Η ενότητα ταξινομεί τα πολυμερή κατά τον τρόπο σχηματισμού (προσθήκης ή συμπύκνωσης), την προέλευση (φυσικά, συνθετικά, τεχνητά) και τη συμπεριφορά στη θέρμανση (θερμοπλαστικά, θερμοστατικά) και παρουσιάζει γνωστά πλαστικά: PVC, Teflon, Orlon, νάιλον, πολυεστέρες, πολυουρεθάνες και βακελίτη.
Β΄ Λυκείου · Χημεία · Ενοτητα 5 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Πολυμερή είναι ενώσεις με πολύ μεγάλα μόρια από επαναλαμβανόμενες υπομονάδες, τα μονομερή· σχηματίζονται με αντιδράσεις πολυμερισμού.
Κατά την αντίδραση: πολυμερή προσθήκης (από αλκένια) και πολυμερή συμπύκνωσης (με απόσπαση μικρού μορίου όπως H₂O).
Κατά την προέλευση: βιοπολυμερή (άμυλο, κυτταρίνη, μετάξι, μαλλί) και συνθετικά ή τεχνητά, που συνήθως δεν αποσυντίθενται στη φύση· γι' αυτό αναζητούνται βιοαποσυντιθέμενα πλαστικά και ανακύκλωση.
Κατά τη θέρμανση: θερμοπλαστικά (μαλακώνουν και ξαναμορφοποιούνται) και θερμοστατικά (σκληραίνουν μόνιμα).
Πολυμερή προσθήκης: πολυαιθυλένιο, πολυπροπυλένιο, PVC από CH₂=CHCl (σκληρό, με πλαστικοποιητές γίνεται μαλακό), Orlon από ακρυλονιτρίλιο, Teflon από CF₂=CF₂ (σ.τ. 327 °C, αδρανές, πολύ μικρή τριβή).
Οι ιδιότητες των πολυμερών προσθήκης εξαρτώνται από τις συνθήκες παραγωγής· οι καταλύτες Ziegler-Natta επιτρέπουν έλεγχο της στερεοχημείας.
Πολυμερή συμπύκνωσης: πολυαμίδια (Nylon 6,6 από αδιπικό οξύ και εξαμεθυλενοδιαμίνη), πολυεστέρες (Dacron, Terylene), πολυουρεθάνες (αφρός) και βακελίτης (φαινόλη + φορμαλδεΰδη).
Διακρίνουμε φυσικό προϊόν (το φτιάχνει η φύση), συνθετικό (ίδια σύσταση με το φυσικό) και τεχνητό (διαφορετική σύσταση).
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Ποια η διαφορά πολυμερών προσθήκης και συμπύκνωσης;
Στα πολυμερή προσθήκης τα μονομερή (συνήθως αλκένια) ενώνονται χωρίς να χαθεί τίποτα, π.χ. προπένιο → πολυπροπυλένιο. Στα πολυμερή συμπύκνωσης κάθε ένωση μονομερών αποσπά ένα μικρό μόριο, συνήθως νερό, όπως στα νάιλον (πολυαμίδια) και στους πολυεστέρες.
Ποια η διαφορά θερμοπλαστικών και θερμοστατικών πολυμερών;
Τα θερμοπλαστικά μαλακώνουν όταν θερμανθούν, μορφοποιούνται με πίεση και ξαναγίνονται όπως ήταν όταν κρυώσουν. Τα θερμοστατικά συνήθως σκληραίνουν με τη θέρμανση και δεν επανέρχονται, όπως ο βακελίτης.
Πώς φτιάχνεται το Nylon 6,6;
Από αδιπικό οξύ (δικαρβοξυλικό με 6 άτομα C) και εξαμεθυλενοδιαμίνη (διαμίνη με 6 άτομα C). Σχηματίζουν πρώτα ένα άλας 1:1, που θερμαίνεται υπό πίεση και πολυμερίζεται σε πολυαμίδιο με αμιδικούς δεσμούς -NH-CO-· οι ίνες τεντώνονται για να γίνουν πιο ανθεκτικές.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.