απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
1.5

Ανάλυση των οργανικών ενώσεων

Πώς βρίσκουμε τον τύπο μιας άγνωστης οργανικής ένωσης; Η ενότητα περιγράφει την ποιοτική και την ποσοτική στοιχειακή ανάλυση, την ανίχνευση άνθρακα και υδρογόνου με CuO, και τη διαδρομή από την εκατοστιαία σύσταση στον εμπειρικό, στον μοριακό και τελικά στον συντακτικό τύπο.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΧΗΜΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Χημική ανάλυση είναι οι εργασίες για να βρούμε τη σύσταση μιας ένωσης· ποιοτική (ποια στοιχεία) και ποσοτική (πόση μάζα από το καθένα, άρα εκατοστιαία σύσταση).
  2. Όλες οι οργανικές ενώσεις έχουν C, σχεδόν όλες H, οι περισσότερες O και πολλές N· αρκετές έχουν αλογόνα, S και λιγότερο P, Fe, Mg.
  3. Ανίχνευση: με θέρμανση με CuO ο C γίνεται CO₂ (θολώνει το ασβεστόνερο) και το H γίνεται H₂O (σταγονίδια).
  4. Ποσοτικά: καίμε ζυγισμένη ποσότητα, δεσμεύουμε το νερό με αφυδατικό (CuSO₄, πυκνό H₂SO₄) και το CO₂ με βάση (KOH) και από τις μάζες τους υπολογίζουμε % C και % H.
  5. Εμπειρικός τύπος: βρίσκουμε τα mol ατόμων κάθε στοιχείου σε ορισμένη μάζα, διαιρούμε με τον μικρότερο και, αν χρειαστεί, πολλαπλασιάζουμε για ακέραιους.
  6. Μοριακός τύπος: από τον εμπειρικό και τη σχετική μοριακή μάζα Mr βρίσκουμε το ν.
  7. Από τον μοριακό τύπο γράφουμε τους δυνατούς συντακτικούς τύπους· ο γενικός τύπος δείχνει ποιες ομόλογες σειρές ταιριάζουν (π.χ. αλκοόλη ή αιθέρας).
  8. Η τελική επιλογή γίνεται από τη χημική συμπεριφορά της ένωσης, π.χ. αν έχει όξινο χαρακτήρα.

Όροι

χημική ανάλυση
εύρεση της σύστασης μιας ένωσης
ποιοτική ανάλυση
ποια στοιχεία περιέχει η ένωση
ποσοτική ανάλυση
πόση μάζα από κάθε στοιχείο
εκατοστιαία σύσταση
% κατά βάρος κάθε στοιχείου
CuO
οξείδιο του χαλκού(II), καίει C και H
C + 2CuO → CO₂ + 2Cu
ο άνθρακας γίνεται CO₂
CO₂ + Ca(OH)₂ → CaCO₃ + H₂O
θόλωμα του ασβεστόνερου
σταγονίδια νερού
δείχνουν ότι η ένωση έχει H
δέσμευση H₂O
με CuSO₄ ή πυκνό H₂SO₄
δέσμευση CO₂
με διάλυμα βάσης, π.χ. KOH
εμπειρικός τύπος
απλούστερη αναλογία ατόμων
μοριακός τύπος
ακριβής αριθμός ατόμων στο μόριο
συντακτικός τύπος
πώς συνδέονται τα άτομα
Mr
σχετική μοριακή μάζα, δίνει το ν
(CH₂O)ν
παράδειγμα εμπειρικού τύπου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς ανιχνεύουμε άνθρακα και υδρογόνο σε μια οργανική ένωση;

Θερμαίνουμε την καθαρή ουσία με οξείδιο του χαλκού CuO. Ο άνθρακας γίνεται CO₂, που θολώνει το διαυγές ασβεστόνερο Ca(OH)₂ σχηματίζοντας CaCO₃. Το υδρογόνο γίνεται νερό, που φαίνεται ως σταγονίδια στα ψυχρά μέρη του σωλήνα.

Ποια η διαφορά εμπειρικού και μοριακού τύπου;

Ο εμπειρικός δείχνει τα στοιχεία και την απλούστερη αναλογία των ατόμων τους, π.χ. (CH₂O)ν. Ο μοριακός δείχνει τον ακριβή αριθμό ατόμων στο μόριο· τον βρίσκουμε από τον εμπειρικό και τη σχετική μοριακή μάζα Mr, που μας δίνει το ν.

Με ποια σειρά ταυτοποιούμε μια άγνωστη οργανική ένωση;

Ποιοτική ανάλυση (ποια στοιχεία έχει), ποσοτική ανάλυση (εκατοστιαία σύσταση και εμπειρικός τύπος), προσδιορισμός της Mr (μοριακός τύπος) και τέλος μελέτη της χημικής συμπεριφοράς, για να διαλέξουμε ανάμεσα στους δυνατούς συντακτικούς τύπους.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.