Πριν από το φως, το εισαγωγικό ένθετο του κεφαλαίου 3 θυμίζει τι είναι ταλάντωση και κύμα, πώς συνδέονται ταχύτητα, μήκος κύματος και συχνότητα (c = λ·f) και πώς μια κεραία παράγει ηλεκτρομαγνητικά κύματα.
Β΄ Λυκείου · Φυσική γενικής · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Το ανθρώπινο μάτι βλέπει από περίπου 400 nm (ιώδες) ως 700 nm (ερυθρό)· κάποια ημερόβια πουλιά βλέπουν και υπεριώδες.
Σώμα δεμένο σε ελατήριο που το απομακρύνουμε και το αφήνουμε κάνει απλή αρμονική ταλάντωση· η μέγιστη απομάκρυνση είναι το πλάτος x₀.
Περίοδος T είναι ο χρόνος μιας πλήρους ταλάντωσης· συχνότητα f = N/t, άρα f = 1/T. Η ενέργεια της ταλάντωσης είναι E = ½·k·x₀².
Μηχανικό κύμα λέμε μια διαταραχή που ταξιδεύει μέσα σε ελαστικό υλικό με ορισμένη ταχύτητα· εγκάρσιο όταν τα μόρια ταλαντώνονται κάθετα στη διάδοση.
Ταχύτητα διάδοσης c = x/t· μήκος κύματος λ η απόσταση που διανύει το κύμα σε μία περίοδο· άρα c = λ/T = λ·f.
Η συχνότητα του κύματος ορίζεται από την πηγή και μένει ίδια σε όλα τα μέσα· η ταχύτητα εξαρτάται από το μέσο.
Κεραία με εναλλασσόμενο ρεύμα κάνει τα ηλεκτρόνιά της να ταλαντώνονται· γύρω της ηλεκτρικό και μαγνητικό πεδίο μεταβάλλονται ημιτονοειδώς και η μεταβολή διαδίδεται ως ηλεκτρομαγνητικό κύμα.
Το ηλεκτρομαγνητικό κύμα είναι εγκάρσιο και διαδίδεται και στο κενό με ταχύτητα c₀.
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Ποια είναι η θεμελιώδης εξίσωση της κυματικής;
c = λ·f: η ταχύτητα διάδοσης ισούται με το μήκος κύματος επί τη συχνότητα. Ισχύει για κάθε αρμονικό κύμα.
Τι αλλάζει όταν ένα κύμα περνά σε άλλο μέσο;
Η συχνότητα μένει ίδια γιατί την ορίζει η πηγή· αλλάζουν η ταχύτητα διάδοσης και το μήκος κύματος.
Σε τι διαφέρει το ηλεκτρομαγνητικό από το μηχανικό κύμα;
Δεν χρειάζεται υλικό μέσο: διαδίδεται και στο κενό, με την ταχύτητα του φωτός. Είναι εγκάρσιο, με ηλεκτρικό και μαγνητικό πεδίο κάθετα μεταξύ τους και στη διεύθυνση διάδοσης.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.