Μετά τον θάνατο του Βασιλείου Β΄ η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται, αλλά η υποτίμηση του χρυσού νομίσματος, το τέλος της πάλης με τους δυνατούς και η πολιτική αστάθεια φέρνουν τα πρώτα σημάδια κρίσης.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Η έλλειψη ρευστού χρήματος μπροστά στα περισσότερα αγαθά
Η κατάργηση του αλληλέγγυου και τα προνόμια στους δυνατούς
Η αλαζονεία μετά τις νίκες των Μακεδόνων
Τι έγινε
Μετά το 1025 η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται, αλλά το κράτος μπαίνει σε περίοδο πολιτικής αστάθειας.
Περισσότερη παραγωγή και εμπόριο φέρνουν πολλά αγαθά χωρίς αρκετό νόμισμα· ο Κωνσταντίνος Θ΄ νοθεύει τον χρυσό solidus με άργυρο (18%) και το νόμισμα χάνει τη διεθνή του θέση.
Οι διάδοχοι καταργούν το αλληλέγγυον και σταματούν τον αγώνα κατά των δυνατών, που απορροφούν τους μικρούς κλήρους· οι αγρότες γίνονται πάροικοι.
Αυτό αδυνατίζει και την άμυνα, γιατί ο στρατιώτης έπρεπε να έχει κλήρο, και τα οικονομικά του κράτους.
Επί Κωνσταντίνου Θ΄ Μονομάχου οι δυνατοί απαλλάσσονται από φόρους και αποκτούν δικαστικές και διοικητικές αρμοδιότητες· η εκμίσθωση των φόρων σε ιδιώτες μειώνει τα έσοδα και πιέζει τους γεωργούς.
Οι συχνές αλλαγές στον θρόνο και οι ίντριγες φέρνουν σε σύγκρουση τους δυνατούς των επαρχιών, δοξασμένους στους πολέμους, με την πολιτική αριστοκρατία της πρωτεύουσας.
Η υπερβολική αυτοπεποίθηση μετά τους θριάμβους φέρνει τον εξαργυρισμό της θητείας και τους ξένους μισθοφόρους, ενώ νέοι εχθροί πλησιάζουν από δύση, βορρά και ανατολή.
Το κράτος κρατά ακόμη τη δύναμή του, αλλά ήδη φαίνονται τα πρώτα συμπτώματα της κρίσης των επόμενων δεκαετιών.
Τι άλλαξε
Το χρυσό νόμισμα χάνει την κυριαρχία του στις διεθνείς αγορές.
Εξασθενούν η άμυνα και τα δημόσια έσοδα.
Προετοιμάζεται η κρίση του δεύτερου μισού του 11ου αιώνα.
Πρόσωπα
Βασίλειος Β΄
ο μεγάλος Μακεδόνας αυτοκράτορας (π. 1025)
Κωνσταντίνος Θ΄ Μονομάχος
νόθευσε τον solidus, ευνόησε τους δυνατούς
S. Lopez
ιστορικός, ονόμασε τον solidus δολάριο του Μεσαίωνα
Γιατί ο Κωνσταντίνος Θ΄ νόθευσε το χρυσό νόμισμα και τι συνέπεια είχε αυτό;
Τα αγαθά είχαν πληθύνει από την αγροτική παραγωγή και το εμπόριο, αλλά το νόμισμα σε κυκλοφορία δεν αρκούσε. Για να καλύψει τη ζήτηση ανακάτεψε άργυρο στον χρυσό solidus (υποτίμηση 18%). Με αυτή και τις επόμενες υποτιμήσεις το «δολάριο του Μεσαίωνα» έχασε την κυριαρχία του στις διεθνείς αγορές.
Ποιες ήταν οι συνέπειες της κατάργησης του αλληλέγγυου;
Οι μεγάλοι γαιοκτήμονες απορρόφησαν τη γη των μικρών αγροτών, που έγιναν πάροικοι. Αφού στρατιώτης γινόταν όποιος είχε αγροτικό κλήρο, έπεσε η αμυντική δύναμη, και μαζί η οικονομική ευρωστία του κράτους. Επί Μονομάχου οι δυνατοί απαλλάχτηκαν από φόρους και πήραν δικαστικές και διοικητικές εξουσίες.
Τι ήταν ο εξαργυρισμός;
Η δυνατότητα να εξαγοράσει κανείς με χρήματα τη στρατιωτική του θητεία. Μαζί με τη σταδιακή πρόσληψη ξένων μισθοφόρων δείχνει την υπερβολική αυτοπεποίθηση των διαδόχων του Βασιλείου Β΄, τη στιγμή που νέοι επικίνδυνοι εχθροί απειλούσαν τα σύνορα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.