Οικονομικές εξελίξεις: οι απαρχές της βιομηχανικής επανάστασης, οι οικονομικές θεωρίες
Τον 18ο αιώνα η συσσώρευση κεφαλαίων, η αύξηση του πληθυσμού και η ατμομηχανή του Βατ ξεκινούν στην Αγγλία τη βιομηχανική επανάσταση. Ταυτόχρονα φυσιοκράτες και ο Άνταμ Σμιθ απορρίπτουν τον μερκαντιλισμό και ζητούν ελεύθερη οικονομία.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 715 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Συσσώρευση κεφαλαίων από εμπόριο, τράπεζες και βιοτεχνία
Αύξηση του πληθυσμού και της ζήτησης αγαθών
Νέα τεχνολογία: μηχανές, γαιάνθρακας, ατμός
Τι έγινε
Από την εποχή των ανακαλύψεων η οικονομία της δυτικής Ευρώπης αλλάζει· τον 18ο αιώνα αυξάνονται το χρήμα σε κυκλοφορία, οι τράπεζες, το εμπόριο και η βιοτεχνία.
Τα κέρδη δημιουργούν κεφάλαια για επένδυση. Ο πληθυσμός αυξάνεται, η ζήτηση ανεβαίνει και οι αγρότες πηγαίνουν στις πόλεις για δουλειά.
Οι βιοτεχνίες γίνονται βιομηχανίες με μηχανές, γαιάνθρακα και ατμό. Η ατμομηχανή του Βατ απλώνεται στην υφαντουργία και μετά στη μεταλλουργία.
Η βιομηχανική επανάσταση αρχίζει στην Αγγλία στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα και περνά στις μεταφορές (σιδηρόδρομος, ατμόπλοιο). Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία ακολουθούν τον 19ο αιώνα, αργότερα οι ΗΠΑ· Μεσόγειος και ανατολική Ευρώπη μένουν πίσω.
Μερκαντιλισμός (16ος-18ος αι.): πλούτος είναι τα πολύτιμα μέταλλα, άρα κρατικός παρεμβατισμός για θετικό εμπορικό ισοζύγιο. Στη Γαλλία ο Κολμπέρ (υπουργός 1661-1683) τον κάνει σύστημα.
Οι φυσιοκράτες (Κεναί, Γκουρναί, Τυργκό) βλέπουν τη γεωργία ως πηγή πλούτου και ζητούν να ισχύσουν στην οικονομία οι νόμοι της φύσης.
Ο Άνταμ Σμιθ θεμελιώνει τον οικονομικό φιλελευθερισμό (1776): ο νόμος προσφοράς και ζήτησης ρυθμίζει παραγωγή και τιμές, χωρίς κρατικούς δασμούς και φόρους.
Αποτελέσματα: περισσότερη παραγωγή, συγκοινωνίες, καπιταλιστικό σύστημα, αλλά και ανισότητες, κοινωνικές συγκρούσεις και αγώνας για αγορές και αποικίες, με κορυφή την αντιπαλότητα Αγγλίας και Γαλλίας.
Τι άλλαξε
Αύξηση της παραγωγής και ανάπτυξη των συγκοινωνιών
Καπιταλιστικό σύστημα με μεγάλες κοινωνικές ανισότητες
Όξυνση του αποικιακού ανταγωνισμού, κυρίως Αγγλίας και Γαλλίας
Πρόσωπα
Τζέιμς Βατ
τελειοποίησε την ατμομηχανή (1736-1819)
Κολμπέρ
Γάλλος υπουργός, κολμπερισμός
Κεναί
φυσιοκράτης, «Οικονομικός Πίνακας»
Γκουρναί
φυσιοκράτης, πρόδρομος του φιλελευθερισμού
Τυργκό
Γάλλος φυσιοκράτης (1727-1781)
Άνταμ Σμιθ
Σκωτσέζος, θεμελιωτής του οικονομικού φιλελευθερισμού
Γιατί η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε από την Αγγλία;
Εκεί είχαν μαζευτεί μεγάλα κεφάλαια από εμπόριο, τράπεζες και βιοτεχνία, ο πληθυσμός μεγάλωνε και ζητούσε περισσότερα αγαθά, και υπήρχαν γαιάνθρακας και η ατμομηχανή του Βατ. Η Αγγλία ήταν επίσης η μεγαλύτερη αποικιακή δύναμη, με αγορές και πρώτες ύλες.
Τι υποστήριζε ο μερκαντιλισμός;
Ότι ο πλούτος μιας χώρας είναι τα πολύτιμα μέταλλα που διαθέτει. Γι' αυτό το κράτος παρεμβαίνει για να έχει θετικό εμπορικό ισοζύγιο: ευνοεί τις εξαγωγές και δυσκολεύει τις εισαγωγές. Στη Γαλλία τον ολοκλήρωσε ο Κολμπέρ (κολμπερισμός).
Τι σημαίνει laissez faire, laissez passer;
Είναι το σύνθημα της οικονομικής ελευθερίας: οι άνθρωποι να δρουν ελεύθερα στην οικονομία και τα αγαθά να κυκλοφορούν χωρίς εμπόδια. Εξέφραζε την αστική τάξη και οδήγησε στο καπιταλιστικό σύστημα, που έφερε ανάπτυξη αλλά και μεγάλες κοινωνικές ανισότητες.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.