Η Αμερικανική επανάσταση

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Γιατί

• Η υποχρέωση των αποικιών να εμπορεύονται μόνο με την Αγγλία.
• Η απαγόρευση εκμετάλλευσης των εδαφών που κέρδισε η Αγγλία το 1763.
• Οι νέοι φόροι στο τσάι και στη ζάχαρη και ο φόρος χαρτοσήμου για τα έξοδα του πολέμου.

Τι έγινε

1. Από τις χώρες με αποικίες ωφελήθηκαν κυρίως Ολλανδοί, Άγγλοι και Γάλλοι· Ισπανοί και Πορτογάλοι, αν και πρώτοι στις ανακαλύψεις, έμειναν πίσω.
2. Τον 18ο αιώνα η Αγγλία είχε 13 αποικίες ανάμεσα στον Ατλαντικό και τα Απαλλάχια, διαφορετικές μεταξύ τους στην καταγωγή των κατοίκων, στο κλίμα και στο έδαφος. Είχαν αναπτυχθεί και αυτοδιοικούνταν, αλλά τις ενοχλούσε το μονοπώλιο εμπορίου με τη μητρόπολη.
3. Μετά τον Επταετή Πόλεμο (1763) η Αγγλία πήρε τον Καναδά και τη Λουιζιάνα, όμως απαγόρευσε στους αποίκους να τα εκμεταλλευτούν και τους επέβαλε νέους φόρους και χαρτόσημο. Ακολούθησαν οι ταραχές της Βοστώνης (1773).
4. Το 1774 οι αντιπρόσωποι των αποικιών συνεδρίασαν στη Φιλαδέλφεια και ζήτησαν αυτοδιοίκηση. Η άκαμπτη στάση του Λονδίνου έφερε τη ρήξη και στις 4 Ιουλίου 1776 ψηφίστηκε η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, με οδηγούς τον Φραγκλίνο και τον Τζέφερσον.
5. Ο πόλεμος κράτησε επτά χρόνια. Ο Ουάσινγκτον και οι Ευρωπαίοι εθελοντές έδωσαν σταδιακά το πάνω χέρι στους Αμερικανούς, ενώ Γαλλία, Ισπανία και Ολλανδία κήρυξαν πόλεμο στην Αγγλία και οι ουδέτεροι αρνήθηκαν τη νηοψία. Μετά το Γιόρκταουν ήρθε η Συνθήκη των Βερσαλλιών (1783).
6. Το Συντακτικό Κογκρέσο της Φιλαδέλφειας (1787) συμβίβασε τους οπαδούς της ισχυρής κεντρικής εξουσίας με τους υπερασπιστές της αυτονομίας των πολιτειών. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση πήρε εξωτερική πολιτική, άμυνα και οικονομικά· οι πολιτείες κράτησαν αστυνομία, δικαιοσύνη, παιδεία και τοπική αυτοδιοίκηση.
7. Το Κογκρέσο έχει δύο σώματα: στη Βουλή οι πολιτείες εκπροσωπούνται ανάλογα με τον πληθυσμό τους, στη Γερουσία με δύο μέλη η καθεμιά. Ο Πρόεδρος εκλέγεται από εκλέκτορες για τέσσερα χρόνια ενώ η δικαιοσύνη, με κορυφή το Ανώτατο Δικαστήριο, μένει ανεξάρτητη. Ο Ουάσινγκτον έγινε ο πρώτος Πρόεδρος (1789-1797).
8. Η επανάσταση γέννησε όχι μόνο νέο κράτος αλλά και νέο έθνος, έγινε πρότυπο για τις ισπανικές αποικίες και για τους Ευρωπαίους, και οι ΗΠΑ έγιναν γρήγορα μεγάλη δύναμη (Συνθήκη της Γάνδης 1814, Δόγμα Μονρόε 1823).

Τι άλλαξε

• Γεννήθηκε ένα νέο κράτος και ένα νέο έθνος, οι Ηνωμένες Πολιτείες.
• Εμφανίστηκαν για πρώτη φορά η ομοσπονδία και η αβασίλευτη δημοκρατία.
• Ήταν η πρώτη πετυχημένη επανάσταση και ενέπνευσε τη Λατινική Αμερική και την Ευρώπη.

Πρόσωπα

Βενιαμίν Φραγκλίνος

καθοδήγησε τη σύνταξη της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας

Θωμάς Τζέφερσον

συντάκτης της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας (1776)

Γεώργιος Ουάσινγκτον

αρχιστράτηγος του πολέμου και πρώτος Πρόεδρος των ΗΠΑ (1789-1797)

Κρέβεκερ

συγγραφέας του παραθέματος για τον Αμερικανό ως νέο άνθρωπο

Όροι

δεκατρείς αποικίες

αγγλικές αποικίες της Β. Αμερικής

μητρόπολη

η χώρα που κυβερνά τις αποικίες

Επταετής Πόλεμος

Γαλλία κατά Αγγλίας (1756-1763)

φόρος χαρτοσήμου

φόρος σε εφημερίδες και έγγραφα

Γιορτή του τσαγιού

ταραχές της Βοστώνης (1773)

Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας

4 Ιουλίου 1776, Φιλαδέλφεια

πόλεμος της Ανεξαρτησίας

αποικίες κατά Αγγλίας (1775-1783)

νηοψία

έλεγχος πλοίου για εχθρικό φορτίο

Γιόρκταουν

η κρίσιμη ήττα των Άγγλων (1781)

Συνθήκη των Βερσαλλιών (1783)

η Αγγλία αναγνωρίζει την ανεξαρτησία

Συντακτικό Κογκρέσο

ψήφισε το Σύνταγμα των ΗΠΑ (1787)

διάκριση των εξουσιών

νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική χωριστά

ομοσπονδία

κεντρική κυβέρνηση και αυτόνομες πολιτείες

Κογκρέσο

νομοθετική εξουσία: Βουλή και Γερουσία

Γερουσία

δύο γερουσιαστές για κάθε πολιτεία

Πρόεδρος των ΗΠΑ

εκτελεστική εξουσία, θητεία 4 χρόνια

Ανώτατο Δικαστήριο

κορυφή της ανεξάρτητης δικαιοσύνης

αβασίλευτη δημοκρατία

πολίτευμα χωρίς βασιλιά

Συνθήκη της Γάνδης

1814, οριστική αποχώρηση της Αγγλίας

Δόγμα Μονρόε

1823, τέλος των ευρωπαϊκών βλέψεων