Μετά το 1204 γεννιούνται τρία ελληνικά κράτη. Η Τραπεζούντα ζει απομονωμένη, η Ήπειρος διεκδικεί για λίγο την κληρονομιά του Βυζαντίου, και η Νίκαια, με τον Ιωάννη Βατάτζη και τον Μιχαήλ Παλαιολόγο, ανακτά την Κωνσταντινούπολη το 1261.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας ιδρύθηκε από τους Μεγάλους Κομνηνούς αμέσως μετά το 1204 στις νοτιοανατολικές ακτές του Εύξεινου Πόντου· προσάρτησε Σινώπη, Παφλαγονία και Ηράκλεια.
Όταν οι Σελτζούκοι κατέλαβαν τη Σινώπη, η Τραπεζούντα απομονώθηκε από τη δυτική Μικρά Ασία και για 250 χρόνια έμεινε στο περιθώριο των βυζαντινών εξελίξεων.
Το κράτος της Ηπείρου το ίδρυσε ο Μιχαήλ Κομνηνός Δούκας. Ο αδελφός του Θεόδωρος (από το 1215) επεκτάθηκε νικηφόρα και έγινε ο κύριος αντίπαλος της Νίκαιας.
Ο Θεόδωρος κατέλυσε το λατινικό Βασίλειο της Θεσσαλονίκης (1224) και στέφθηκε εκεί αυτοκράτορας, αλλά το 1230 ηττήθηκε από τον Ιωάννη Ασάν Β΄ στον Έβρο και πιάστηκε αιχμάλωτος· ο Ασάν έφτιαξε πρόσκαιρο κράτος ως το Δυρράχιο.
Η Αυτοκρατορία της Νίκαιας, στη δυτική Μικρά Ασία, συγκέντρωσε γύρω από τον Θεόδωρο Λάσκαρη τις δυνάμεις που έμειναν πιστές στο κράτος. Η ήττα των Λατίνων από τους Βουλγάρους (1205) τη σταθεροποίησε και ο Λάσκαρης στέφθηκε το 1208.
Ο Ιωάννης Βατάτζης μεγάλωσε το κράτος και το έκανε υπολογίσιμη δύναμη: χτύπησε τις καταχρήσεις, ίδρυσε φιλανθρωπικά ιδρύματα, οργάνωσε στρατιωτικά κτήματα στα ανατολικά σύνορα και στήριξε τη γεωργία με στόχο την αυτάρκεια.
Στον θάνατό του η Μικρά Ασία ήταν ασφαλής και μεγάλο μέρος των Βαλκανίων δικό του· Ήπειρος και Βουλγαρία δεν απειλούσαν πια και η Λατινική Αυτοκρατορία ήταν αδύναμη.
Το 1261 ο Μιχαήλ Παλαιολόγος συμμάχησε με τη Γένουα κατά της Βενετίας δίνοντάς της προνόμια· στις 25 Ιουλίου ο στρατηγός Αλέξιος Στρατηγόπουλος μπήκε στην Κωνσταντινούπολη και τον Σεπτέμβριο ο Μιχαήλ Η΄ στέφθηκε στην Αγία Σοφία.
Πρόσωπα
Μεγάλοι Κομνηνοί
ιδρυτές της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας
Μιχαήλ Κομνηνός Δούκας
ιδρυτής του κράτους της Ηπείρου
Θεόδωρος Κομνηνός Δούκας
ηγεμόνας της Ηπείρου, πήρε τη Θεσσαλονίκη
Ιωάννης Ασάν Β΄
τσάρος των Βουλγάρων, νίκησε τον Θεόδωρο (1230)
Θεόδωρος Λάσκαρης
ιδρυτής της Αυτοκρατορίας της Νίκαιας
Ιωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης
αυτοκράτορας της Νίκαιας (1222-1254)
Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος
ανέκτησε την Κωνσταντινούπολη (1261)
Αλέξιος Στρατηγόπουλος
στρατηγός που μπήκε στην Πόλη
Αλ-Ουμάρι
Μαροκινός γεωγράφος για την Τραπεζούντα (παράθεμα)
Γιατί η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας δεν επηρέασε πολύ το Βυζάντιο;
Όταν οι Σελτζούκοι πήραν τη Σινώπη, η Τραπεζούντα αποκόπηκε από τη δυτική Μικρά Ασία. Έζησε έτσι σχεδόν απομονωμένη για δυόμισι αιώνες και έμεινε μακριά από τις εξελίξεις στον βυζαντινό κόσμο.
Γιατί η Ήπειρος έχασε τη μάχη για την ανασύσταση της αυτοκρατορίας;
Ο Θεόδωρος πήρε τη Θεσσαλονίκη το 1224 και στέφθηκε εκεί αυτοκράτορας, όμως το 1230 επιτέθηκε στον Βούλγαρο τσάρο Ιωάννη Ασάν Β΄, νικήθηκε βαριά κοντά στον Έβρο και αιχμαλωτίστηκε. Από τότε το προβάδισμα πέρασε στη Νίκαια.
Τι έκανε ο Ιωάννης Βατάτζης για τη Νίκαια;
Μεγάλωσε την επικράτεια, πολέμησε τις καταχρήσεις στη διοίκηση, ίδρυσε φιλανθρωπικά ιδρύματα και με στρατιωτικά κτήματα θωράκισε τα ανατολικά σύνορα. Ενίσχυσε τη γεωργία με στόχο την αυτάρκεια και απαγόρευσε την εισαγωγή πολυτελών ειδών από τις ιταλικές πόλεις.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.