Ο ύπατος Αιμίλιος Παύλος και το σκυλάκι της κόρης του
Lectio duodecima: ο Αιμίλιος Παύλος παίρνει για καλό οιωνό τα λόγια της κόρης του ότι πέθανε ο σκύλος της, ο Πέρσης. Το μάθημα διδάσκει τους τέσσερις τρόπους σχηματισμού του παρακειμένου της γ΄ συζυγίας.
Β΄ Λυκείου · Λατινικά · Μάθημα XII · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Στον Αιμίλιο Παύλο, ύπατο για δεύτερη φορά, έπεσε ο κλήρος να πολεμήσει τον βασιλιά Περσέα.
Όταν γύρισε σπίτι το βράδυ, η μικρή του κόρη Τερτία έτρεξε στην αγκαλιά του· εκείνος τη φίλησε και πρόσεξε ότι ήταν λυπημένη.
Τη ρώτησε τι έχει, και εκείνη απάντησε ότι πέθανε ο Πέρσης, το αγαπημένο της σκυλάκι.
Ο πατέρας δέχτηκε τα λόγια ως οιωνό και από την τυχαία φράση πήρε ελπίδα για λαμπρό θρίαμβο.
Οι Ρωμαίοι πίστευαν στα θεόσταλτα σημάδια· ο ιστορικός Λίβιος καταγράφει χρόνο με χρόνο οιωνούς και θαύματα.
Γραμματική: ο παρακείμενος της γ΄ συζυγίας σχηματίζεται με -v-, με -s-, με έκταση του ριζικού φωνήεντος ή με αναδιπλασιασμό.
Στα σύνθετα ο αναδιπλασιασμός συνήθως χάνεται: cado, cecidi αλλά accido, accidi.
Οι καταλήξεις -ulus, -olus, -culus φτιάχνουν υποκοριστικά: filiola, parvulus, tristiculus.
Πρόσωπα
Λεύκιος Αιμίλιος Παύλος
Ρωμαίος ύπατος που πολέμησε τον Περσέα της Μακεδονίας
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Γιατί ο Αιμίλιος Παύλος είπε «omen accipio»;
Είχε μόλις αναλάβει τον πόλεμο κατά του Περσέα, βασιλιά της Μακεδονίας. Η μικρή του κόρη Τερτία του είπε λυπημένη ότι πέθανε ο Πέρσης, ο σκύλος της. Ο πατέρας πήρε την τυχαία φράση ως σημάδι ότι θα χαθεί ο βασιλιάς Περσέας και πρόγευσε έναν λαμπρό θρίαμβο.
Με ποιους τρόπους σχηματίζεται ο παρακείμενος της γ΄ συζυγίας;
Με -v- (peto, petivi), με -s- όπως ο ελληνικός αόριστος (dico, dixi από *dic-si), με έκταση του φωνήεντος της ρίζας (lego, legi) και με αναδιπλασιασμό (curro, cucurri). Οι καταλήξεις είναι οι ίδιες με των άλλων συζυγιών.
Τι ήταν οι οιωνοί (omina) για τους Ρωμαίους;
Σημάδια που πίστευαν ότι στέλνουν οι θεοί. Πριν από κάθε σοβαρή απόφαση ρωτούσαν τη βούληση των θεών, κυρίως με την πτήση και τη φωνή των πουλιών, αλλά έδιναν σημασία και σε απρόσκλητα σημάδια, όπως μια τυχαία κουβέντα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.