απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
4.7

Η άλωση της Κωνσταντινούπολης

Οι Παλαιολόγοι ζήτησαν μάταια βοήθεια από τη Δύση, ακόμη και με την Ένωση της Φλωρεντίας. Η ήττα του Βαγιαζήτ το 1402 χάρισε στο Βυζάντιο μισό αιώνα ζωής, όμως στις 29 Μαΐου 1453 ο Μωάμεθ Β΄ κυρίευσε την Πόλη. Η πνευματική κληρονομιά του Βυζαντίου πέρασε στη Ρωσία, στους βαλκανικούς λαούς και στην Αναγέννηση.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Γιατί

Τι έγινε

  1. Ο Μανουήλ Β΄ (1391-1425) ταξίδεψε σε Βενετία, Παρίσι και Λονδίνο για βοήθεια· τον τίμησαν αλλά δεν τον βοήθησαν ουσιαστικά.
  2. Στη μάχη της Άγκυρας (1402) ο Ταμερλάνος νίκησε τον Βαγιαζήτ· το Οθωμανικό κράτος μπήκε σε κρίση, το Βυζάντιο έπαψε να πληρώνει φόρο και κέρδισε μισό αιώνα.
  3. Ο Μουράτ Β΄ (από το 1421) ξανάρχισε την επίθεση: πολιορκία της Πόλης το 1422, που σώθηκε χάρη στα τείχη, εισβολή στην Πελοπόννησο το 1423 και φόρος υποτέλειας από το 1426.
  4. Ο Ιωάννης Η΄ (1425-1448) δέχτηκε στη σύνοδο Φερράρας-Φλωρεντίας (1438-1439) την υποταγή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Καθολική, όμως ο λαός την απέρριψε, όπως δείχνει η φράση του Λουκά Νοταρά.
  5. Ο Ιωάννης Ουνυάδης και ο Σκεντέρμπεης νίκησαν τους Τούρκους στα Βαλκάνια, αλλά η σταυροφορία της Δύσης συντρίφτηκε στη Βάρνα (1444).
  6. Ο Μωάμεθ Β΄ έχτισε στον Βόσπορο το Ρούμελη-Χισάρ, κόβοντας την Πόλη από τα σιτηρά του Εύξεινου, και εισέβαλε στον Μοριά για να μην έρθει βοήθεια από τον Δεσπότη. Την Πόλη υπερασπίστηκε ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄ (1449-1453) με ελάχιστη δυτική βοήθεια, ανάμεσά τους ο Γενουάτης Ιουστινιάνης.
  7. Οι Τούρκοι είχαν συντριπτική υπεροχή σε άνδρες (δέκα προς ένα) και σε πυροβολικό. Στη γενική επίθεση της 29ης Μαΐου 1453 η Πόλη έπεσε με σφαγές και λεηλασίες· τελευταία υπέκυψε η Τραπεζούντα (1461).
  8. Η πνευματική παράδοση του Βυζαντίου επέζησε: βοήθησε τους βαλκανικούς λαούς να κρατήσουν την ταυτότητά τους, η Μόσχα έγινε η «Τρίτη Ρώμη» επί Ιβάν Γ΄, και η Δύση του Ανθρωπισμού και της Αναγέννησης γνώρισε μέσω του Βυζαντίου την αρχαία σκέψη.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγος
αυτοκράτορας (1391-1425), ταξίδι στη Δύση
Βαγιαζήτ
σουλτάνος, ηττήθηκε στην Άγκυρα (1402)
Ταμερλάνος
ηγέτης των Μογγόλων, νικητής στην Άγκυρα
Μουράτ Β΄
σουλτάνος από το 1421, πολιορκία του 1422
Ιωάννης Η΄ Παλαιολόγος
αυτοκράτορας (1425-1448), σύνοδος Φλωρεντίας
Λουκάς Νοταράς
μέγας δούκας, αντίθετος στην Ένωση
Ιωάννης Ουνυάδης
βοεβόδας της Τρανσυλβανίας, νίκες κατά Τούρκων
Γεώργιος Σκεντέρμπεης
Αλβανός ηγέτης, νίκες κατά Τούρκων
Μωάμεθ Β΄
σουλτάνος, κατέλαβε την Κωνσταντινούπολη
Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος
τελευταίος αυτοκράτορας (1449-1453)
Ιουστινιάνης
Γενουάτης πολεμιστής, υπερασπιστής της Πόλης
Ιβάν Γ΄
τσάρος, η Μόσχα ως Τρίτη Ρώμη
Λαόνικος Χαλκοκονδύλης
ιστορικός της Άλωσης (παράθεμα)

Όροι

μάχη της Άγκυρας
οι Μογγόλοι συντρίβουν τον Βαγιαζήτ (1402)
Μογγόλοι
λαός του Ταμερλάνου
πολιορκία του 1422
η Πόλη σώζεται χάρη στα τείχη
σύνοδος Φερράρας-Φλωρεντίας
Ένωση των Εκκλησιών (1438-1439)
φακιόλι και καλύπτρα
η φράση του Νοταρά κατά των Λατίνων
βοεβόδας
τίτλος τοπικού ηγεμόνα (Τρανσυλβανία)
μάχη της Βάρνας
συντριβή της σταυροφορίας (1444)
Ρούμελη-Χισάρ
φρούριο του Μωάμεθ Β΄ στον Βόσπορο
Δεσπότης του Μορέως
ηγεμόνας της βυζαντινής Πελοποννήσου
πυροβολικό
τα κανόνια που έκριναν την Άλωση
Άλωση της Κωνσταντινούπολης
29 Μαΐου 1453
Τραπεζούντα
τελευταίο ελληνικό κράτος που έπεσε (1461)
Τρίτη Ρώμη
η Μόσχα ως κληρονόμος του Βυζαντίου
δικέφαλος αετός
βυζαντινό σύμβολο στα ρωσικά λάβαρα
Ανθρωπισμός και Αναγέννηση
η Δύση ανακαλύπτει την αρχαία σκέψη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς κέρδισε το Βυζάντιο μισό αιώνα ζωής μετά το 1402;

Στη μάχη της Άγκυρας (1402) οι Μογγόλοι του Ταμερλάνου συνέτριψαν τον Βαγιαζήτ. Το Οθωμανικό κράτος μπήκε σε βαθιά κρίση και το Βυζάντιο σταμάτησε να πληρώνει φόρο υποτέλειας, ώσπου ο Μουράτ Β΄ (από το 1421) ξανάρχισε τις επιθέσεις.

Γιατί ο λαός απέρριψε την Ένωση της Φλωρεντίας;

Ο Ιωάννης Η΄ δέχτηκε στη σύνοδο Φερράρας-Φλωρεντίας (1438-1439) να υποταχθεί πλήρως η Ορθόδοξη Εκκλησία στην Καθολική, για να πάρει βοήθεια. Ο λαός όμως είχε έντονο αντιλατινικό αίσθημα, που το εκφράζει η φράση του Λουκά Νοταρά ότι προτιμά το τουρκικό φακιόλι από τη λατινική καλύπτρα.

Γιατί έπεσε η Κωνσταντινούπολη το 1453;

Οι Τούρκοι είχαν απομονώσει την Πόλη: το Ρούμελη-Χισάρ έκοψε τα σιτηρά του Εύξεινου και ο Μωάμεθ Β΄ απασχόλησε τον Μοριά. Η βοήθεια της Δύσης ήταν ελάχιστη, ενώ οι Τούρκοι υπερτερούσαν δέκα προς ένα σε άνδρες και είχαν ισχυρά κανόνια.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.