Η τελευταία ενότητα του βιβλίου εξετάζει τις υφάνσιμες ίνες: φυσικές (βαμβάκι, λινάρι, μαλλί, μετάξι), τεχνητές (rayon, λανιτάλη) και συνθετικές (νάιλον, πολυεστέρες, ακρυλικά), συγκρίνει τις ιδιότητές τους και αφηγείται την τυχαία ανακάλυψη του πολυαιθυλενίου· ακολουθούν η ανακεφαλαίωση και οι ασκήσεις του κεφαλαίου 5.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΧΗΜΕΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 515 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Υφάνσιμες ύλες είναι όσες με επεξεργασία γίνονται ίνες, νήματα και υφάσματα.
Φυσικές ίνες: ανόργανες (αμίαντος), φυτικές (βαμβάκι από καθαρή κυτταρίνη, λινάρι, κάνναβη), ζωικές (μαλλί και μετάξι, που είναι πρωτεΐνες).
Τεχνητές ίνες: rayon ή τεχνητό μετάξι (αναγεννημένη κυτταρίνη) και λανιτάλη ή τεχνητό μαλλί (καζεΐνη γάλακτος με φορμόλη).
Συνθετικές ίνες: κυρίως πολυαμίδια (Nylon 6,6, Nylon 10,10, Nylon 6), πολυεστέρες και πολυακρυλονιτρίλια.
Ο πολυεστέρας από τερεφθαλικό οξύ και αιθυλενογλυκόλη (Terylene, Dacron) μοιάζει με μαλλί αλλά είναι λιγότερο ελαστικός από το νάιλον· τα ακρυλικά (Orlon, Acrilan) μοιάζουν με καλό μαλλί.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 οι συνθετικές ίνες έφταναν περίπου 45 εκατομμύρια τόνους τον χρόνο: 40% πολυεστέρες, 35% νάιλον, οι υπόλοιπες ακρυλικά.
Οι φυσικές ίνες απορροφούν νερό, βάφονται εύκολα και αντέχουν τη θερμότητα· οι συνθετικές έχουν εξειδικευμένες ιδιότητες.
Το πολυαιθυλένιο ανακαλύφθηκε τυχαία το 1933 στην ICI, σε πείραμα με αιθυλένιο σε πολύ υψηλή πίεση, και έγινε το πιο πετυχημένο πολυμερές της δεκαετίας του 1930.
Ποια η διαφορά φυσικών, τεχνητών και συνθετικών ινών;
Οι φυσικές υπάρχουν έτοιμες στη φύση: ανόργανες (αμίαντος), φυτικές (βαμβάκι, λινάρι, κάνναβη) και ζωικές (μαλλί, μετάξι). Οι τεχνητές φτιάχνονται από φυσικά πολυμερή, όπως το rayon από αναγεννημένη κυτταρίνη και η λανιτάλη από καζεΐνη. Οι συνθετικές φτιάχνονται με πολυμερισμό, όπως τα πολυαμίδια και οι πολυεστέρες.
Ποια η διαφορά Nylon 6,6 και Nylon 6;
Το Nylon 6,6 φτιάχνεται από δύο μονομερή με 6 άτομα C το καθένα, ένα δικαρβοξυλικό οξύ και μια διαμίνη. Για το Nylon 6 αρκεί ένα μονομερές, με έξι άνθρακες, που έχει -COOH στη μία άκρη και -NH₂ στην άλλη, και αποδείχτηκε το πιο πετυχημένο.
Τι πλεονεκτήματα έχουν οι φυσικές ίνες απέναντι στις συνθετικές;
Απορροφούν ευκολότερα νερό, άρα βάφονται και φινιρίζονται με υδατοδιαλυτές ουσίες, αντέχουν σε υψηλότερες θερμοκρασίες και δεν διαλύονται σε πολλούς οργανικούς διαλύτες, κάτι που βοηθά στο στεγνό καθάρισμα. Οι συνθετικές όμως μπορούν να σχεδιαστούν με εξειδικευμένες ιδιότητες.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.