Οι Οθωμανοί και η ραγδαία προέλασή τους

Από μια μικρή ηγεμονία κοντά στην Προύσα, οι Οθωμανοί έγιναν μέσα σε έναν αιώνα οργανωμένο κράτος με τιμαριούχους και γενίτσαρους. Πήραν τη Μικρά Ασία, πέρασαν στην Ευρώπη το 1354, νίκησαν στο Κοσσυφοπέδιο (1389) και έκαναν το Βυζάντιο υποτελές.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Γιατί

Μετά το 1261 διαλύθηκαν οι βυζαντινοί ακρίτες των συνόρων.
Ο θεσμός των γαζήδων και οι στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις.
Η θρησκευτική ανεκτικότητα προς τους χριστιανούς αγρότες.
Η οικονομική και διοικητική κατάρρευση του Βυζαντίου.

Τι έγινε

Νομάδες Τούρκοι από την Κεντρική Ασία, πιεσμένοι από τους Μογγόλους, εγκαταστάθηκαν κοντά στην Προύσα (1281) και προσέλκυσαν μισθοφόρους και καλλιεργητές.
Ιδρυτής θεωρείται ο Οσμάν (1289-1326), που αξιοποίησε τους γαζήδες και τη διάλυση των βυζαντινών ακριτών μετά το 1261. Νίκησε τους Βυζαντινούς κοντά στην Προύσα το 1301· ο Ορχάν την κατέλαβε το 1326.
Τον κρατικό μηχανισμό οργάνωσαν ο Ορχάν και ο Μουράτ Α΄. Με τη Νίκαια (1331) και τη Νικομήδεια πήραν αστικά κέντρα και όλη τη Βιθυνία· η θρησκευτική ανεκτικότητα προς τους χριστιανούς αγρότες μείωσε τις αντιδράσεις.
Οι ιππείς τιμαριούχοι, δεμένοι με τον σουλτάνο μέσω του τιμαρίου, πήραν τη θέση των νομάδων εθελοντών. Οι γενίτσαροι ήταν το αντίβαρό τους και πηγή στρατιωτών και υπαλλήλων. Ο Ορχάν ήταν ο πρώτος εμίρης που πήρε τον τίτλο του σουλτάνου.
Τον τελευταίο αιώνα του το Βυζάντιο είναι ακρωτηριασμένο και χρεοκοπημένο: άδειο ταμείο, διαλυμένη διοίκηση, υποτιμημένο νόμισμα.
Το 1354, μετά από σεισμό, οι Τούρκοι πήραν την Καλλίπολη. Επί Μουράτ Α΄ έπεσαν οι πόλεις της Θράκης: το Διδυμότειχο (1361) και η Αδριανούπολη, νέα πρωτεύουσα γύρω στο 1365. Σλάβοι ηγεμόνες και Βούλγαροι αναγνώρισαν τον σουλτάνο, το Βυζάντιο πλήρωνε φόρο και έδινε στρατό.
Στο Κοσσυφοπέδιο (1389) ο Λάζαρος με Σέρβους και Βόσνιους αντιμετώπισε τον Μουράτ, που δολοφονήθηκε, όμως με τον Βαγιαζήτ νίκησαν οι Οθωμανοί και οι Σέρβοι έγιναν υποτελείς.
Ο σουλτάνος όριζε τη διαδοχή: το 1390 έβαλε στον θρόνο τον Ιωάννη Ζ΄, ενώ ο Μανουήλ ζούσε στην αυλή του και πήρε μέρος στην άλωση της Φιλαδέλφειας. Ο Μανουήλ δραπέτευσε και κυβέρνησε από το 1391 μια Πόλη 50.000 κατοίκων, που ο Βαγιαζήτ απέκλεισε (1393-1394).

