Κατά τα σχόλια του βιβλίου, το Β΄ στάσιμο είναι μελαγχολικό: δείχνει τη συμφορά να κληρονομείται στον οίκο των Λαβδακιδών και να θερίζει την Αντιγόνη, αντιπαραθέτει την αιώνια δύναμη του Δία στην απατηλή γνώση των ανθρώπων, και στο τέλος, κατά τους ερμηνευτές, στρέφεται προς τον Κρέοντα.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΑΡΧΑΙΑΒ΄ ΣΤΑΣΙΜΟ15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Το στάσιμο έχει δύο στροφικά συστήματα για τις συμφορές που πλήττουν τους ανθρώπους και κληρονομικά τον οίκο των Λαβδακιδών· επειδή είναι μελαγχολικό, και η μουσική του αυλού που συνοδεύει τον χορό πρέπει να ταιριάζει.
Η αρχή αντιθέτει την ευτυχία στη συμφορά με δύο μεταφορές· και οι δύο νοούνται ως κάτι που διαρκεί.
Ζωηρή παρομοίωση: η θεϊκή οργή μοιάζει με άνεμο που συγκλονίζει τον βυθό, ενώ τα κύματα ξεσπούν στις αντικρινές ακτές.
Από το γενικό στο συγκεκριμένο: στους Λαβδακίδες οι συμφορές κληροδοτούνται από γενιά σε γενιά. Με τη «στερνή ρίζα» εννοούνται οι δύο θυγατέρες του Οιδίποδα και πρώτα απ' όλα η Αντιγόνη, που με τον γάμο της με τον Αίμονα θα συνέχιζε το γένος.
Εικόνα παρμένη από το θέρος: οι θεοί του Κάτω Κόσμου «θερίζουν» την Αντιγόνη με φονικό δρεπάνι. Αιτία είναι η ασυδοσία της γλώσσας και η τύφλωση του νου από μια Ερινύα, που θυμίζει την «ἀφροσύνην» του στ. 383.
Στο Β΄ σύστημα, με βάση την αντίθεση, η αναπόδραστη δύναμη του Δία μπαίνει απέναντι στη χιμαιρική γνώση των ανθρώπων (Lesky). Ακολουθεί θετική εικόνα της αιωνιότητάς του στον Όλυμπο.
Ο νόμος ότι η δυστυχία είναι αναπόφευκτη απλώνεται σε παρελθόν, παρόν και μέλλον, με την παράταξη τριών χρονικών σχέσεων.
Η απατηλή ελπίδα συνδέεται με την ανθρώπινη δυστυχία. Η γνώμη ότι το κακό φαίνεται καλό σε όποιον ο θεός οδηγεί στην άτη είναι γνωστή από Όμηρο, Θέογνη και Αισχύλο και εδώ, κατά τους ερμηνευτές, αφορά τον Κρέοντα.
Τι άλλαξε
Το στάσιμο αφήνει να φανεί ότι η καταστροφή απειλεί και τον Κρέοντα, λίγο πριν μπει ο Αίμων.
Πρόσωπα
Χορός
εκφράζει μελαγχολικές σκέψεις για τη μοίρα των ανθρώπων
Λαβδακίδες
ο οίκος όπου οι συμφορές κληροδοτούνται
Αντιγόνη
κυρίως αυτή είναι η «στερνή ρίζα» που θερίζεται
Αίμων
ο γάμος του με την Αντιγόνη θα συνέχιζε το γένος
Δίας
η αιώνια δύναμη που κανείς δεν καταβάλλει
Ερινύς
τυφλώνει τον νου και φέρνει την ασυδοσία του λόγου
Κρέων
κατά τους ερμηνευτές, σε αυτόν αναφέρεται το τέλος του στάσιμου
A. Lesky
μελετητής για την αντίθεση Δία και ανθρώπινης γνώσης
Σε τι διαφέρει το κλίμα του Β΄ στάσιμου από εκείνο του Α΄;
Το Α΄ στάσιμο υμνεί τη δύναμη και την εφευρετικότητα του ανθρώπου. Το Β΄ είναι μελαγχολικό και απαισιόδοξο: μιλά για συμφορές που περνούν από γενιά σε γενιά, για την αδυναμία του ανθρώπου μπροστά στον Δία και για την ελπίδα που ξεγελά.
Γιατί ο χορός χρησιμοποιεί εικόνα από τη φουρτουνιασμένη θάλασσα;
Η παρομοίωση δείχνει τη θεϊκή οργή σαν άνεμο που αναταράζει τον βυθό και ρίχνει τα κύματα στις ακτές. Για ένα θαλασσινό κοινό, όπως οι Αθηναίοι, μια τέτοια εικόνα ήταν ιδιαίτερα παραστατική.
Σε ποιον αναφέρεται η φράση ότι το κακό φαίνεται καλό σε όποιον οδηγεί ο θεός στην άτη;
Η ιδέα είναι παλιά, γνωστή από τον Όμηρο, τον Θέογνη και τον Αισχύλο. Κατά τους πιο έγκριτους ερμηνευτές, όπως σημειώνει το βιβλίο, εδώ αφορά τον Κρέοντα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.