απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Μάθημα XVII

Φόβος μπροστά στο άγνωστο

Ο Καίσαρας περιγράφει με κάποια ειρωνεία τον πανικό του στρατού του πριν συναντήσει τους Γερμανούς: άλλοι ζητούν να φύγουν, άλλοι μένουν από ντροπή κλαίγοντας στις σκηνές και γράφοντας διαθήκες. Γραμματική: ο παθητικός παρατατικός, η μετοχή του παθητικού παρακειμένου και το εσωτερικό αναγκαστικό αίτιο.

Β΄ Λυκείου · Λατινικά · Μάθημα XVII · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Μεγάλος φόβος κυριεύει τον στρατό από τις διαδόσεις Γαλατών και εμπόρων για τους Γερμανούς, με το τεράστιο σώμα και την απίστευτη ανδρεία τους.
  2. Ο καθένας επικαλείται άλλη δικαιολογία για να φύγει· μερικοί μένουν μόνο από ντροπή.
  3. Αυτοί δεν μπορούν ούτε να προσποιηθούν ούτε να κρατήσουν τα δάκρυα· κρυμμένοι στις σκηνές θρηνούν τη μοίρα τους ή τον κοινό κίνδυνο με τους φίλους τους.
  4. Σε όλο το στρατόπεδο σφραγίζονται διαθήκες, και σιγά σιγά ταράζονται ακόμη και οι έμπειροι στα πολεμικά.
  5. Παθητικός παρατατικός: θέμα ενεστώτα + -ba- (α΄, β΄) ή -eba- (γ΄, δ΄) + παθητικές καταλήξεις· έτσι και στα αποθετικά (querebantur, miserabantur).
  6. Μετοχή παθητικού παρακειμένου από το θέμα του σουπίνου (amatus, deletus, lectus, auditus)· στα αποθετικά έχει ενεργητική σημασία.
  7. Το do σύνθετο με μονοσύλλαβη πρόθεση ακολουθεί τη γ΄ συζυγία (abdo, trado)· με δισύλλαβη την α΄ (circumdo).
  8. Εσωτερικό αναγκαστικό αίτιο: απλή αφαιρετική ψυχικού πάθους, συχνά με adductus, permotus, incensus.

Πρόσωπα

Ιούλιος Καίσαρας
ο στρατηγός που περιγράφει με ειρωνεία τον φόβο
Γερμανοί
ο άγνωστος εχθρός για τον οποίο κυκλοφορούσαν τερατολογίες
Γαλάτες και έμποροι
διαδίδουν τις υπερβολές για τους Γερμανούς

Όροι

occupo, 1
καταλαμβάνω, κυριεύω
incredibilis, -is, -e
απίστευτος
praedico, 1
διακηρύσσω
pudor, -oris
η ντροπή
adduco, -duxi, -ductum, -ere
επηρεάζω, παρασύρω
vultum fingo
προσποιούμαι
abdo, -didi, -ditum, -ere
κρύβω
tabernaculum, -i
η σκηνή
queror, questus sum, queri
παραπονιέμαι (αποθετικό)
miseror, 1
θρηνώ, οικτίρω (αποθετικό)
testamentum, -i
η διαθήκη
peritus, -a, -um + γεν.
έμπειρος
Παθητικός παρατατικός
amabar, delebar, legebar, audiebar
Εσωτερικό αναγκαστικό αίτιο
αφαιρετική πάθους: pudore adducti

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Γιατί φοβήθηκε ο στρατός του Καίσαρα;

Από τις διαδόσεις Γαλατών και εμπόρων, που έλεγαν ότι οι Γερμανοί είχαν τεράστιο σώμα και απίστευτη ανδρεία. Ο φόβος απλώθηκε τόσο, που σε όλο το στρατόπεδο σφράγιζαν διαθήκες, και σιγά σιγά ταράχτηκαν ακόμη κι όσοι θεωρούνταν έμπειροι στα πολεμικά.

Πώς σχηματίζεται ο παθητικός παρατατικός;

Με το θέμα του ενεστώτα, το πρόσφυμα -ba- και τις παθητικές καταλήξεις: amabar, delebar. Στη γ΄ και δ΄ συζυγία μπαίνει -e- πριν από το -ba-: legebar, audiebar. Τα ρήματα σαν το capio κάνουν capiebar και το fero ferebar.

Πώς δηλώνεται το εσωτερικό αναγκαστικό αίτιο;

Με απλή αφαιρετική λέξεων ψυχικού πάθους (pudore, timore, dolore, ira, spe), συχνά μαζί με μετοχή παθητικού παρακειμένου όπως adductus, permotus, incensus: pudore adducti, «σπρωγμένοι από ντροπή». Το εξωτερικό αίτιο δηλώνεται με ob, per, propter + αιτιατική.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.