Η τελευταία ενότητα του κεφαλαίου 2 συνδέει την καύση των υδρογονανθράκων με τρία μεγάλα προβλήματα της ατμόσφαιρας: τη φωτοχημική ρύπανση, την τρύπα του όζοντος από τους CFCs και την ενίσχυση του φαινομένου του θερμοκηπίου.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΧΗΜΕΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο καθαρός αέρας είναι περίπου 78% N₂, 21% O₂, 0,9% ευγενή αέρια και 0,03% CO₂· ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η αλλοίωση αυτής της σύστασης.
Πρωτογενείς ρυπαντές από τις καύσεις (αιωρούμενα σωματίδια, NO, SO₂, CO, άκαυστοι υδρογονάνθρακες) με το ηλιακό φως δίνουν δευτερογενείς (όζον, αλδεΰδες, PAN).
Φωτοχημική ρύπανση: το NO₂ διασπάται με το φως σε NO και O, και το O με O₂ δίνει O₃ στην τροπόσφαιρα· ευνοείται από ηλιοφάνεια και κυκλοφορία (Αθήνα, Λος Άντζελες).
Το στρατοσφαιρικό όζον μας προστατεύει από την υπεριώδη ακτινοβολία· χλώριο και βρώμιο επιταχύνουν τη διάσπασή του.
Οι CFCs (π.χ. CF₂Cl₂, CFCl₃) είναι αδρανείς, μακρόβιοι ψυκτικοί, προωθητικοί και διαλύτες· στη στρατόσφαιρα δίνουν Cl• που καταστρέφει το όζον αλυσιδωτά.
Αντικαθίστανται σταδιακά με υδροφθοράνθρακες (HFCs) και υδρογονάνθρακες, όπως στο ψυγείο με προπάνιο της Greenpeace.
Στο φαινόμενο του θερμοκηπίου αέρια της ατμόσφαιρας αφήνουν να περάσει η ηλιακή ακτινοβολία αλλά απορροφούν την ακτινοβολία που επιστρέφει η Γη.
Η αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου (κυρίως CO₂ από καύσεις και αποψίλωση) εκτιμάται ότι θα ανεβάσει τη θερμοκρασία, με λιώσιμο πάγων και άνοδο της θάλασσας, αν και οι προβλέψεις έχουν αβεβαιότητα.
Ποια η διαφορά του «καλού» και του «κακού» όζοντος;
Το όζον της στρατόσφαιρας (περίπου 20 έως 30 km) απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία και είναι ωφέλιμο· αυτό μειώνεται (τρύπα του όζοντος). Το όζον της τροπόσφαιρας (0 έως 10 km) σχηματίζεται από τα καυσαέρια με το φως του ήλιου και είναι ρύπος· αυτό αυξάνεται (φωτοχημική ρύπανση). Οι δύο ποσότητες δεν επικοινωνούν.
Πώς οι CFCs καταστρέφουν το όζον;
Στη στρατόσφαιρα η υπεριώδης ακτινοβολία τους διασπά και ελευθερώνει ρίζες χλωρίου Cl•. Αυτές αντιδρούν με O₃ και δίνουν O₂ και ClO•, και το ClO• με O• ξαναδίνει Cl•. Έτσι μία ρίζα χλωρίου καταστρέφει περίπου ένα εκατομμύριο μόρια όζοντος.
Ποια αέρια ενισχύουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου;
Κυρίως το CO₂ (περίπου 50%), το μεθάνιο (18%), οι CFCs (14 έως 16%), το όζον (12%) και τα οξείδια του αζώτου (8%). Το φυσικό φαινόμενο κρατά τη Γη ζεστή, αλλά η αύξηση αυτών των αερίων από καύσεις και αποψίλωση το ενισχύει.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.