Το Φραγκικό Κράτος υπό τις δυναστείες των Μεροβιγγείων και των Καρολιδών

Το βασίλειο των Φράγκων παρακμάζει με τους Μεροβίγγειους και ξαναδυναμώνει με τους Καρολίδες, που συμμαχούν με τον πάπα. Η στέψη του Καρλομάγνου ως αυτοκράτορα (800) δημιουργεί δεύτερη αυτοκρατορία απέναντι στο Βυζάντιο, ενώ το 843 η συνθήκη του Βερντέν μοιράζει το κράτος του στα τρία.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Γιατί

Οι εμφύλιοι πόλεμοι των Μεροβιγγείων αποδυνάμωσαν τη βασιλεία.
Ο φόβος του πάπα για τους Λογγοβάρδους τον έφερε κοντά στους Φράγκους.
Η απουσία ισχυρού ηγέτη μετά τον Καρλομάγνο.

Τι έγινε

Ο Χλωδοβίκος, γενάρχης των Μεροβιγγείων, ίδρυσε το χριστιανικό βασίλειο των Φράγκων. Οι εμφύλιοι των διαδόχων του το διέσπασαν, με παρακμή εμπορίου, δρόμων και πόλεων, αδύναμη βασιλεία και τοπικές δυνάμεις, ανάμεσά τους η Εκκλησία.
Ο αυλάρχης (majordomus) Κάρολος Μαρτέλος σταματά τους Άραβες στο Πουατιέ (732) και ιδρύει τη δυναστεία των Καρολιδών.
Απειλούμενος από τους Λογγοβάρδους, ο πάπας στέφει τον Πιπίνο βασιλιά ελέω Θεού (754). Ο Πιπίνος δωρίζει στην Αγία Έδρα την περιοχή Ραβέννας-Ρώμης, πυρήνα του Παπικού Κράτους, και γίνεται πατρίκιος των Ρωμαίων· το χάσμα με το Βυζάντιο βαθαίνει.
Ο Καρλομάγνος απλώνει το κράτος του και το οργανώνει: περίπου 200 κομητείες με κόμητες, βασιλικοί απεσταλμένοι για τον έλεγχο των νόμων, εκκλησιαστική μεταρρύθμιση που κάνει την Εκκλησία συνεκτικό δεσμό.
Το 774 καταλύει το κράτος των Λογγοβάρδων. Το Βυζάντιο δοκιμάζει τη διπλωματία (αρραβώνες Κωνσταντίνου ΣΤ΄ και Ροτρούδης, 781), αλλά οι σχέσεις σπάνε.
Τα Χριστούγεννα του 800 ο πάπας Λέων Γ΄ στέφει τον Κάρολο αυτοκράτορα στον Άγιο Πέτρο· έδρα του γίνεται το Άαχεν. Οι Βυζαντινοί το βλέπουν ως σφετερισμό και ο κόσμος χωρίζεται σε δύο αντίπαλα μέρη, αν και ο Κάρολος τελικά συμβιβάζεται με το Βυζάντιο.
Μετά τον Καρλομάγνο το ανομοιογενές κράτος κλονίζεται· ο Λουδοβίκος ο Ευσεβής κάνει λάθη και μετά τον θάνατό του (840) η συνθήκη του Βερντέν (843) το μοιράζει στους τρεις γιους του.

Τι άλλαξε

Η ιδέα της βασιλείας ελέω Θεού επικρατεί στην Ευρώπη και γεννιέται το Παπικό Κράτος.
Δύο αντίπαλες αυτοκρατορίες από το 800, ρήξη Ανατολής και Δύσης και στην πολιτική.
Η συνθήκη του Βερντέν γίνεται βάση για τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ιταλία.