Πρόσωπα

Οσμάν (Οθμάν): ιδρυτής του Οθωμανικού κράτους (1289-1326)
Ορχάν: σουλτάνος, πήρε την Προύσα, πρώτος τίτλος σουλτάνου
Μουράτ Α΄: σουλτάνος, κατάκτηση Θράκης, σκοτώθηκε το 1389
Λάζαρος: Σέρβος ηγεμόνας στο Κοσσυφοπέδιο
Βαγιαζήτ: σουλτάνος, νικητής του Κοσσυφοπεδίου, αποκλεισμός της Πόλης
Ιωάννης Ζ΄: αυτοκράτορας που επέβαλε ο σουλτάνος (1390)
Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγος: αυτοκράτορας από το 1391
Ασίκ Πασάζαντε: Οθωμανός χρονογράφος για την Προύσα (παράθεμα)

Όροι

Οθωμανοί: Τούρκοι του Οσμάν
γαζήδες: πολεμιστές της πίστης στο Ισλάμ
ακριτικά σώματα: βυζαντινοί φρουροί των συνόρων
Προύσα: πρώτη πρωτεύουσα των Οθωμανών (1326)
Βιθυνία: περιοχή της Νίκαιας και της Νικομήδειας
θρησκευτική ανεκτικότητα: ανοχή προς τους χριστιανούς αγρότες
τιμάριο: γη που δίνει ο σουλτάνος σε ιππέα
ιππείς τιμαριούχοι: ιππικό δεμένο με τον σουλτάνο μέσω γης
γενίτσαροι: σώμα πεζών στην υπηρεσία του σουλτάνου
εμίρης: τίτλος του μουσουλμάνου ηγεμόνα
σουλτάνος: αυτοκρατορικός τίτλος, πρώτος ο Ορχάν
Καλλίπολη: πρώτο οθωμανικό έρεισμα στην Ευρώπη (1354)
Αδριανούπολη: οθωμανική πρωτεύουσα από το 1365 περίπου
φόρος υποτέλειας: πληρωμή του υποτελούς στον κυρίαρχο
Κοσσυφοπέδιο: νίκη των Οθωμανών στους Σέρβους (1389)
Φιλαδέλφεια: τελευταία βυζαντινή πόλη στη Μικρά Ασία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς ξεκίνησε το Οθωμανικό κράτος;

Νομάδες Τούρκοι από την Κεντρική Ασία, πιεσμένοι από τους Μογγόλους, εγκαταστάθηκαν κοντά στην Προύσα το 1281. Ο Οσμάν έκανε τις πρώτες κατακτήσεις με τους γαζήδες, πολεμιστές της πίστης, και ωφελήθηκε από τη διάλυση των βυζαντινών ακριτών. Ο γιος του Ορχάν πήρε την Προύσα το 1326 και την έκανε πρωτεύουσα.

Ποιες μεταρρυθμίσεις έκαναν ισχυρό τον οθωμανικό στρατό;

Οι νομάδες εθελοντές ιππείς αντικαταστάθηκαν από ιππείς τιμαριούχους, που έπαιρναν γη από τον σουλτάνο και ήθελαν νέες κατακτήσεις. Δίπλα τους μπήκαν οι γενίτσαροι, εθελοντές ή στρατολογημένοι με τη βία από χριστιανικούς πληθυσμούς, στην προσωπική υπηρεσία του σουλτάνου.

Γιατί η μάχη στο Κοσσυφοπέδιο ήταν καθοριστική;

Το 1389 ο Σέρβος ηγεμόνας Λάζαρος με Σέρβους και Βόσνιους αντιμετώπισε τον Μουράτ Α΄. Ο σουλτάνος δολοφονήθηκε, αλλά ο διάδοχός του Βαγιαζήτ κέρδισε τη μάχη. Οι Σέρβοι έγιναν υποτελείς και η πίεση στο Βυζάντιο μεγάλωσε, ώσπου ο σουλτάνος όριζε ποιος θα ανεβαίνει στον θρόνο του.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα