Η κρίση κύρους της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και η πώληση των συγχωροχαρτιών οδηγούν στη Μεταρρύθμιση του Λουθήρου (1517), που απλώνεται με τον Καλβινισμό και τον Αγγλικανισμό. Η Καθολική Εκκλησία απαντά με την Αντιμεταρρύθμιση και η Ευρώπη χάνει τη θρησκευτική της ενότητα.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 615 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Ηθική και διοικητική κρίση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας
Ο ανθρωπισμός και η επιστροφή στη Βίβλο με την τυπογραφία
Οικονομική επιβάρυνση των Γερμανών και πολιτικές φιλοδοξίες των ηγεμόνων
Τι έγινε
Από τα τέλη του Μεσαίωνα η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία χάνει κύρος: κακή διοίκηση, χλιδή της παπικής αυλής, αμόρφωτος κατώτερος κλήρος και άφεση αμαρτιών με χρήμα (συγχωροχάρτια). Οι ανθρωπιστές, με την τυπογραφία και τις μεταφράσεις, ζητούν γυρισμό στη Βίβλο.
Στη Γερμανία η δυσαρέσκεια ήταν μεγαλύτερη: βάρη για τα κτίρια της Ρώμης και ηγεμόνες που ήθελαν ανεξαρτησία από πάπα και αυτοκράτορα. Αφορμή η μαζική πώληση συγχωροχαρτιών από τον Τέτζελ.
1517: ο Λούθηρος κρεμά 95 θέσεις στη Βιτεμβέργη. Αφορίζεται, καίει τη βούλλα (1520), καταδικάζεται από τη Δίαιτα της Βορμς και σώζεται κρυμμένος στο Βάρτμπουργκ από τον εκλέκτορα της Σαξονίας.
1529: οι λουθηρανοί ηγεμόνες διαμαρτύρονται κατά της Δίαιτας και λέγονται προτεστάντες. Το 1530 καταθέτουν την Ομολογία της Αυγούστας. Μετά από εμφύλιο πόλεμο, η Ειρήνη της Αυγούστας (1555) αναγνωρίζει τον Λουθηρανισμό και χωρίζει τη Γερμανία σε καθολικά και διαμαρτυρόμενα κράτη.
Διάδοση: Λουθηρανισμός στη Σκανδιναβία, Ζβίγγλιος στη Ζυρίχη, Καλβίνος στη Γενεύη. Ο Καλβινισμός φτάνει σε Γαλλία, Κάτω Χώρες, Ελβετία, Σκωτία· στη Γαλλία οι Ουγενότοι σφάζονται τη Νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου (1572).
Στην Αγγλία ο Ερρίκος Η΄ ρήγνυται με τη Ρώμη (1534). Η Αγγλικανική Εκκλησία, μείγμα λουθηρανικών και καλβινικών στοιχείων, γίνεται η μόνη αναγνωρισμένη από το κράτος.
Αντιμεταρρύθμιση: μοναχικά τάγματα, Ιερά Εξέταση, λογοκρισία με τον Index Librorum Prohibitorum και Σύνοδος του Τρέντο (1545-1563) για ηθική ανασυγκρότηση και σαφές δόγμα.
Συνέπειες: τέλος της θρησκευτικής ενότητας, πόλεμοι (Ολλανδία κατά Ισπανίας, Τριακονταετής 1618-1648), εθνικές ταυτότητες. Ο Καλβινισμός ευνόησε κοινοβουλευτισμό και κεφαλαιοκρατία· η παιδεία διαδόθηκε από προτεστάντες και καθολικούς.
Τι άλλαξε
Τέλος της θρησκευτικής ενότητας της Ευρώπης
Θρησκευτικοί πόλεμοι ως τον Τριακονταετή (1618-1648)
Ανάπτυξη κοινοβουλευτισμού, κεφαλαιοκρατίας και παιδείας
Οι πιστοί είχαν κουραστεί από τη διαφθορά, την πολυτέλεια και την αμάθεια μέρους του κλήρου, ενώ οι ανθρωπιστές ζητούσαν επιστροφή στην Αγία Γραφή. Στη Γερμανία ο λαός πλήρωνε βαριά για τα μεγάλα κτίσματα της Ρώμης και οι ηγεμόνες ήθελαν να ξεφύγουν από τον πάπα και τον αυτοκράτορα. Η μαζική πώληση συγχωροχαρτιών από τον Τέτζελ ήταν η αφορμή.
Τι δίδασκε ο Λούθηρος;
Ότι ο άνθρωπος σώζεται μόνο με την πίστη και τη χάρη του Θεού, όχι με εξωτερικούς τύπους λατρείας ή με συγχωροχάρτια. Η προσευχή είναι ο δρόμος επικοινωνίας με τον Θεό και μόνη αυθεντία είναι η Αγία Γραφή. Οι αρχές αυτές γράφτηκαν στην Ομολογία της Αυγούστας (1530).
Ποια μέτρα πήρε η Καθολική Εκκλησία στην Αντιμεταρρύθμιση;
Αναδιοργάνωσε παλιά μοναχικά τάγματα και ίδρυσε νέα, με σχολεία, νοσοκομεία και βιβλία. Αναβίωσε την Ιερά Εξέταση με βασανιστήρια και καύσεις στην πυρά, και έφτιαξε κατάλογο απαγορευμένων βιβλίων (Index). Με τη Σύνοδο του Τρέντο (1545-1563) ξεκαθάρισε το δόγμα και διόρθωσε αδυναμίες της.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.