Μετά το 1453 οι Οθωμανοί απλώνονται στα Βαλκάνια, ως τη Βιέννη και σε όλη την ανατολική Μεσόγειο, και γίνονται ρυθμιστής της ευρωπαϊκής ισορροπίας. Οι υπόδουλοι Έλληνες ελπίζουν σε βοήθεια από τη Δύση, ενώ ζουν ως ραγιάδες με βαριούς φόρους, αλλά και με το Πατριαρχείο και τις κοινότητες ως στήριγμα.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 615 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453) ανοίγει την επέκταση προς την Ευρώπη. Η Βενετία, χάνοντας κτήσεις, κλείνει συνθήκες ειρήνης για το εμπόριό της· με την κατάληψη της Ρόδου (1522) οι Οθωμανοί ελέγχουν σχεδόν όλη την ανατολική Μεσόγειο.
Ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής (1520-1566) φτάνει ως τη Βιέννη (1529) χωρίς να την πάρει· αρχίζει μακρύς ανταγωνισμός με τους Αψβούργους ως τον 18ο αιώνα.
Η Γαλλία, εχθρός των Αψβούργων, προσεγγίζει τους Τούρκους: διομολογήσεις του 1535 με τον Φραγκίσκο Α΄. Οι Οθωμανοί γίνονται ρυθμιστής της ευρωπαϊκής ισορροπίας.
Οι Τούρκοι παίρνουν τη Χίο (1566) και την Κύπρο (1570-71). Ο Ιερός Συνασπισμός νικά στη Ναύπακτο (7 Οκτωβρίου 1571), αλλά διαλύεται· η Κρήτη πέφτει μετά από μακρύ πόλεμο (1645-1669).
Οι Έλληνες συνδέουν την ελευθερία τους με την αντιτουρκική πολιτική της Δύσης· χρησμοί και προφητείες τρέφουν την ελπίδα. Οι υποσχέσεις της Γαλλίας και των ιερών συνασπισμών όμως εξυπηρετούν άλλους σκοπούς.
Μετά τη Ναύπακτο ξεσπούν κινήματα: Δυτική Ελλάδα και Ήπειρος, Διονύσιος ο Σκυλόσοφος (1600-1611), Μανιάτες με τον δούκα του Νεβέρ, Κύπριοι με Ιταλούς δούκες. Αποτυγχάνουν και από τον 17ο αιώνα οι Έλληνες στρέφονται στην ομόδοξη Ρωσία.
Οι λαοί της Βίβλου γίνονται τζιμμήδες και πληρώνουν κεφαλικό και έγγειο φόρο (χαράτσι). Ραγιάδες λέγονται αργότερα οι μη μουσουλμάνοι. Παιδομάζωμα, εξισλαμισμός και ναυτολόγηση απειλούν το γένος.
Τα μιλλέτια έχουν αυτοδιοίκηση· ο πατριάρχης Γεννάδιος Β΄ γίνεται εθνάρχης των ορθοδόξων. Οι κοινότητες, με αιρετούς άρχοντες, κατανέμουν τους φόρους (διανεμητικό σύστημα) και γίνονται εστίες αλληλεγγύης και εθνικής συνείδησης.
Τι άλλαξε
Οι Οθωμανοί γίνονται ρυθμιστής της ευρωπαϊκής πολιτικής ισορροπίας
Οικονομικός μαρασμός και πολιτισμική οπισθοδρόμηση του υπόδουλου Ελληνισμού
Οι Έλληνες στρέφονται από τον 17ο αιώνα προς την ομόδοξη Ρωσία
Πρόσωπα
Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής
σουλτάνος (1520-1566), πολιορκία Βιέννης
Φραγκίσκος Α΄
βασιλιάς της Γαλλίας, διομολογήσεις 1535
Μωάμεθ Β΄
σουλτάνος της Άλωσης, προνόμια στο Πατριαρχείο
Γεννάδιος Β΄ Σχολάριος
πρώτος πατριάρχης μετά την Άλωση
Διονύσιος ο Σκυλόσοφος
μητροπολίτης Λαρίσης, εξεγέρσεις 1600-1611
δούκας του Νεβέρ
Γάλλος που συνεργάστηκε με τους Μανιάτες
Χριστόδουλος
αρχιεπίσκοπος Κύπρου, ζήτησε βοήθεια από τη Σαβοΐα
Γιατί η ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571) ήταν σημαντική;
Ο στόλος του Ιερού Συνασπισμού νίκησε τον οθωμανικό και έδειξε ότι οι Τούρκοι δεν ήταν αήττητοι. Στρατηγικά όμως δεν άλλαξε πολλά, γιατί η συμμαχία διαλύθηκε γρήγορα. Έδωσε πάντως θάρρος στους υπόδουλους Έλληνες και σε άλλους βαλκανικούς λαούς, που πλήθυναν τις εκκλήσεις τους στη Δύση.
Τι ήταν οι διομολογήσεις;
Εμπορικές συμφωνίες του σουλτάνου με ευρωπαϊκά κράτη. Η πρώτη έγινε το 1535 ανάμεσα στον Σουλεϊμάν και τον Φραγκίσκο Α΄ της Γαλλίας, με ευνοϊκούς όρους για τους Γάλλους. Έτσι η Γαλλία, αντίπαλη των Αψβούργων, άφησε την παράδοση των σταυροφοριών και οι Οθωμανοί έγιναν παίκτης της ευρωπαϊκής ισορροπίας.
Ποιος ήταν ο ρόλος των κοινοτήτων στην Τουρκοκρατία;
Ήταν μορφή τοπικής αυτοδιοίκησης: κάθε χωριό ή πόλη εξέλεγε τους άρχοντές του (προεστούς, κοτζαμπάσηδες, δημογέροντες), που μοίραζαν και εισέπρατταν τους φόρους. Η κοινή αντιμετώπιση των προβλημάτων καλλιέργησε αλληλεγγύη και δημοκρατικό πνεύμα και βοήθησε να διατηρηθεί η εθνική συνείδηση.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.