απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Μάθημα XVIII

Ο Ηρακλής στην Ιταλία

Ο Ηρακλής φέρνει τα βόδια του Γηρυόνη στον τόπο της μελλοντικής Ρώμης· ο βοσκός Κάκος κλέβει μερικά τραβώντας τα ανάποδα από την ουρά στη σπηλιά του, αλλά τα μουγκρητά τους τον προδίδουν και ο Ηρακλής τον σκοτώνει. Γραμματική: το απαρέμφατο του ενεργητικού παρακειμένου και η προσωπική σύνταξη με dicitur, fertur.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑ XVIII15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Λέγεται ότι ο Ηρακλής έφερε τα βόδια του Γηρυόνη από την Ισπανία στον τόπο όπου αργότερα ο Ρωμύλος ίδρυσε τη Ρώμη.
  2. Κοντά στον Τίβερη ξεκούρασε τα βόδια και, κουρασμένος από τον δρόμο, αποκοιμήθηκε.
  3. Ο βοσκός Κάκος, βασισμένος στη δύναμή του, τράβηξε μερικά βόδια ανάποδα από την ουρά μέσα στη σπηλιά του.
  4. Ο Ηρακλής ξύπνησε, κατάλαβε ότι λείπει μέρος του κοπαδιού, αλλά βλέποντας τα ίχνη να δείχνουν προς τα έξω μπερδεύτηκε και άρχισε να απομακρύνει το κοπάδι.
  5. Το μουγκρητό από τη σπηλιά τον γύρισε πίσω· ο Κάκος προσπάθησε να τον εμποδίσει με τη βία και σκοτώθηκε με το ρόπαλο του Ηρακλή.
  6. Απαρέμφατο ενεργητικού παρακειμένου: θέμα παρακειμένου + -isse· πάντα ειδικό, με υποκείμενο σε αιτιατική.
  7. Προσωπική σύνταξη: dicitur, fertur, nuntiatur, existimatur + ονομαστική + απαρέμφατο (Hercules ... dicitur).
  8. Quidam, quaedam, quoddam: αόριστη αντωνυμία για πρόσωπα ή πράγματα που δεν θέλουμε ή δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε· κλίση του bos, bovis.

Πρόσωπα

Ηρακλής
φέρνει τα βόδια του Γηρυόνη στην Ιταλία και σκοτώνει τον Κάκο
Κάκος
θηριώδης βοσκός που κλέβει τα βόδια
Γηρυόνης
ο αρχικός κάτοχος των βοδιών
Ρωμύλος
ιδρυτής της Ρώμης στον ίδιο τόπο
Εύανδρος
κατά την εισαγωγή, κυβερνούσε τον τόπο και έστησε βωμό στον Ηρακλή
Τίβερης
ο ποταμός όπου ξεκουράστηκε ο Ηρακλής

Όροι

bos, bovis
το βόδι
condo, condidi, conditum, -ere
ιδρύω
fertur / dicitur
λέγεται ότι (προσωπικά)
fessus, -a, -um
κουρασμένος
fretus, -a, -um + αφαιρ.
βασισμένος σε
spelunca, -ae
η σπηλιά
cauda, -ae
η ουρά
traho, traxi, tractum, -ere
τραβώ, σέρνω
grex, gregis
το κοπάδι
vestigium, -ii
το ίχνος, η πατημασιά
coepi, coepisse
άρχισα (ελλειπτικό)
conor, 1
προσπαθώ (αποθετικό)
Απαρέμφατο ενεργ. παρακειμένου
θέμα παρακειμένου + -isse: adduxisse
quidam, quaedam, quoddam
κάποιος (αόριστη αντωνυμία)

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς ο Κάκος προσπαθεί να ξεγελάσει τον Ηρακλή;

Τραβά μερικά βόδια από την ουρά ανάποδα μέσα στη σπηλιά του, ώστε οι πατημασιές να δείχνουν προς τα έξω. Ο Ηρακλής μπερδεύεται και ετοιμάζεται να φύγει, αλλά τον γυρίζει πίσω το μουγκρητό των βοδιών που ακούγεται από τη σπηλιά.

Πώς σχηματίζεται το απαρέμφατο του ενεργητικού παρακειμένου;

Με το θέμα του παρακειμένου και την κατάληξη -isse: adportavisse, refecisse, adduxisse. Είναι πάντα ειδικό απαρέμφατο και το υποκείμενό του μπαίνει σε αιτιατική και δηλώνεται, είτε έχουμε ταυτοπροσωπία είτε ετεροπροσωπία.

Τι σημαίνει Hercules adduxisse dicitur;

«Λέγεται ότι ο Ηρακλής οδήγησε». Με τους παθητικούς τύπους λεκτικών και δοξαστικών ρημάτων (dicitur, fertur, nuntiatur, existimatur) η σύνταξη είναι προσωπική: υποκείμενο σε ονομαστική, ίδιο για το ρήμα και το απαρέμφατο, και το ρήμα συμφωνεί μαζί του σε αριθμό και πρόσωπο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.