Ε΄ Επεισόδιο, Β΄ Σκηνή

Αντιγόνη, Ε΄ Επεισόδιο, Β΄ Σκηνή (στ. 1091-1114): ερμηνεία

Η σκηνή δείχνει τη μεταστροφή του Κρέοντα: ανάμεσα στον φόβο της ντροπής και στον φόβο της συμφοράς ακούει τον χορό και υποχωρεί. Αντιστρέφει όμως τη σειρά των ενεργειών που του προτείνουν, κάτι που θα αποδειχθεί μοιραίο.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΑΡΧΑΙΑ Ε΄ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ, Β΄ ΣΚΗΝΗ15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

Ενώ ο μάντης αποχωρεί από τη δεξιά πάροδο, ο Κρέων μένει μόνος με τον χορό, φανερά ταραγμένος.
Ο χορός αφήνει τη συνηθισμένη του μετριοπάθεια και με τόλμη δίνει συμβουλές σε έναν βασιλιά που δεν ξέρει τι να κάνει.
Στους στ. 1095-1097 φαίνεται το δίλημμα: ντροπή αν υποχωρήσει, συμφορά αν αντισταθεί. Από εδώ ο Κρέων γίνεται βαθμιαία τραγικό πρόσωπο.
Η σωστή σκέψη (εὐβουλία) που ζητά ο χορός είναι η ίδια που είχε ζητήσει και ο Τειρεσίας.
Ο χορός ορίζει μια σειρά: πρώτα να ελευθερωθεί η Αντιγόνη, μετά να ταφεί ο Πολυνείκης. Ο Κρέων την αντιστρέφει, και αυτό θα αποδειχθεί μοιραίο.
Στους στ. 1105-1106 καταρρέει ο εγωισμός του: η ανάγκη τον υποχρεώνει να κάνει ο ίδιος ό,τι είχε απαγορεύσει στους άλλους.
Με τις λέξεις «ἐπόψιον τόπον» δείχνει το σημείο όπου έμενε άταφος ο Πολυνείκης.
Στο κλείσιμο αναγνωρίζει ότι οι καθεστώτες νόμοι είναι άλλο πράγμα από τις εφήμερες διαταγές που είχε προβάλει με τόσο πείσμα.

Τι άλλαξε

Η μεταμέλεια έρχεται, αλλά με λάθος σειρά ενεργειών· η σκηνή ετοιμάζει την καταστροφή που θα αναγγελθεί στην Έξοδο.

Πρόσωπα

Κρέων: ταλαντεύεται, υποχωρεί και γίνεται σταδιακά τραγικό πρόσωπο
Χορός: αφήνει τη μετριοπάθεια και συμβουλεύει με τόλμη τον βασιλιά
Τειρεσίας: οι προφητείες του (στ. 998-1032) προκαλούν τη μεταστροφή
Αντιγόνη: κατά τη συμβουλή του χορού πρέπει να ελευθερωθεί πρώτη
Πολυνείκης: ο άταφος νεκρός που θα θαφτεί πρώτος, με απόφαση του Κρέοντα

Όροι

μεταστροφή: η αλλαγή γνώμης του Κρέοντα
δίλημμα του Κρέοντα: ντροπή αν υποχωρήσει, συμφορά αν όχι
τραγικό πρόσωπο: ρόλος που αποκτά βαθμιαία ο Κρέων
εὐβουλία: σωστή σκέψη, όπως ζήτησε ο Τειρεσίας
μετριοπάθεια του χορού: εδώ την αφήνει και μιλά με τόλμη
αντιστροφή της σειράς: πρώτα η ταφή, ύστερα η Αντιγόνη
ἀνάγκη: τον κάνει να πράξει όσα απαγόρευσε
ἐπόψιος τόπος: όπου έμενε άταφος ο Πολυνείκης
καθεστῶτες νόμοι: οι παλιοί νόμοι που τηρεί ο καθένας
προκείμενοι νόμοι: οι εφήμερες διαταγές του Κρέοντα
δεξιά πάροδος: από εκεί αποχωρεί ο μάντης
όψη: η σκηνική δράση, όσα βλέπει ο θεατής

Ετυμολογικά συγγενή

τάφος (τάφον): τάφος · επιτάφιος · ταφόπλακα Λεξικό Τριανταφυλλίδη
τόπος (τόπον): τοπικός · τοπίο · τοποθεσία Λεξικό Τριανταφυλλίδη
δεινός (δεινῷ): δεινός · δεινότητα · δεινόσαυρος Λεξικό Τριανταφυλλίδη
γιγνώσκω (ἔγνωκα): γνώση · γνωστός · άγνωστος Λεξικό Τριανταφυλλίδη
μάχομαι (δυσμαχητέον): μάχη · μαχητής · μαχητικός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΡίζες · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί ο Κρέων αλλάζει ξαφνικά γνώμη;

Τον ωθούν οι προφητείες του Τειρεσία (στ. 998-1032). Κατά το βιβλίο το δίλημμά του είναι δικαιολογημένο, γιατί ζυγίζει τη ντροπή αν υποχωρήσει και τη συμφορά αν επιμείνει.

Ποιο λάθος κάνει ο Κρέων στη σειρά των ενεργειών του;

Ο χορός προτείνει πρώτα να ελευθερωθεί η Αντιγόνη και ύστερα να ταφεί ο Πολυνείκης. Ο Κρέων αντιστρέφει τη σειρά, και αυτή η καθυστέρηση θα αποδειχθεί μοιραία.

Τι διαφορά έχουν οι καθεστώτες από τους προκείμενους νόμους;

Καθεστώτες είναι οι παλιοί, σταθεροί νόμοι που οφείλει να τηρεί ο καθένας. Προκείμενους το βιβλίο ονομάζει τις πρόσκαιρες διαταγές που ο Κρέων είχε επιβάλει με πείσμα· με την ήττα του αναγνωρίζει τη διαφορά.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα