Η ενότητα ταξινομεί τα πολυμερή κατά τον τρόπο σχηματισμού (προσθήκης ή συμπύκνωσης), την προέλευση (φυσικά, συνθετικά, τεχνητά) και τη συμπεριφορά στη θέρμανση (θερμοπλαστικά, θερμοστατικά) και παρουσιάζει γνωστά πλαστικά: PVC, Teflon, Orlon, νάιλον, πολυεστέρες, πολυουρεθάνες και βακελίτη.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΧΗΜΕΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 515 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Πολυμερή είναι ενώσεις με πολύ μεγάλα μόρια από επαναλαμβανόμενες υπομονάδες, τα μονομερή· σχηματίζονται με αντιδράσεις πολυμερισμού.
Κατά την αντίδραση: πολυμερή προσθήκης (από αλκένια) και πολυμερή συμπύκνωσης (με απόσπαση μικρού μορίου όπως H₂O).
Κατά την προέλευση: βιοπολυμερή (άμυλο, κυτταρίνη, μετάξι, μαλλί) και συνθετικά ή τεχνητά, που συνήθως δεν αποσυντίθενται στη φύση· γι' αυτό αναζητούνται βιοαποσυντιθέμενα πλαστικά και ανακύκλωση.
Κατά τη θέρμανση: θερμοπλαστικά (μαλακώνουν και ξαναμορφοποιούνται) και θερμοστατικά (σκληραίνουν μόνιμα).
Πολυμερή προσθήκης: πολυαιθυλένιο, πολυπροπυλένιο, PVC από CH₂=CHCl (σκληρό, με πλαστικοποιητές γίνεται μαλακό), Orlon από ακρυλονιτρίλιο, Teflon από CF₂=CF₂ (σ.τ. 327 °C, αδρανές, πολύ μικρή τριβή).
Οι ιδιότητες των πολυμερών προσθήκης εξαρτώνται από τις συνθήκες παραγωγής· οι καταλύτες Ziegler-Natta επιτρέπουν έλεγχο της στερεοχημείας.
Πολυμερή συμπύκνωσης: πολυαμίδια (Nylon 6,6 από αδιπικό οξύ και εξαμεθυλενοδιαμίνη), πολυεστέρες (Dacron, Terylene), πολυουρεθάνες (αφρός) και βακελίτης (φαινόλη + φορμαλδεΰδη).
Διακρίνουμε φυσικό προϊόν (το φτιάχνει η φύση), συνθετικό (ίδια σύσταση με το φυσικό) και τεχνητό (διαφορετική σύσταση).
Ποια η διαφορά πολυμερών προσθήκης και συμπύκνωσης;
Στα πολυμερή προσθήκης τα μονομερή (συνήθως αλκένια) ενώνονται χωρίς να χαθεί τίποτα, π.χ. προπένιο → πολυπροπυλένιο. Στα πολυμερή συμπύκνωσης κάθε ένωση μονομερών αποσπά ένα μικρό μόριο, συνήθως νερό, όπως στα νάιλον (πολυαμίδια) και στους πολυεστέρες.
Ποια η διαφορά θερμοπλαστικών και θερμοστατικών πολυμερών;
Τα θερμοπλαστικά μαλακώνουν όταν θερμανθούν, μορφοποιούνται με πίεση και ξαναγίνονται όπως ήταν όταν κρυώσουν. Τα θερμοστατικά συνήθως σκληραίνουν με τη θέρμανση και δεν επανέρχονται, όπως ο βακελίτης.
Πώς φτιάχνεται το Nylon 6,6;
Από αδιπικό οξύ (δικαρβοξυλικό με 6 άτομα C) και εξαμεθυλενοδιαμίνη (διαμίνη με 6 άτομα C). Σχηματίζουν πρώτα ένα άλας 1:1, που θερμαίνεται υπό πίεση και πολυμερίζεται σε πολυαμίδιο με αμιδικούς δεσμούς -NH-CO-· οι ίνες τεντώνονται για να γίνουν πιο ανθεκτικές.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.