Ο Μιχαήλ Η΄ κράτησε με διπλωματία τους Λατίνους μακριά, με την Ένωση των Εκκλησιών (1274) και τον Σικελικό Εσπερινό (1282). Επί Ανδρονίκου Β΄ όμως το κράτος αδυνατίζει παντού: στρατός, νόμισμα, εδάφη, και στο τέλος εμφύλιος.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Μετά το 1261 το Βυζάντιο ξαναγίνεται υπολογίσιμη δύναμη. Ο Μιχαήλ Η΄ (1261-1282) έπρεπε πρώτα να αναχαιτίσει τους Λατίνους για να μπορέσει μετά να ανακτήσει τα ελλαδικά εδάφη.
Γι' αυτό δέχτηκε την Ένωση με τη Ρώμη, που επικυρώθηκε στη σύνοδο της Λυών (1274)· η Ένωση δίχασε το Βυζάντιο και ο Μιχαήλ κυνήγησε με διώξεις όσους την πολεμούσαν.
Με τις ναυτικές δημοκρατίες ελίχθηκε: άφησε τη Γένουα για τη Βενετία (1265) και ξανασυμμάχησε με τη Γένουα (1267), κρατώντας συμμαχία και με τις δύο. Στον Βορρά κάλυψε τα σύνορα με δίκτυο συμμαχιών.
Ο πιο επικίνδυνος εχθρός ήταν ο Κάρολος ο Ανδεγαυός, βασιλιάς Νεάπολης και Σικελίας. Ο Μιχαήλ ματαίωσε πρώτα την εκστρατεία του με βοήθεια του Γάλλου βασιλιά, και όταν ο Κάρολος συμμάχησε με Βαλκάνιους ηγεμόνες και Βενετία, τον σταμάτησε ο Σικελικός Εσπερινός (31 Μαρτίου 1282).
Επί Ανδρονίκου Β΄ (1282-1328) χαλαρώνουν οι δεσμοί κέντρου και επαρχιών. Τον 14ο αιώνα οι μεγάλοι γαιοκτήμονες απλώνουν τα κτήματα και τους παροίκους τους, ζουν χωρίς φόρους και απορροφούν τη γη των μικρότερων.
Ο στρατός γεμίζει ξένους μισθοφόρους με τεράστιο κόστος· ο Ανδρόνικος μειώνει υπερβολικά στρατό και στόλο. Από τις αρχές του 14ου αιώνα νοθεύεται και υποτιμάται το υπέρπυρο, μπαίνουν νέοι φόροι και η ειρήνη εξαγοράζεται.
Έξω τα πλήγματα είναι βαριά: εδάφη χάνονται στους Σέρβους, οι Γενουάτες τον εγκαταλείπουν, οι Βενετοί παίρνουν αποζημιώσεις (1294) και ως το 1300 η Μικρά Ασία έχει ουσιαστικά περάσει στους Τούρκους.
Ο εμφύλιος με τον εγγονό του Ανδρόνικο Γ΄ (1321-1328), που στηρίχτηκε σε ευγενείς και στη δυσαρέσκεια των αγροτών της Θράκης, έληξε με την παραίτηση του Ανδρονίκου Β΄ και ερήμωσε τη Θράκη.
Τι άλλαξε
Εσωτερική κρίση από την Ένωση των Εκκλησιών.
Αδύναμος στρατός και στόλος, νομισματική κρίση και πείνα.
Απώλεια της Μικράς Ασίας και ερήμωση της Θράκης.
Πρόσωπα
Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος
αυτοκράτορας (1261-1282), Ένωση της Λυών
Κάρολος ο Ανδεγαυός
βασιλιάς Νεάπολης και Σικελίας, εχθρός του Βυζαντίου
Πέτρος της Αραγωνίας
βασιλιάς, βοήθησε τον Σικελικό Εσπερινό
Μποναβεντούρα
καρδινάλιος, υπέρ της Ένωσης (εικόνα)
Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος
αυτοκράτορας (1282-1328), εξασθένηση του κράτους
Ανδρόνικος Γ΄ Παλαιολόγος
εγγονός του, νικητής στον εμφύλιο
Νικηφόρος Γρηγοράς
ιστορικός, η εικόνα με τους λύκους
Γεώργιος Παχυμέρης
ιστορικός για τη νόθευση του νομίσματος (παράθεμα)
Γιατί ο Μιχαήλ Η΄ δέχτηκε την Ένωση των Εκκλησιών;
Για να σταματήσει την επιθετικότητα των Λατίνων, που ήταν προϋπόθεση για να ξαναπάρει τα ελλαδικά εδάφη. Η Ένωση επικυρώθηκε στη σύνοδο της Λυών το 1274, όμως προκάλεσε βαθιά κρίση μέσα στο Βυζάντιο και ο Μιχαήλ κατεδίωξε και φυλάκισε τους αντιπάλους της.
Τι ήταν ο Σικελικός Εσπερινός;
Λαϊκή εξέγερση στη Σικελία στις 31 Μαρτίου 1282 κατά των Ανδεγαυών, με σφαγή και διώξη των Γάλλων. Τη βοήθησαν η βυζαντινή διπλωματία και ο Πέτρος της Αραγωνίας, και έβαλε τέλος στα σχέδια του Καρόλου Ανδεγαυού εναντίον του Βυζαντίου.
Ποιο ήταν το «μοιραίο λάθος» του Ανδρονίκου Β΄;
Επειδή οι ξένοι μισθοφόροι κόστιζαν πάρα πολύ, μείωσε υπερβολικά τον στρατό και περιόρισε τον στόλο. Έτσι το κράτος πλήρωνε νέους φόρους και αγόραζε την ειρήνη από τους γείτονες, χωρίς να μπορεί να αμυνθεί.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.