Κατά τα σχόλια του βιβλίου, το Α΄ στάσιμο είναι ύμνος στη δύναμη, την τόλμη και την εφευρετικότητα του ανθρώπου, που ανεβαίνει από την κυριαρχία στη φύση ως τον λόγο και την πολιτεία. Στο τέλος όμως ο χορός γυρίζει στην υπόθεση και αφήνει ανοιχτό ποιος είναι ο «ὑψίπολις» και ποιος ο «ἄπολις», ο Κρέων ή η Αντιγόνη.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΑΡΧΑΙΑΑ΄ ΣΤΑΣΙΜΟ15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Όταν φεύγουν ο Κρέων και ο φύλακας, μένει στην ορχήστρα μόνο ο χορός, χωρισμένος σε δύο ημιχόρια που χορεύουν και τραγουδούν εναλλάξ. Το χορικό έχει δύο ζεύγη στροφής και αντιστροφής.
Ο ύμνος γεννιέται από τον θαυμασμό για την τόλμη όσων έθαψαν τον Πολυνείκη και, για λίγο, ηρεμεί την ταραχή που έφερε η είδηση της ταφής.
Η εναρκτήρια γενική διαπίστωση κεντρίζει τον θεατή, που περιμένει να δει πώς θα επιβεβαιωθεί και πώς θα προχωρήσει το έργο.
Α΄ σύστημα: από τα άψυχα στα έμψυχα. Πρώτα η ναυσιπλοΐα και η καλλιέργεια της γης, ύστερα το κυνήγι και το δάμασμα των ζώων. Η μνεία του αλόγου κολάκευε τους Αθηναίους, αφού κατά τον μύθο ο Εριχθόνιος το δάμασε πρώτος.
Στροφή β΄: η πνευματική πρόοδος, ο λόγος και η σκέψη, η πόλη και η κατοικία. Η αντίθεση «παντοπόρος» και «ἄπορος» τονίζει την επινοητικότητα, και μόνο ο θάνατος μένει αήττητος, αν και ο άνθρωπος καμιά φορά τον αναβάλλει.
Αντιστροφή β΄: η πορεία του ανθρώπου είναι ανοδική, όμως ηθικά είναι ασταθής, ανάμεσα στο καλό και στο κακό. Την πόλη τη συγκρατεί η τήρηση των θείων και των ανθρώπινων νόμων.
Ο χορός γυρίζει στην υπόθεση του δράματος, και η τελική ευχή του είναι καταδίκη του δράστη της ταφής· φαίνεται ότι φοβάται δυσάρεστες εξελίξεις.
Τι άλλαξε
Μένει ανοιχτό σε ποιον ταιριάζουν οι χαρακτηρισμοί «ὑψίπολις» και «ἄπολις»· αμέσως μετά φέρνουν την Αντιγόνη ως δράστιδα.
Πρόσωπα
Χορός
υμνεί τον άνθρωπο, χωρισμένος σε δύο ημιχόρια
Κρέων
έχει αποχωρήσει· το βιβλίο ρωτά αν είναι ο ὑψίπολις ή ο ἄπολις
Αντιγόνη
εκτός σκηνής· το ίδιο ερώτημα τίθεται και γι' αυτήν
Φύλακας
έχει φύγει μαζί με τον Κρέοντα πριν από το στάσιμο
Γιατί το Α΄ στάσιμο χαρακτηρίζεται ύμνος στον άνθρωπο;
Γιατί απαριθμεί με θαυμασμό τα κατορθώματά του: κυριαρχία στη θάλασσα και στη γη, στα ζώα, ύστερα λόγο, σκέψη, πόλη και ιατρική. Αφορμή, κατά τα σχόλια, ήταν η τόλμη των αγνώστων που έθαψαν τον Πολυνείκη.
Ποιος είναι ο «ὑψίπολις» και ποιος ο «ἄπολις»;
Ο χορός δεν το λέει. Το βιβλίο θέτει το ερώτημα αν ταιριάζει ο καθένας στον Κρέοντα ή στην Αντιγόνη, αφού ο ένας επικαλείται τους νόμους της πόλης και η άλλη τους νόμους των θεών, ενώ ο χορός ζητά και τα δύο.
Σε ποια μέρη της τραγωδίας ανήκει το στάσιμο;
Στα κατά ποσόν μέρη, δηλαδή στις ενότητες στις οποίες χωρίζεται η έκταση της τραγωδίας (πρόλογος, πάροδος, επεισόδια, στάσιμα, έξοδος). Κατά τον Αριστοτέλη, στάσιμο είναι το τραγούδι του χορού χωρίς ανάπαιστο και τροχαίο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.