Lectio undecima: η πορεία του Αννίβα στον Β΄ Καρχηδονιακό πόλεμο, από το Σάγουντο και τις Άλπεις ως τη Ζάμα. Το μάθημα διδάσκει τον παρακείμενο της α΄, β΄ και δ΄ συζυγίας και του sum, τους αρχικούς χρόνους και τις χρονικές προτάσεις του προτερόχρονου.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑΜΑΘΗΜΑ XI15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Ο Αννίβας, στρατηγός των Καρχηδονίων, στα 26 του χρόνια νίκησε όλους τους λαούς της Ισπανίας και κυρίευσε με τη βία το Σάγουντο.
Πέρασε τις Άλπεις με ελέφαντες και στην Ιταλία κατατρόπωσε τους Ρωμαίους στον Τίκινο, στον Τρεβία, στην Τρασιμένη και στις Κάννες· ο λαός της Ρώμης έμαθε με τρόμο την καταστροφή των Καννών.
Στον Φαλερνό αγρό ξέφυγε από την παγίδα του Φάβιου Μάξιμου· ύστερα από 14 χρόνια στην Ιταλία οι Καρχηδόνιοι τον ανακάλεσαν στην Αφρική.
Εκεί ζήτησε μάταια να κλείσει ειρήνη, πολέμησε τον Σκιπίωνα στη Ζάμα και οι Ρωμαίοι νίκησαν.
Οι Ρωμαίοι είδαν τη νίκη ως θρίαμβο της καρτερίας τους (constantia) και αναγνώρισαν στον Αννίβα στρατιωτικά χαρίσματα, αλλά τόνισαν τα ηθικά του ελαττώματα.
Γραμματική: παρακείμενος με -v- και καταλήξεις -i, -isti, -it, -imus, -istis, -erunt· του sum fui.
Οι αρχικοί χρόνοι (ενεστώτας, παρακείμενος, σουπίνο σε -tum, απαρέμφατο) δίνουν όλους τους τύπους του ρήματος.
Οι χρονικές προτάσεις με postquam, ubi, ut, simul δείχνουν το προτερόχρονο και για το παρελθόν μπαίνουν συνήθως σε οριστική παρακειμένου.
Πρόσωπα
Αννίβας
στρατηγός των Καρχηδονίων στον Β΄ Καρχηδονιακό πόλεμο
Φάβιος Μάξιμος
Ρωμαίος στρατηγός που έστησε παγίδα στον Φαλερνό αγρό
Πόπλιος Σκιπίων
ο Ρωμαίος που νίκησε τον Αννίβα στη Ζάμα
Σάγουντο
πόλη της Ισπανίας που κυρίευσε ο Αννίβας
Άλπεις
τα βουνά που πέρασε με ελέφαντες
Κάννες
τόπος της μεγάλης ρωμαϊκής ήττας
Ζάμα
τόπος της τελικής μάχης στην Αφρική
Σαλλούστιος
ιστορικός που συνδέει το τέλος του φόβου της Καρχηδόνας με τη φθορά των ηθών
Όροι
dux, ducis
ο αρχηγός, ο στρατηγός
gens, gentis
το έθνος, ο λαός
supero, 1
νικώ
transeo, -ire
περνώ, διασχίζω
copiae, -arum
οι στρατιωτικές δυνάμεις
profligo, 1
κατατροπώνω
clades, -is
η καταστροφή, η συντριβή
pavidus, -a, -um
έντρομος
revoco, 1
ανακαλώ
frustra
μάταια
dimico, 1
δίνω μάχη
victoria, -ae
η νίκη
Παρακείμενος σε -vi
amavi, delevi, audivi· καταλήξεις -i, -isti, -it
Προτερόχρονο
χρονική πρόταση με postquam, ubi: πριν από την κύρια πράξη
Ποιες μάχες του Αννίβα στην Ιταλία αναφέρει το κείμενο;
Στον Τίκινο, στον Τρεβία, στην Τρασιμένη λίμνη και στις Κάννες, όπου κατατρόπωσε τους Ρωμαίους. Στον Φαλερνό αγρό ξέφυγε από την παγίδα του Φάβιου Μάξιμου. Τελικά νικήθηκε από τον Σκιπίωνα στη Ζάμα.
Πώς σχηματίζεται ο παρακείμενος της α΄, β΄ και δ΄ συζυγίας;
Θέμα παρακειμένου με -v- (amav-, delev-, audiv-) και ειδικές καταλήξεις -i, -isti, -it, -imus, -istis, -erunt. Το sum κάνει fui, fuisti, fuit. Το -v- συχνά χάνεται: audii, audisti.
Ποιοι είναι οι αρχικοί χρόνοι ενός ρήματος;
Ο ενεστώτας, ο παρακείμενος, το σουπίνο και το απαρέμφατο ενεστώτα, από τα οποία βγαίνουν όλοι οι άλλοι τύποι: amo, amavi, amatum, amare· deleo, delevi, deletum, delere· audio, audivi, auditum, audire.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.