λεύκιος Σέργιος Κατιλίνας
αριστοκράτης που συνωμότησε κατά του κράτους
Μάρκος Τύλλιος Κικέρων
ύπατος που τον έδιωξε από τη Ρώμη
Γάιος Αντώνιος
ο άλλος ύπατος, νίκησε τον Κατιλίνα στη μάχη
Σαλλούστιος
ο ιστορικός που αναφέρει τις απώλειες
Pistorium
κατά την εισαγωγή, ετρουσκική πόλη όπου δόθηκε η τελική μάχη

Όροι

nobilis, -is, -e
ευγενής, αριστοκρατικός
pravus, -a, -um
διεστραμμένος
coniuro, 1
συνωμοτώ
improbus, -a, -um
αχρείος
consequor, -secutus sum, -sequi
ακολουθώ (αποθετικό)
expello, -puli, -pulsum, -ere
διώχνω
deprehendo, -hendi, -hensum, -ere
συλλαμβάνω
carcer, -eris
η φυλακή
strangulo, 1
στραγγαλίζω
cruentus, -a, -um
αιματηρός, φονικός
vulnero, 1
τραυματίζω
Παθητικός παρακείμενος
μετοχή + sum: expulsus est
Απαρέμφατο παθ. παρακειμένου
μετοχή σε αιτ. + esse: occisos esse
Υπερθετικός
ρίζα + -issimus: nobilissimus

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι απέγινε ο Κατιλίνας και οι σύντροφοί του;

Ο Κικέρων τον έδιωξε από τη Ρώμη, οι σύντροφοί του συνελήφθησαν και στραγγαλίστηκαν στη φυλακή, και ο ίδιος νικήθηκε σε μάχη από τον άλλο ύπατο, τον Αντώνιο, και σκοτώθηκε μαζί με τον στρατό του. Κατά τον Σαλλούστιο, σε αυτή την πολύ αιματηρή μάχη σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν βαριά και πολλοί Ρωμαίοι στρατιώτες.

Πώς σχηματίζονται οι συντελεσμένοι χρόνοι της παθητικής;

Περιφραστικά, με τη μετοχή του παθητικού παρακειμένου και το sum: παρακείμενος amatus sum, υπερσυντέλικος amatus eram, συντελεσμένος μέλλοντας amatus ero. Η μετοχή συμφωνεί με το υποκείμενο σε γένος, αριθμό και πτώση (socii deprehensi sunt).

Πώς σχηματίζεται ο υπερθετικός των επιθέτων;

Με τη ρίζα του επιθέτου, που βρίσκουμε αφαιρώντας το -i ή το -is από τη γενική ενικού, και τις καταλήξεις -issimus, -issima, -issimum: prav-issimus, nobil-issimus.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.