Το κεφάλαιο 2 ανοίγει με τα καύσιμα και το πετρέλαιο: τι είναι καύση, πώς σχηματίστηκε το πετρέλαιο, πώς διυλίζεται με κλασματική απόσταξη και πώς η πυρόλυση δίνει περισσότερη και καλύτερη βενζίνη, με ποιότητα που μετριέται με τον αριθμό οκτανίου.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΧΗΜΕΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Καύσιμα είναι υλικά που καίγονται δίνοντας εκμεταλλεύσιμη θερμότητα· φυσικά (γαιάνθρακες, πετρέλαιο, φυσικό αέριο) ή τεχνητά (κωκ, βενζίνη, οινόπνευμα, υγραέρια).
Καύση είναι η αντίδραση μιας ουσίας με οξυγόνο ή αέρα που ελευθερώνει θερμότητα και ίσως φως.
Το πετρέλαιο είναι υγρό ορυκτό με εκατοντάδες ουσίες, κυρίως υδρογονάνθρακες (αλκάνια, κυκλοαλκάνια, αρωματικούς), και λίγες ενώσεις S, N, O.
Κατά την επικρατέστερη θεωρία σχηματίστηκε από πλαγκτόν που θάφτηκε και μετασχηματίστηκε με υψηλή θερμοκρασία και πίεση.
Το αργό πετρέλαιο διυλίζεται: πρώτα απομακρύνονται οι ξένες ουσίες, κυρίως το θείο, και μετά γίνεται κλασματική απόσταξη σε αποστακτική στήλη, σε ατμοσφαιρική πίεση και υπό κενό.
Τα περισσότερα κλάσματα καίγονται για ενέργεια· τα υπόλοιπα γίνονται πετροχημικά.
Στη βενζίνη τα μόρια έχουν 5 έως 12 άτομα C· επειδή δεν φτάνει, φτιάχνεται και με πυρόλυση ανώτερων κλασμάτων με καταλύτες.
Η ποιότητα της βενζίνης μετριέται με τον αριθμό οκτανίου· οι διακλαδισμένοι υδρογονάνθρακες έχουν περισσότερα οκτάνια.
Η θέρμανση ανώτερων κλασμάτων του πετρελαίου με καταλύτες (Al₂O₃, SiO₂), ώστε τα μεγάλα μόρια να διασπαστούν σε μικρότερα. Δίνει βενζίνη καλύτερης ποιότητας και τα αιθένιο και προπένιο, βασικές πρώτες ύλες της πετροχημείας.
Τι δείχνει ο αριθμός οκτανίου;
Την ποιότητα της βενζίνης, δηλαδή πόσο ομαλά αναφλέγεται στον κινητήρα χωρίς «κτυπήματα» ακόμη και σε υψηλή συμπίεση. Οι υδρογονάνθρακες με ευθεία αλυσίδα έχουν λίγα οκτάνια, ενώ όσοι έχουν πολλές διακλαδώσεις έχουν πολλά.
Ποια η διαφορά πλήρους και ατελούς καύσης του άνθρακα;
Στην πλήρη καύση ο άνθρακας γίνεται CO₂ (C + O₂ → CO₂), στην ατελή, με λίγο οξυγόνο, γίνεται CO (2C + O₂ → 2CO). Οι καύσεις είναι εξώθερμες. Ένας υδρογονάνθρακας με πλήρη καύση δίνει CO₂ και H₂O.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.