απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Εισαγωγή III

Το αρχαίο θέατρο

Τα τρία μέρη του αρχαίου θεάτρου: το κοίλον για τους θεατές, η ορχήστρα για τον χορό και η σκηνή για τους υποκριτές. Η ενότητα εξηγεί πώς ήταν χτισμένο το καθένα και από πού έμπαιναν τα πρόσωπα του έργου.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΑΡΧΑΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ III15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Τα πρώτα θέατρα, όπως και το δράμα, ξεκινούν από τη λατρεία του Διονύσου: ο ανοιχτός κυκλικός χώρος λατρείας έγινε σταδιακά θέατρο.
  2. Το κοίλον έχει τα εδώλια σε ημικύκλιο γύρω από την ορχήστρα, πάνω στην πλαγιά ενός λόφου. Διαζώματα το χωρίζουν σε ζώνες και κλίμακες σε κερκίδες.
  3. Τα θέατρα χωρούσαν πολύ κόσμο: του Διονύσου στην Αθήνα 17.000, της Εφέσου 16.000, της Επιδαύρου 14.000 θεατές.
  4. Η ορχήστρα, κυκλική ή ημικυκλική, βρισκόταν λίγο πιο χαμηλά από τη σκηνή. Ο χορός έμπαινε από τις δύο παρόδους και στο κέντρο υπήρχε η θυμέλη.
  5. Η σκηνή ήταν απλό επίμηκες κτίσμα, ξύλινο ως τα τέλη του 4ου αι. π.Χ. Το υπερυψωμένο λογείο δεν υπήρχε στους κλασικούς χρόνους.
  6. Ο τοίχος της σκηνής έδειχνε συνήθως πρόσοψη ναού ή ανακτόρου με μία ή τρεις θύρες.
  7. Το θέατρο είχε και μηχανικά μέσα: περιάκτους, εκκύκλημα, θεολογείο, μηχανή ή αιώρημα, χαρώνειες κλίμακες, βροντείο. Το βιβλίο τα εξηγεί στο λεξικό θεατρικών όρων.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Διόνυσος
στη λατρεία του ξεκινούν τα πρώτα θέατρα, η θυμέλη είναι βωμός του

Όροι

κοίλον
το κυρίως θέατρο, ο χώρος των θεατών
εδώλια
τα καθίσματα των θεατών
διάζωμα
πλατύς οριζόντιος διάδρομος του κοίλου
κλίμακες
σκαλιά κάθετα προς την ορχήστρα
κερκίδες
τμήματα εδωλίων ανάμεσα στις κλίμακες
ορχήστρα
κυκλικός χώρος όπου χόρευε ο χορός
πάροδοι
οι δύο πλευρικές είσοδοι της ορχήστρας
θυμέλη
ο βωμός του Διονύσου στη μέση
σκηνή
επίμηκες κτίσμα, ο χώρος των υποκριτών
λογεῖο
υπερυψωμένο δάπεδο μπροστά στη σκηνή
θύρες της σκηνής
από εκεί έβγαιναν όσοι ήταν στα ανάκτορα

Ετυμολογικά συγγενή

θέατρον
θεατρικός · θεατρόφιλος · αμφιθέατρο Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ὀρχοῦμαι (ὠρχεῖτο)
ορχήστρα · όρχηση · ορχηστρικός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
σκηνή
σκηνικός · σκηνοθέτης · σκηνογραφία Λεξικό Τριανταφυλλίδη
κλῖμαξ
κλίμακα · κλιμάκωση · κλιμακωτός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ἀρχιτέκτων
αρχιτέκτονας · αρχιτεκτονική · αρχιτεκτονικός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΡίζες · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι τα τρία μέρη του αρχαίου θεάτρου;

Το κοίλον (κυρίως θέατρο), όπου κάθονταν οι θεατές, η ορχήστρα, όπου χόρευε και τραγουδούσε ο χορός, και η σκηνή, ο χώρος των υποκριτών.

Τι ήταν η θυμέλη;

Ο βωμός του Διονύσου στο κέντρο της ορχήστρας. Πίσω της έπαιρναν θέση ο αυλητής και ο υποβολέας.

Από πού έμπαιναν τα πρόσωπα του έργου;

Όσα έβγαιναν από τα ανάκτορα περνούσαν από τις θύρες του τοίχου της σκηνής. Όσα έρχονταν απέξω έμπαιναν από τις δύο παρόδους: στην Αθήνα από τη δεξιά όσοι έρχονταν από την πόλη ή το λιμάνι, από την αριστερή όσοι έρχονταν από τους αγρούς.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.