Οι Σταυροφορίες ξεκίνησαν με πρωτοβουλία των παπών ως «ιερός πόλεμος» για τους Αγίους Τόπους. Οι τρεις πρώτες δεν πέτυχαν τους στόχους τους, και η Τέταρτη κατέληξε στην άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 και στην αρχή της Φραγκοκρατίας.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 315 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Η αναβίωση των προσκυνημάτων στους Αγίους Τόπους.
Φήμες για βία Αράβων και Τούρκων κατά των προσκυνητών.
Η θέληση των παπών να ισχυροποιηθούν απέναντι στους Γερμανούς ηγεμόνες.
Υπερπληθυσμός, πείνα και επιδημίες σε Φλάνδρα, Προβηγκία, Νότια Ιταλία.
Τι έγινε
Η ιδέα γεννήθηκε τον 11ο αιώνα στη Δύση από την αναβίωση των προσκυνημάτων στους Αγίους Τόπους και από φήμες για βία των Αράβων και των Τούρκων κατά των προσκυνητών· οι Τούρκοι, κύριοι της Βαγδάτης από το 1055, πήραν Συρία και Ιεροσόλυμα.
Η πρωτοβουλία ήταν παπική και έδινε στον παπισμό ευκαιρία να ενισχυθεί απέναντι στον Ερρίκο Δ΄. Ο Αλέξιος Α΄ ζητούσε μισθοφόρους, όχι σταυροφόρους, και γι' αυτό τους υποδέχτηκε με καχυποψία.
Τον Νοέμβριο του 1095 ο Ουρβανός Β΄ κήρυξε την Πρώτη Σταυροφορία, καλώντας σε ιερό πόλεμο για τους Αγίους Τόπους με σύνθημα «Ο Θεός το θέλει». Πολλοί ανταποκρίθηκαν για τη σωτηρία της ψυχής αλλά και για να ξεφύγουν από τη φτώχεια, την πείνα και τις επιδημίες.
Πρώτη Σταυροφορία (1096-1099): πρώτα μια ανοργάνωτη λαϊκή στρατιά που χάθηκε στη Μικρά Ασία, μετά οι φεουδάρχες, που ορκίστηκαν πίστη στον Αλέξιο, νίκησαν στο Δορύλαιο (1097) και πήραν τα Ιεροσόλυμα (1099), όπου ίδρυσαν φραγκικό βασίλειο.
Οι επιτυχίες των Μουσουλμάνων έφεραν τη Δεύτερη και την Τρίτη Σταυροφορία (12ος αιώνας), που έληξαν με ήττες. Ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος πήρε την Κύπρο και την πούλησε στους Λουζινιάν, αρχή μιας Λατινοκρατίας σχεδόν τεσσάρων αιώνων.
Οι στόχοι δεν πέτυχαν: οι Άγιοι Τόποι χάθηκαν γρήγορα, το μίσος Χριστιανών και Μουσουλμάνων αλλά και Ελλήνων και Λατίνων μεγάλωσε, οι ιππότες φτώχυναν και η Εκκλησία έχασε περισσότερα από όσα κέρδισε· κέρδισαν οι ιταλικές ναυτικές πόλεις.
Την Τέταρτη Σταυροφορία εμπνεύστηκε ο Ιννοκέντιος Γ΄, με αρχηγό τον Βονιφάτιο τον Μομφερρατικό. Με σύμβαση του 1201 η Βενετία ανέλαβε μεταφορά και εφοδιασμό· το 1203 οι σταυροφόροι στράφηκαν στην Κωνσταντινούπολη για να επαναφέρουν τον Ισαάκιο Β΄ Άγγελο.
Τον Ιούλιο του 1203 πήραν την πόλη, αλλά έμειναν· ο Αλέξιος Ε΄ Μούρτζουφλος άρπαξε τον θρόνο. Τον Μάρτιο του 1204 υπέγραψαν τη Διανομή της Ρωμανίας και στις 13 Απριλίου 1204 κυρίευσαν και λεηλάτησαν την Πόλη· αρχίζει η Φραγκοκρατία.
Τι άλλαξε
Οι Άγιοι Τόποι κρατήθηκαν για λίγο.
Φούντωσε το μίσος Χριστιανών και Μουσουλμάνων, Ελλήνων και Λατίνων.
Ενισχύθηκαν οι ιταλικές ναυτικές πόλεις στα λιμάνια της Ανατολής.
Η άλωση του 1204 έφερε τη Φραγκοκρατία στον ελλαδικό χώρο.
Πρόσωπα
Ουρβανός Β΄
πάπας, κήρυξε την Πρώτη Σταυροφορία (1095)
Αλέξιος Α΄ Κομνηνός
βυζαντινός αυτοκράτορας, ζητούσε μισθοφόρους
Ερρίκος Δ΄
Γερμανός αυτοκράτορας, αντίπαλος των παπών
Γοδεφρείδος του Μπουγιόν
αρχηγός σταυροφόρων, ορκίστηκε στον Αλέξιο
Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος
βασιλιάς της Αγγλίας, πήρε την Κύπρο
Λουζινιάν
Φράγκοι που αγόρασαν την Κύπρο
Ερρίκος ΣΤ΄
Γερμανός αυτοκράτορας με σχέδια κατά του Βυζαντίου
Οι δυτικοί χρονογράφοι έριχναν το βάρος στον φανατισμό των Τούρκων, όμως η έρευνα δεν το επιβεβαιώνει. Η πρωτοβουλία ήταν των παπών, που είχαν ήδη δει ως ιερό πόλεμο την ανάκτηση της Ισπανίας (Reconquista) και ήθελαν να ενισχυθούν απέναντι στους Γερμανούς ηγεμόνες, ιδίως τον Ερρίκο Δ΄. Βοήθησαν οι φήμες για κακομεταχείριση προσκυνητών και η αναβίωση των προσκυνημάτων.
Γιατί ο Αλέξιος Α΄ δέχτηκε τους σταυροφόρους με δυσπιστία;
Από τη Δύση περίμενε μισθοφόρους για τον πόλεμο με Πατζινάκες και Κομάνους, όχι στρατιές σταυροφόρων. Όταν εκείνοι έφτασαν, ο κίνδυνος είχε περάσει. Γι' αυτό τους έβαλε να ορκιστούν ότι θα του παραδώσουν τα πρώην βυζαντινά εδάφη που θα κατακτούσαν.
Πώς έφτασε η Τέταρτη Σταυροφορία στην Κωνσταντινούπολη;
Συγκεντρώθηκε στη Βενετία, που με πληρωμή ανέλαβε μεταφορά και εφόδια, με προορισμό Αίγυπτο ή Συρία. Το 1203 οι σταυροφόροι δέχτηκαν να επαναφέρουν στον θρόνο τον έκπτωτο Ισαάκιο Β΄ Άγγελο. Αφού έμειναν στην πόλη και ήρθαν σε σύγκρουση με τους κατοίκους, μοίρασαν από πριν την αυτοκρατορία και κυρίευσαν την Πόλη στις 13 Απριλίου 1204.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.