Η σελίδα ορίζει τις υδροξυενώσεις, ξεχωρίζει αλκοόλες και φαινόλες και ταξινομεί τις αλκοόλες σε κορεσμένες ή ακόρεστες, μονοσθενείς ή πολυσθενείς και πρωτοταγείς, δευτεροταγείς ή τριτοταγείς.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΧΗΜΕΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 315 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Υδροξυενώσεις είναι οι οργανικές ενώσεις με ένα ή περισσότερα υδροξύλια (OH)· χωρίζονται σε αλκοόλες και φαινόλες.
Στις αλκοόλες το OH αντικαθιστά υδρογόνο άκυκλου υδρογονάνθρακα· στις φαινόλες αντικαθιστά υδρογόνο του βενζολικού δακτυλίου. Η βενζυλική αλκοόλη δεν είναι φαινόλη.
Η αιθανόλη υπάρχει στα οινοπνευματώδη ποτά· η φαινόλη χρησιμοποιήθηκε για απολύμανση και σήμερα είναι πρώτη ύλη πλαστικών, όπως ο βακελίτης.
Το όνομα «αλκοόλη» προέρχεται από την αραβική ονομασία της αλκοόλης που βγαίνει από απόσταξη κρασιού.
Οι άκυκλες αλκοόλες χωρίζονται σε κορεσμένες και ακόρεστες, σε μονοσθενείς, δισθενείς, τρισθενείς, και σε πρωτοταγείς, δευτεροταγείς, τριτοταγείς.
Ο γενικός τύπος των κορεσμένων μονοσθενών αλκοολών είναι CνH₂ν₊₁OH.
Ο τύπος C₄H₉OH δίνει τέσσερις αλκοόλες: 1-βουτανόλη και μεθυλο-1-προπανόλη (πρωτοταγείς), 2-βουτανόλη (δευτεροταγής), μεθυλο-2-προπανόλη (τριτοταγής).
Πρόσωπα
Τζόζεφ Λίστερ (Joseph Lister)
Άγγλος χειρουργός που τη δεκαετία του 1860 αποστείρωνε εργαλεία και τραύματα με φαινόλη
Όροι
υδροξυενώσεις
οργανικές ενώσεις με ένα ή περισσότερα υδροξύλια (OH)
υδροξύλιο
η ομάδα OH
αλκοόλες
ενώσεις όπου υδροξύλιο αντικαθιστά υδρογόνο άκυκλου υδρογονάνθρακα
φαινόλες
ενώσεις όπου υδροξύλιο αντικαθιστά υδρογόνο του βενζολικού δακτυλίου
αιθανόλη
CH₃CH₂OH, η αιθυλική αλκοόλη ή οινόπνευμα
μονοσθενής αλκοόλη
αλκοόλη με ένα αλκοολικό υδροξύλιο, όπως η αιθανόλη
γλυκόλη
η 1,2-αιθανοδιόλη, δισθενής αλκοόλη
γλυκερίνη
η 1,2,3-προπανοτριόλη, τρισθενής αλκοόλη
πρωτοταγές άτομο C
άτομο άνθρακα που συνδέεται με ένα μόνο άλλο άτομο άνθρακα
ακόρεστη αλκοόλη
αλκοόλη με διπλό ή τριπλό δεσμό, π.χ. 2-προπεν-1-όλη
Οργανικές ενώσεις που προκύπτουν αν αντικαταστήσουμε ένα ή περισσότερα άτομα υδρογόνου άκυκλου υδρογονάνθρακα με υδροξύλιο (OH), π.χ. η αιθανόλη CH₃CH₂OH.
Ποιος είναι ο γενικός μοριακός τύπος των κορεσμένων μονοσθενών αλκοολών;
CνH₂ν₊₁OH. Για ν = 2 παίρνουμε την αιθανόλη C₂H₅OH, δηλαδή το οινόπνευμα.
Πώς ξεχωρίζουμε πρωτοταγή, δευτεροταγή και τριτοταγή αλκοόλη;
Κοιτάμε τον άνθρακα που φέρει το OH: αν συνδέεται με ένα άτομο C η αλκοόλη είναι πρωτοταγής, με δύο δευτεροταγής, με τρία τριτοταγής. Π.χ. η 1-βουτανόλη είναι πρωτοταγής και η 2-βουτανόλη δευτεροταγής.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.