απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3.4

Η ιταλική και η βαλκανική πολιτική των Κομνηνών

Οι Κομνηνοί πλήρωσαν τη βοήθεια της Βενετίας με εμπορικά προνόμια που έβλαψαν το βυζαντινό εμπόριο και μάταια προσπάθησαν να τα περιορίσουν. Στα Βαλκάνια κέρδισαν εδάφη από τους Ούγγρους, αλλά με το Δεύτερο Βουλγαρικό Κράτος (1185) η κυριαρχία τους εκεί τελείωσε.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 315 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η Βενετία βοήθησε τον Αλέξιο Α΄ να αποκρούσει τους Νορμανδούς και ως αντάλλαγμα πήρε τίτλους, χρήματα και κυρίως εμπορικά προνόμια.
  2. Με το χρυσόβουλλο του 1082 οι Βενετοί εμπορεύονται χωρίς δασμούς σε όλη την αυτοκρατορία και αποκτούν καταστήματα και τρεις αποβάθρες στην Κωνσταντινούπολη· το Βυζάντιο χάνει τον έλεγχο των μεσογειακών αγορών.
  3. Ο Ιωάννης Β΄ θέλησε να αντιδράσει, όμως οι επιθέσεις των Βενετών στα νησιά του Αιγαίου τον ανάγκασαν να επικυρώσει ολόκληρη τη συνθήκη.
  4. Ο Μανουήλ Α΄, με όραμα οικουμενικής κυριαρχίας, έδωσε προνόμια και στη Γένουα και στην Πίζα για να ισορροπήσει τη Βενετία· το 1171 συνέλαβε μέσα σε μια μέρα όλους τους Βενετούς και κατάσχεσε τις περιουσίες τους, και οι σχέσεις κόπηκαν για δέκα χρόνια.
  5. Το 1182 ο λαός της πρωτεύουσας ξεσηκώθηκε κατά των Δυτικών με σφαγές και λεηλασίες. Στη Βενετία κέρδισε έδαφος η ιδέα ότι μόνο η εξάλειψη του Βυζαντίου θα εξασφάλιζε το μονοπώλιο του εμπορίου, με εκφραστή τον δόγη Ερρίκο Δάνδολο.
  6. Στα Βαλκάνια ο Αλέξιος Α΄ απέκρουσε Πατζινάκες και Κομάνους· ο Ιωάννης Β΄ και ο Μανουήλ ανακατεύτηκαν στη διαδοχή του ουγγρικού θρόνου και με τη συνθήκη του 1164 πήραν Δαλματία, Κροατία, Βοσνία και Σίρμιο.
  7. Επί Ανδρονίκου Κομνηνού τα κέρδη χάθηκαν: Ούγγροι και Σέρβοι του Στέφανου Νεμάνια ξέφυγαν από τη βυζαντινή επιρροή, η Βοσνία πέρασε στον πάπα και το 1185 ιδρύθηκε το Δεύτερο Βουλγαρικό Κράτος.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Αλέξιος Α΄ Κομνηνός
αυτοκράτορας, χρυσόβουλλο του 1082
Ιωάννης Β΄ Κομνηνός
επικύρωσε αναγκαστικά τα βενετικά προνόμια
Μανουήλ Α΄ Κομνηνός
συμμαχίες με Γένουα και Πίζα, σύλληψη Βενετών 1171
Ανδρόνικος Κομνηνός
επί της βασιλείας του χάθηκαν τα βαλκανικά κέρδη
Ερρίκος Δάνδολος
δόγης της Βενετίας, εχθρός του Βυζαντίου
Στέφανος Νεμάνια
Σέρβος ηγέτης
Πέτρος και Ασάν
ιδρυτές του Δεύτερου Βουλγαρικού Κράτους
Άννα Κομνηνή
ιστορικός, «Αλεξιάς» (παράθεμα)
Νικήτας Χωνιάτης
ιστορικός, «Χρονική διήγησις» (παράθεμα)

Όροι

χρυσόβουλλο
αυτοκρατορικό έγγραφο με χρυσή σφραγίδα
χρυσόβουλλο του 1082
ατελές εμπόριο των Βενετών στο Βυζάντιο
εμπορικά προνόμια
ευνοϊκοί όροι εμπορίου για ξένους
δασμός (κομμέρκιον)
φόρος στη διακίνηση εμπορευμάτων
ιταλικές ναυτικές δημοκρατίες
Βενετία, Γένουα, Πίζα
Γαληνοτάτη Δημοκρατία
η Βενετία
δόγης
ο αιρετός άρχοντας της Βενετίας
οικουμενική κυριαρχία
το όραμα του Μανουήλ Α΄
αποικιακό κράτος της Βενετίας
βενετικές κτήσεις και βάσεις στην Ανατολή
Πατζινάκες και Κομάνοι
τουρκικής καταγωγής λαοί, επιδρομείς
συνθήκη του 1164
Δαλματία, Κροατία, Βοσνία στο Βυζάντιο
Σίρμιο
περιοχή που πήρε το Βυζάντιο το 1164
Δεύτερο Βουλγαρικό Κράτος
ιδρύθηκε το 1185
εξέγερση του 1182
σφαγές Λατίνων στην Κωνσταντινούπολη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι κέρδισαν οι Βενετοί με το χρυσόβουλλο του 1082;

Ως αμοιβή για τη βοήθειά τους κατά των Νορμανδών πήραν τίτλους και χρήματα, αλλά κυρίως το δικαίωμα να εμπορεύονται σε όλη την αυτοκρατορία χωρίς δασμούς, καθώς και καταστήματα και αποβάθρες στην Κωνσταντινούπολη. Έτσι μπήκαν οι βάσεις για τη βενετική αποικιακή δύναμη στην Ανατολή.

Γιατί η συμφωνία του 1082 έβλαψε το Βυζάντιο;

Οι βυζαντινοί έμποροι δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν ξένους που δεν πλήρωναν δασμούς. Η αυτοκρατορία έχασε την πρωτοκαθεδρία στις αγορές της Μεσογείου και τη θέση του ενδιάμεσου στο εμπόριο Ανατολής και Δύσης.

Γιατί το 1185 θεωρείται τέλος της βυζαντινής κυριαρχίας στα Βαλκάνια;

Εκείνη τη χρονιά οι αδελφοί Πέτρος και Ασάν ίδρυσαν το Δεύτερο Βουλγαρικό Κράτος. Μαζί με την αποδέσμευση των Ούγγρων και των Σέρβων και την υπαγωγή της Βοσνίας στον πάπα, αυτό έσβησε τα κέρδη του Μανουήλ και έκλεισε οριστικά τη βυζαντινή κυριαρχία στη χερσόνησο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.