Πρόσωπα

Χλωδοβίκος: ιδρυτής του φραγκικού βασιλείου, γενάρχης των Μεροβιγγείων
Κάρολος Μαρτέλος: αυλάρχης, νίκη στο Πουατιέ (732), ιδρυτής των Καρολιδών
Πιπίνος: βασιλιάς ελέω Θεού (754), δωρεά στον πάπα
Κάρολος ο Μέγας (Καρλομάγνος): βασιλιάς των Φράγκων, αυτοκράτορας το 800
Λέων Γ΄: πάπας, έστεψε τον Κάρολο αυτοκράτορα
Κωνσταντίνος ΣΤ΄: βυζαντινός αυτοκράτορας, αρραβώνας με τη Ροτρούδη
Ροτρούδη: κόρη του Καρόλου
Ειρήνη: αυτοκράτειρα, ο Κάρολος τη ζήτησε σε γάμο (παράθεμα)
Λουδοβίκος ο Ευσεβής: διάδοχος του Καρλομάγνου, πέθανε το 840
Λουδοβίκος: γιος του, εδάφη ανατολικά του Ρήνου
Κάρολος ο Φαλακρός: γιος του, περιοχές της σημερινής Γαλλίας
Λοθάριος: γιος του, ζώνη από το Βέλγιο ως την Ιταλία

Όροι

Μεροβίγγειοι: πρώτη φραγκική δυναστεία
Καρολίδες: δυναστεία του Καρόλου Μαρτέλου
αυλάρχης (majordomus): ισχυρό αξίωμα της φραγκικής αυλής
Πουατιέ: οι Φράγκοι σταματούν τους Άραβες (732)
ελέω Θεού βασιλεία: βασιλιάς με την ευλογία του πάπα
Παπικό Κράτος: από τη Ραβέννα ως τη Ρώμη, δωρεά Πιπίνου
πατρίκιος των Ρωμαίων: τίτλος με χρέος να προστατεύει τη Ρώμη
κομητείες: οι περίπου 200 διοικητικές περιοχές
κόμητες: διοικητές, δικαστές και φοροεισπράκτορες
βασιλικοί απεσταλμένοι: επέβλεπαν την εφαρμογή των νόμων
Λογγοβάρδοι: το κράτος τους καταλύθηκε το 774
στέψη του 800: ο Κάρολος αυτοκράτορας στη Ρώμη
Άαχεν: η έδρα του Καρλομάγνου
πρόβλημα των δύο αυτοκρατοριών: ανατολική και δυτική, αντίπαλες
βασιλεύς των Ρωμαίων: τίτλος που διεκδικούσε μόνο το Βυζάντιο
συνθήκη του Βερντέν: 843, μοιρασιά του κράτους σε τρία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς ανέβηκαν οι Καρολίδες στον φραγκικό θρόνο;

Ο αυλάρχης Κάρολος Μαρτέλος κέρδισε κύρος όταν σταμάτησε τους Άραβες στο Πουατιέ (732). Ο πάπας, που φοβόταν τους Λογγοβάρδους, στράφηκε από το Βυζάντιο στους Φράγκους και έστεψε τον γιο του, Πιπίνο, βασιλιά ελέω Θεού (754). Σε αντάλλαγμα ο Πιπίνος έδωσε στον πάπα τη χώρα από τη Ραβέννα ως τη Ρώμη, τον πυρήνα του Παπικού Κράτους.

Γιατί οι Βυζαντινοί θεώρησαν σκάνδαλο τη στέψη του Καρόλου;

Τα Χριστούγεννα του 800 ο πάπας Λέων Γ΄ έστεψε τον Κάρολο αυτοκράτορα στη Ρώμη. Έτσι υπήρχαν πια δύο αντίπαλες αυτοκρατορίες, και οι Βυζαντινοί το είδαν ως σφετερισμό των δικών τους αποκλειστικών δικαιωμάτων στη ρωμαϊκή κληρονομιά, κυρίως στον τίτλο «βασιλεύς των Ρωμαίων». Η ρήξη Ανατολής και Δύσης έγινε και πολιτική.

Τι όρισε η συνθήκη του Βερντέν;

Μετά τον θάνατο του Λουδοβίκου του Ευσεβούς (840) οι τρεις γιοι του μοίρασαν το κράτος το 843: ο Λουδοβίκος πήρε τα εδάφη ανατολικά του Ρήνου, ο Κάρολος ο Φαλακρός περιοχές της σημερινής Γαλλίας και ο Λοθάριος μια ζώνη από το Βέλγιο ως την κεντρική Ιταλία. Από τα τρία κομμάτια ξεκίνησαν η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα