Οικονομικές μεταβολές στη Δυτική Ευρώπη

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Γύρω στα μέσα του 11ου αιώνα η Δυτική Ευρώπη και η Βόρεια Ιταλία δείχνουν σημάδια ακμής: ο πληθυσμός μεγαλώνει, καθαρίζονται δάση και αποξηραίνονται έλη, ξαναζωντανεύουν εμπόριο και βιοτεχνία και το χρήμα επιστρέφει στις συναλλαγές.
2. Η γεωργική επανάσταση φέρνει περισσότερη γη και σοδειά και νέα εργαλεία, όπως η τετράτροχη άμαξα και το τροχοφόρο άροτρο· η τριζωνική καλλιέργεια αξιοποιεί καλύτερα το χωράφι.
3. Οι αλλαγές αυτές βοηθούν τον εποικισμό της υπαίθρου και τη δημιουργία αστικών κοινοτήτων.
4. Χτίζονται νέες πόλεις και φρούρια και μεγαλώνουν οι παλιοί οικισμοί· η ζωή στην πόλη στηρίζεται στον καταμερισμό της εργασίας. Κύρια πηγή ενέργειας γίνεται ο νερόμυλος, και προς το τέλος του 12ου αιώνα έρχεται και ο ανεμόμυλος.
5. Το αγροτικό πλεόνασμα πουλιέται στις πόλεις και το εμπόριο ανθεί ιδίως τον 12ο αιώνα, με δρόμους προς τα μουσουλμανικά και βυζαντινά κέντρα της Μεσογείου. Κέντρα του είναι οι ιταλικές ναυτικές πόλεις και στον Βορρά η Μπρυζ και η Βρέμη.
6. Έμποροι, Εβραίοι και χριστιανοί, διακινούν δούλους, είδη πολυτελείας και αγαθά όπως γούνες, μπαχαρικά, υφάσματα της Φλάνδρας, αλάτι, ξύλο, σίδηρο και σιτάρι· στη στεριά με άμαξες και καραβάνια μουλαριών, στη θάλασσα με γαλέρες και κόγκες.
7. Γύρω στο 1200 καθιερώνονται η πυξίδα και το πρυμναίο πηδάλιο. Προς το τέλος του 12ου αιώνα απλώνονται οι εμποροπανηγύρεις, και στη Βενετία και τη Γένουα γενικεύονται οι ναυτικές εταιρείες που επενδύουν στο θαλάσσιο εμπόριο.

Τι άλλαξε

• Περισσότερη και καλύτερη τροφή για τον πληθυσμό.
• Οι πόλεις παίρνουν τον ρόλο των μονών ως κέντρα παραγωγής και ιδεών.
• Πρώτες μορφές τραπεζικού και πιστωτικού συστήματος.

Πρόσωπα

Σταμπίλε και Αρσάλντο Τζεραπόν

συνέταιροι ναυτικής εταιρείας (παράθεμα, 1163)

J. Le Goff

ιστορικός, πηγή του παραθέματος

Όροι

γεωργική επανάσταση

άνοδος παραγωγής και νέα τεχνική στη γη

εκχέρσωση

καθαρισμός γης από θάμνους για καλλιέργεια

τροχοφόρο άροτρο

αλέτρι με τροχούς

τετράτροχη άμαξα

άμαξα με τέσσερις τροχούς για φορτία

τριζωνική καλλιέργεια

το χωράφι σε τρεις ζώνες, εκ περιτροπής

αγροτικός εποικισμός

εγκατάσταση αγροτών σε νέες εκτάσεις

καταμερισμός της εργασίας

κάθε ομάδα με δική της ειδικότητα

νερόμυλος

η κύρια πηγή ενέργειας της εποχής

ανεμόμυλος

προστίθεται στα τέλη του 12ου αιώνα

Μπρυζ και Βρέμη

εμπορικά κέντρα του Βορρά

κόγκα

τύπος πλοίου του Βορρά

γαλέρα

πλοίο με κουπιά της Μεσογείου

πυξίδα

καθιερώνεται περίπου το 1200

πρυμναίο πηδάλιο

τιμόνι στην πρύμνη του πλοίου

εμποροπανήγυρη

προνομιούχα μόνιμη αγορά (Καμπανία)

αργυραμοιβός

αλλάζει νομίσματα, πρώιμος τραπεζίτης

πίστωση

δάνειο σε έμπορο

ναυτική εταιρεία

συνεταιρισμός για θαλάσσιο εμπόριο