Επί Μακεδόνων η διοίκηση γίνεται πολύπλοκη αλλά απόλυτα συγκεντρωτική γύρω από τον αυτοκράτορα, οι σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας ερμηνεύονται με δύο τρόπους και η νομοθεσία επιστρέφει στο Ρωμαϊκό Δίκαιο με τον Πρόχειρο Νόμο, την Επαναγωγή και τα Βασιλικά.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Στις αρχές του 10ου αιώνα τα θέματα πληθαίνουν και η επαρχιακή πολιτική διοίκηση απλοποιείται.
Αντίθετα η κεντρική διοίκηση γίνεται όλο και πιο σύνθετη, με νέες υπηρεσίες και αξιώματα. Η γραφειοκρατία φτάνει στο αποκορύφωμα και όλα εξαρτώνται από τη βούληση του αυτοκράτορα.
Ο αυτοκράτορας, εκλεκτός του Θεού, συγκεντρώνει διοίκηση, στρατό, δικαιοσύνη και νομοθεσία και προστατεύει την Ορθοδοξία· τον δεσμεύουν η ηθική, η παράδοση και οι νόμοι.
Με τους Μακεδόνες ριζώνει η δυναστική σταθερότητα: ακόμη και ο Ρωμανός Λακαπηνός, ο Νικηφόρος Φωκάς και ο Ιωάννης Τζιμισκής σέβονται τους νόμιμους αυτοκράτορες και παίρνουν τίτλους όπως βασιλεοπάτωρ ή συμβασιλεύς.
Για τις σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας υπάρχουν δύο απόψεις: είτε η Εκκλησία υποτάχθηκε (καθαιρέσεις πατριαρχών) ως τον Πολύευκτο, είτε το κύρος της μεγάλωνε και ο αυτοκράτορας έχανε έδαφος στα θρησκευτικά.
Η νομοθεσία απομακρύνεται από το δίκαιο των Εικονομάχων και γυρίζει στο Ρωμαϊκό Δίκαιο, προσαρμοσμένο στις νέες συνθήκες· ξεκινά με τον Πρόχειρο Νόμο (870-879).
Η Επαναγωγή ορίζει τα όρια αυτοκράτορα και πατριάρχη, των δύο κεφαλών που συνεργάζονται· εμπνευστής φαίνεται ο Φώτιος. Και οι δύο συλλογές δανείζονται από την Εκλογή των Ισαύρων.
Τα Βασιλικά στηρίζονται στο ιουστινιάνειο δίκαιο και δείχνουν κυρίως τον 6ο αιώνα, ενώ οι Νεαρές δείχνουν το κράτος του 10ου αιώνα να ταυτίζεται με τον αυτοκράτορα και τον μηχανισμό του.
Τι άλλαξε
Απόλυτος συγκεντρωτισμός της διοίκησης στο πρόσωπο του αυτοκράτορα.
Επιστροφή στο Ρωμαϊκό Δίκαιο με νέες συλλογές νόμων.
Θεωρούνταν εκλεκτός του Θεού και ήταν αρχηγός της διοίκησης και του στρατού, ανώτατος δικαστής, μόνος νομοθέτης και προστάτης της Εκκλησίας και της Ορθοδοξίας. Τον περιόριζαν μόνο η ηθική, η παράδοση και οι νόμοι, που όμως μπορούσε να αλλάξει.
Ήταν η Εκκλησία υποταγμένη στο κράτος;
Το βιβλίο δίνει δύο απόψεις. Κατά την πρώτη, μετά την Εικονομαχία οι πατριάρχες έγιναν όργανα του αυτοκράτορα (καθαιρέσεις του Φωτίου και του Ιγνατίου), ώσπου ο Πολύευκτος απέκτησε ανεξαρτησία. Κατά τη δεύτερη, η εξουσία του αυτοκράτορα στα θρησκευτικά λιγόστεψε: για τους διορισμούς χρειαζόταν η συναίνεση του κλήρου και η σύνοδος αποφάσιζε για τα δόγματα.
Ποια ήταν τα νομοθετικά έργα της Μακεδονικής Δυναστείας;
Ο Πρόχειρος Νόμος (870-879), πρακτικό εγχειρίδιο δημοσίου και αστικού δικαίου· η Επαναγωγή, που ορίζει τις αρμοδιότητες αυτοκράτορα και πατριάρχη· τα Βασιλικά, η μεγαλύτερη νομική συλλογή, βασισμένη στο δίκαιο του Ιουστινιανού· και οι Νεαρές, νέοι νόμοι που δείχνουν τις συνθήκες του 10ου αιώνα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.