απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
2.2

Οικονομία

Από τον 9ο αιώνα ο πληθυσμός και η αγροτική παραγωγή του Βυζαντίου μεγαλώνουν, το εμπόριο και η βιοτεχνία ζωντανεύουν και η Κωνσταντινούπολη γίνεται κόμβος των μεγάλων δρόμων. Τα αστικά επαγγέλματα οργανώνονται σε συστήματα υπό τον έλεγχο του Επάρχου.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Γιατί

Τι έγινε

  1. Με την είσοδο του 9ου αιώνα αυξάνεται η αγροτική παραγωγή και ανακάμπτει ο πληθυσμός, κυρίως στις πόλεις, όπου μετακινείται μέρος των αγροτών.
  2. Τον 10ο αιώνα η τάση δυναμώνει: απλώνεται η μεγάλη γαιοκτησία, βαραίνουν οι φόροι στην ύπαιθρο, ενώ οι επιδημίες υποχωρούν.
  3. Οι χωρικοί πηγαίνουν συχνότερα στα εμπορικά κέντρα για να πουλήσουν το πλεόνασμά τους και να προμηθευτούν όσα δεν παράγουν. Πρώτη ανάμεσά τους η Κωνσταντινούπολη, κόμβος των μεγάλων δρόμων χάρη στη θέση της.
  4. Στην αρχή μετρούν περισσότερο οι χερσαίοι δρόμοι. Μετά την ανάκτηση Κρήτης, Κύπρου και βόρειας Συρίας (960-970) αναπτύσσονται οι θαλάσσιοι και όλη η μεσογειακή κίνηση περνά σε βυζαντινό έλεγχο.
  5. Στις πόλεις ανθούν η κεραμική, η επεξεργασία πολύτιμων λίθων και η υφαντική λινών και μεταξωτών, με κέντρα όπως η Θήβα, η Κόρινθος, η Νικομήδεια και το Δυρράχιο. Στην ύπαιθρο δουλεύουν σιδηρουργεία και πλανόδιοι σιδεράδες.
  6. Τον 10ο και 11ο αιώνα πληθαίνουν οι χειρώνακτες των πόλεων και των λιμανιών, και η τροφοδοσία του αστικού πληθυσμού κάνει το μικρεμπόριο και τα επαγγέλματα της διατροφής κυρίαρχα.
  7. Τα επαγγέλματα οργανώνονται σε συστήματα με αυστηρούς κανόνες και κρατική εποπτεία. Η είσοδος θέλει αποδεδειγμένη ικανότητα, η αποβολή φέρνει σωματική ποινή, και έτσι ενισχύεται ο έλεγχος του κράτους.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Έπαρχος της Πόλης
ο διοικητής της Πόλης, εποπτεύει τα συστήματα
Βενιαμίν εκ Τουδέλης
περιηγητής του 12ου αι. (παράθεμα)

Όροι

δημογραφική ανάκαμψη
αύξηση πληθυσμού από τον 9ο αιώνα
εσωτερική μετανάστευση
μετακίνηση αγροτών προς τις πόλεις
μεγάλη γαιοκτησία
εκτεταμένα κτήματα των ισχυρών
πλεόνασμα παραγωγής
ό,τι περισσεύει και πουλιέται
χερσαίοι δρόμοι
οι σημαντικότεροι στην αρχή
θαλάσσιοι δρόμοι
ανθούν από τη δεκαετία 960-970
Κρήτη, Κύπρος, βόρεια Συρία
ανακτώνται στα χρόνια 960-970
βιοτεχνία
κεραμική, λίθοι, λινά και μεταξωτά
Θήβα, Κόρινθος, Νικομήδεια
βιοτεχνικά κέντρα της εποχής
χειρώνακτες
μεταφορείς, αγωγιάτες, ναυτικοί
δήμος
οι φτωχοί και άνεργοι πολίτες
μικρεμπόριο
κυρίαρχη δραστηριότητα στις πόλεις
συστήματα
προνομιούχες συντεχνίες επαγγελμάτων
Επαρχικόν Βιβλίον
οι κανόνες λειτουργίας των συστημάτων
Έπαρχος της Πόλης
ο διοικητής της Κωνσταντινούπολης
εξαγωγή πολύτιμων αγαθών
απαγορευμένη από το κράτος
μιλιαρήσιον
βυζαντινό ασημένιο νόμισμα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί αυξήθηκε ο πληθυσμός των βυζαντινών πόλεων τον 9ο και τον 10ο αιώνα;

Επειδή οι πόλεις πρόσφεραν περισσότερη δουλειά και πολλοί αγρότες μετακινήθηκαν εκεί, ιδίως όταν απλώθηκαν τα μεγάλα κτήματα και βάρυναν οι φόροι στην ύπαιθρο. Βοήθησε και η υποχώρηση των επιδημιών, έτσι ο αστικός πληθυσμός αυξανόταν και φυσικά και με την εσωτερική μετανάστευση.

Πότε και γιατί άνθισε το βυζαντινό θαλάσσιο εμπόριο;

Από τη δεκαετία 960-970, όταν το Βυζάντιο ξαναπήρε την Κρήτη, την Κύπρο και τη βόρεια Συρία. Τότε όλες οι μεγάλες στεριανές και θαλάσσιες οδοί της Μεσογείου πέρασαν σε βυζαντινό έλεγχο. Ως τότε σημαντικότεροι ήταν οι χερσαίοι δρόμοι.

Τι ήταν τα «συστήματα» και ποιος τα έλεγχε;

Ήταν τα προνομιούχα σωματεία (συντεχνίες) των αστικών επαγγελμάτων, με αυστηρούς κανόνες που γράφει το Επαρχικόν Βιβλίον. Τα επόπτευε ο Έπαρχος της Πόλης. Αγόραζαν τις πρώτες ύλες σε κοινή τιμή, ρύθμιζαν παραγωγή και μισθούς, ενώ η εξαγωγή πολύτιμων αγαθών απαγορευόταν. Ο έλεγχος προστάτευε πρώτα το κράτος και τους καταναλωτές.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.