Ισομερή είναι ενώσεις με τον ίδιο μοριακό τύπο αλλά διαφορετικές ιδιότητες. Η ενότητα εξετάζει τη συντακτική ισομέρεια και τα τρία είδη της: αλυσίδας, θέσης και ομόλογης σειράς.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΧΗΜΕΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 115 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ισομέρεια: ίδιος μοριακός τύπος, διαφορετικές ιδιότητες· συντακτική (διάταξη στο επίπεδο) ή στερεοϊσομέρεια (διάταξη στον χώρο). Εδώ μελετάται μόνο η συντακτική.
Το C₄H₁₀ έχει δύο συντακτικά ισομερή: το βουτάνιο (ευθεία αλυσίδα) και το μεθυλοπροπάνιο (διακλαδισμένη).
Ισομέρεια αλυσίδας: διαφορετική διάταξη των ατόμων C. Το C₅H₁₂ δίνει πεντάνιο, μεθυλοβουτάνιο και διμεθυλοπροπάνιο.
Ισομέρεια θέσης: διαφορετική θέση χαρακτηριστικής ομάδας ή πολλαπλού δεσμού, όπως 1-βουτένιο και 2-βουτένιο.
Ισομέρεια ομόλογης σειράς: ισομερή από διαφορετικές ομόλογες σειρές, π.χ. μια αλκοόλη και ένας αιθέρας με τον ίδιο τύπο.
Ζεύγη σειρών με κοινό γενικό τύπο: αλκοόλες και αιθέρες, αλδεΰδες και κετόνες, οξέα και εστέρες, αλκίνια και αλκαδιένια.
Οι αιθέρες ονομάζονται με τα δύο αλκύλια κατ' αλφαβητική σειρά και τη λέξη αιθέρας, ή κατά IUPAC ως αλκοξυαλκάνια (μεθοξυαιθάνιο).
Για να βρούμε ισομερή: γράφουμε όλες τις δυνατές αλυσίδες, τοποθετούμε ομάδες και δεσμούς σε κάθε διαφορετική θέση και συμπληρώνουμε με H.
Το φαινόμενο όπου δύο ή περισσότερες ενώσεις έχουν τον ίδιο μοριακό τύπο αλλά διαφορετικές φυσικές ή χημικές ιδιότητες. Οφείλεται σε διαφορετική διάταξη των ατόμων στο επίπεδο (συντακτική ισομέρεια) ή στον χώρο (στερεοϊσομέρεια).
Ποια είναι τα είδη της συντακτικής ισομέρειας;
Ισομέρεια αλυσίδας, όταν διαφέρει η διάταξη των ατόμων C (βουτάνιο και μεθυλοπροπάνιο, C₄H₁₀). Ισομέρεια θέσης, όταν διαφέρει η θέση χαρακτηριστικής ομάδας ή πολλαπλού δεσμού (1-προπανόλη και 2-προπανόλη). Ισομέρεια ομόλογης σειράς, όταν οι ενώσεις ανήκουν σε διαφορετικές σειρές (αιθανόλη και διμεθυλαιθέρας, C₂H₆O).
Ποιες ομόλογες σειρές έχουν τον ίδιο γενικό τύπο;
Κορεσμένες μονοσθενείς αλκοόλες και κορεσμένοι αιθέρες (CνH₂ν₊₂O), κορεσμένες αλδεΰδες και κετόνες (CνH₂νO), κορεσμένα μονοκαρβοξυλικά οξέα και εστέρες (CνH₂νO₂), αλκίνια και αλκαδιένια (CνH₂ν₋₂). Γι' αυτό δίνουν ισομερή ομόλογης σειράς.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.