απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3.1

Η φύση του φωτός

Είναι το φως κύμα ή σωματίδιο; Και τα δύο: στη συμβολή, την περίθλαση και την πόλωση φέρεται σαν ηλεκτρομαγνητικό κύμα, ενώ όταν απορροφάται ή εκπέμπεται από την ύλη φέρεται σαν σωματίδια, τα φωτόνια, με ενέργεια E = h·f.

Β΄ Λυκείου · Φυσική γενικής · Ενοτητα 3 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν το φως ροή μικρών σωματιδίων· πάνω σε αυτή την ιδέα ο Newton εξήγησε την ανάκλαση (γωνία πρόσπτωσης = γωνία ανάκλασης).
  2. Ο Huygens (1670) και ο Young (1803) μελετώντας περίθλαση και συμβολή έδειξαν ότι το φως είναι εγκάρσιο κύμα.
  3. Κατά τον Maxwell το φως αποτελείται από εγκάρσια ηλεκτρομαγνητικά κύματα· το ορατό φως έχει μήκη κύματος περίπου 400 nm ως 700 nm και μεταφέρει ενέργεια.
  4. Ο Hertz το 1887 παρήγαγε ηλεκτρομαγνητικά κύματα μικρότερης συχνότητας από ηλεκτρικές ταλαντώσεις και επιβεβαίωσε τον Maxwell.
  5. Για όλα τα κύματα ισχύει c = λ·f, η θεμελιώδης εξίσωση της κυματικής.
  6. Το 1900 ο Planck εισήγαγε τα κβάντα: το φως εκπέμπεται και απορροφάται σε φωτόνια με E = h·f.
  7. Ο Einstein με τα φωτόνια εξήγησε το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, την εκπομπή ηλεκτρονίων από μέταλλα που φωτίζονται.
  8. Κβαντωμένο λέγεται ένα μέγεθος που παίρνει μόνο διακριτές τιμές, όπως το ηλεκτρικό φορτίο (ακέραια πολλαπλάσια του 1,6·10⁻¹⁹ C).

Πρόσωπα

Εμπεδοκλής
κατά τον Αριστοτέλη, φως σωματιδιακό
Isaac Newton
εξήγησε την ανάκλαση με σωματίδια
Christian Huygens
έδειξε την κυματική φύση του φωτός
Thomas Young
συμβολή φωτός, κυματική φύση
J. C. Maxwell
φως = ηλεκτρομαγνητικά κύματα
Heinrich Hertz
επιβεβαίωσε πειραματικά τον Maxwell
Max Planck
εισήγαγε τα κβάντα φωτός
Albert Einstein
εξήγησε το φωτοηλεκτρικό με φωτόνια

Όροι

σωματιδιακή φύση
το φως ως ροή σωματιδίων
νόμος της ανάκλασης
γωνία πρόσπτωσης = γωνία ανάκλασης
κυματική φύση
φαίνεται σε συμβολή, περίθλαση, πόλωση
φως κατά Maxwell
εγκάρσια ηλεκτρομαγνητικά κύματα
Ɛ και Β στο ΗΜ κύμα
κάθετα μεταξύ τους, στην ίδια φάση
μήκος κύματος ορατού
περίπου 400 nm ως 700 nm
θεμελιώδης εξίσωση κυματικής
c = λ·f
φωτόνιο
κβάντο φωτός, στοιχειώδες ποσό ενέργειας
ενέργεια φωτονίου
E = h·f
σταθερά του Planck
h = 6,63·10⁻³⁴ J·s
φωτοηλεκτρικό φαινόμενο
εκπομπή ηλεκτρονίων από φωτισμένο μέταλλο
κβαντωμένο μέγεθος
παίρνει μόνο διακριτές τιμές
quantum
λατινικά: ποσό
διπλή φύση του φωτός
κύμα και σωματίδιο μαζί

Χρονολογίες

1670
Ο Huygens μελετά την περίθλαση του φωτός
1803
Ο Young μελετά τη συμβολή του φωτός
1865
Ο Maxwell δείχνει ότι το φως είναι ηλεκτρομαγνητικό κύμα
1873
Ο Maxwell διατυπώνει τη θεωρία της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας
1887
Ο Hertz επιβεβαιώνει πειραματικά τον Maxwell
1900
Ο Planck εισάγει τα κβάντα φωτός

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Τι είναι το φως κατά τη θεωρία του Maxwell;

Εγκάρσια ηλεκτρομαγνητικά κύματα: ένα ηλεκτρικό και ένα μαγνητικό πεδίο κάθετα μεταξύ τους, σε φάση, που διαδίδονται με ταχύτητα c. Ο Hertz το επιβεβαίωσε πειραματικά το 1887.

Τι είναι το φωτόνιο;

Ένα στοιχειώδες ποσό ενέργειας φωτός. Κατά τον Planck τα άτομα εκπέμπουν και απορροφούν φως ασυνεχώς, σε φωτόνια με ενέργεια E = h·f, όπου h = 6,63·10⁻³⁴ J·s.

Γιατί είναι λάθος η ερώτηση «σωματίδιο ή κύμα;»;

Γιατί το φως κάνει και τα δύο: κύμα στη συμβολή, την περίθλαση και την πόλωση, σωματίδιο στην αλληλεπίδραση με την ύλη, όπως στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.