Στη Δύση η ανασφάλεια σπρώχνει τους αδύναμους στην προστασία των ισχυρών και γεννά τη φεουδαρχία: ο άρχοντας δίνει γη (φέουδο) στον υποτελή με αντάλλαγμα πίστη και υπηρεσίες. Το σύστημα διαμορφώνεται επί Καρλομάγνου και γενικεύεται τον 10ο και 11ο αιώνα.
Β΄ Λυκείου · Ιστορία · Ενοτητα 2 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Η ανασφάλεια και η ανάγκη προστασίας
Η κατάρρευση των Μεροβιγγείων
Οι στρατιωτικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις του Καρλομάγνου
Ο διαμελισμός των κρατών των Καρολιδών και οι επιδρομές
Τι έγινε
Το Φραγκικό Κράτος είναι αγροτική κοινωνία· η ανασφάλεια της εποχής των Μεροβιγγείων κάνει τους αδύναμους να ζητούν προστασία από τους άρχοντες.
Οι ομάδες δένονται με σχέσεις εξάρτησης: ο ανώτερος δίνει γη (φέουδο) στον βασάλο του, παίρνει πίστη και υπηρεσίες και οφείλει προστασία.
Ο υποτελής αναγνωρίζεται με την τελετή της περιβολής· αν παραμελήσει τις υποχρεώσεις του, χάνει το φέουδο.
Στην κορυφή ο βασιλιάς, κάτω του οι κόμητες, βαρώνοι και μαρκήσιοι και έπειτα οι κατώτεροι υποτελείς· φέουδα έχουν και οι ανώτεροι κληρικοί.
Στη βάση οι ελεύθεροι μικροϊδιοκτήτες, οι πάροικοι (δεμένοι με τη γη, πληρώνουν τέλη, παντρεύονται μόνο με άδεια) και οι δούλοι, που ο νόμος τους θεωρεί κινητά πράγματα.
Η φεουδαρχία αναπτύσσεται τον 8ο αιώνα, μετά την πτώση των Μεροβιγγείων· σταθμός οι μεταρρυθμίσεις του Καρλομάγνου, που κάνουν τον στρατό φεουδαρχικό και δίνουν γαίες στους αξιωματούχους.
Τον 10ο και 11ο αιώνα ο διαμελισμός των κρατών των Καρολιδών και οι επιδρομές εχθρών γενικεύουν το σύστημα.
Τι άλλαξε
Γενίκευση του φεουδαρχικού συστήματος στη Δύση τον 10ο και 11ο αιώνα.
Πρόσωπα
Μεροβίγγειοι
φραγκική δυναστεία πριν από τους Καρολίδες
Καρλομάγνος
με τις μεταρρυθμίσεις του στερέωσε τη φεουδαρχία
Καρολίδες
η δυναστεία του Καρλομάγνου
Γουλιέλμος
κόμης της Φλάνδρας (παράθεμα, 1127)
Galbert de Bruges
χρονογράφος του παραθέματος
Όροι
φεουδαρχία
σύστημα εξάρτησης γύρω από τη γη
φέουδο
γη που δίνεται με αντάλλαγμα υπηρεσίες
φεουδάρχης
άρχοντας που κατέχει φέουδο
βασάλος (υποτελής)
αυτός που παίρνει φέουδο
πίστη και υποτέλεια
οι υποχρεώσεις του υποτελούς
προστασία
η υποχρέωση του άρχοντα
τελετή της περιβολής
επίσημη αναγνώριση του υποτελούς
Homagium
ο όρκος πίστης και υποταγής
κόμητες, βαρώνοι, μαρκήσιοι
οι άμεσοι υποτελείς του βασιλιά
ελεύθεροι γεωργοί
μικροϊδιοκτήτες
πάροικοι
δεμένοι με τη γη, πλειονότητα αγροτών
δούλοι
νομικά κινητά αντικείμενα
φεουδαρχικός στρατός
ο φεουδάρχης με τους υποτελείς του
τρεις λειτουργίες
στρατιωτική, κοινωνικοοικονομική, πολιτική
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Τι ήταν το φέουδο;
Η γη που παραχωρούσε ένας ανώτερος άρχοντας στον υποτελή του (βασάλο). Σε αντάλλαγμα ο υποτελής χρωστούσε πίστη και υπηρεσίες, ενώ ο άρχοντας του έδινε προστασία και βοήθεια. Αν ο υποτελής αμελούσε τα χρέη του, έχανε το φέουδο. Από τη λέξη αυτή πήρε το όνομά της η φεουδαρχική κοινωνία.
Ποιοι βρίσκονταν σε κάθε σκαλί της φεουδαρχικής πυραμίδας;
Στην κορυφή ο βασιλιάς, μετά οι άμεσοι υποτελείς του (κόμητες, βαρώνοι, μαρκήσιοι) που ήταν η αριστοκρατία, και κάτω από αυτούς οι κατώτεροι υποτελείς. Φέουδα είχαν και οι εκκλησιαστικοί άρχοντες. Ακολουθούσαν οι ελεύθεροι μικροϊδιοκτήτες, οι πάροικοι, που ήταν οι περισσότεροι αγρότες, και οι δούλοι.
Πώς επηρέασαν οι μεταρρυθμίσεις του Καρλομάγνου τη φεουδαρχία;
Ο στρατός, που πριν τον αποτελούσαν ελεύθεροι αγρότες υπό τον αυτοκράτορα, έγινε φεουδαρχικός: κάθε φεουδάρχης ερχόταν με τους υποτελείς και τον οπλισμό τους. Και η διοικητική μεταρρύθμιση έδινε γαίες στους αξιωματούχους του βασιλιά. Έτσι η στρατιωτική, η κοινωνικοοικονομική και η πολιτική λειτουργία της φεουδαρχίας ωρίμασαν.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.