Αντιγόνη, Β΄ Επεισόδιο, Γ΄ Σκηνή (στ. 526-581): κείμενο

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Ο χορός αναγγέλλει την Ισμήνη στις πύλες, με δάκρυα για την αδελφή της και πρόσωπο κόκκινο και βρεγμένο.
2. Ο Κρέων την αποκαλεί οχιά που κρυφά του έπινε το αίμα και λέει ότι, χωρίς να το ξέρει, έτρεφε δύο συμφορές που απειλούσαν τον θρόνο του· τη ρωτά αν θα ομολογήσει ή θα ορκιστεί ότι δεν ήξερε.
3. Η Ισμήνη δηλώνει ότι έκανε την πράξη, αν συμφωνεί η αδελφή της, και παίρνει μέρος της κατηγορίας. Η Αντιγόνη το αρνείται: η Ισμήνη ούτε θέλησε ούτε κλήθηκε να συμμετάσχει.
4. Η Ισμήνη ζητά να πεθάνει μαζί της και να τιμήσει τον νεκρό. Η Αντιγόνη απαντά ότι ο Άδης και οι θεοί του κάτω κόσμου ξέρουν ποιος έκανε την πράξη, ότι δεν αγαπά όποιον αγαπά μόνο με λόγια και ότι φτάνει ένας θάνατος.
5. Σε γρήγορο διάλογο η Αντιγόνη της λέει να ρωτήσει τον Κρέοντα, για τον οποίο νοιάστηκε, τη συμβουλεύει να σωθεί και ξεκαθαρίζει ότι η μία διάλεξε τη ζωή και η άλλη τον θάνατο· η δική της ψυχή έχει από καιρό πεθάνει για να ωφελεί τους νεκρούς.
6. Ο Κρέων λέει ότι η μία έχασε τα λογικά της τώρα και η άλλη από τη γέννησή της. Η Ισμήνη ρωτά αν θα σκοτώσει τη μνηστή του γιου του· εκείνος απαντά ότι υπάρχουν κι άλλα χωράφια για όργωμα και ότι μισεί κακές γυναίκες για τους γιους του.
7. Ακούγεται η φωνή προς τον «φίλτατο» Αίμονα για την ατίμωση από τον πατέρα του, και ο Κρέων απαντά ότι τον κουράζει αυτός ο γάμος.
8. Ο χορός ρωτά αν θα στερήσει από τον γιο του τη νύφη· ο Κρέων λέει ότι ο Άδης θα σταματήσει τον γάμο και διατάζει τους δούλους να κλείσουν μέσα τις δύο γυναίκες, γιατί και οι θρασείς προσπαθούν να φύγουν όταν βλέπουν τον θάνατο κοντά.

Τι άλλαξε

• Ο θάνατος της Αντιγόνης είναι πια απόφαση, και η αναφορά στον Αίμονα ανοίγει τη σύγκρουση πατέρα και γιου.

Πρόσωπα

Ισμήνη

ζητά να μοιραστεί την ενοχή και τον θάνατο της αδελφής της

Αντιγόνη

αρνείται τη συμμετοχή της Ισμήνης και την προτρέπει να σωθεί

Κρέων

κατηγορεί και τις δύο και επιμένει στη θανατική ποινή

Χορός

αναγγέλλει την Ισμήνη και ρωτά για τον γάμο του Αίμονα

Αίμων

γιος του Κρέοντα και μνηστήρας της Αντιγόνης, αναφέρεται μόνο

Άδης

ο θεός του κάτω κόσμου που ξέρει ποιος έθαψε τον νεκρό

Δούλοι

παίρνουν διαταγή να κλείσουν μέσα τις δύο γυναίκες

Όροι

εἴβομαι

χύνω, σταλάζω (δάκρυα)

τέγγω

βρέχω, μουσκεύω

ἔχιδνα ὑφειμένη

οχιά κρυμμένη

ἄτη

συμφορά, καταστροφή

ἐξόμνυμαι

αρνούμαι με όρκο

ὁμορροθέω

συμφωνώ (σαν κουπιά που χτυπούν μαζί)

ξύμπλους

συνταξιδιώτης, συμμέτοχος

ξυνίστωρ

αυτός που ξέρει, μάρτυρας

ἁγνίζω

εξαγνίζω, τιμώ τον νεκρό

ἀμπλακίσκω

στερούμαι, χάνω

ἐξαμαρτία

σφάλμα, παράπτωμα

ἄνους

άμυαλος, ανόητος

ἀρώσιμοι γύαι

χωράφια κατάλληλα για όργωμα

δμώς

δούλος, υπηρέτης

Ετυμολογικά συγγενή

δάκρυ (δάκρυ᾽)

δάκρυ · δακρύζω · δακρυγόνος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

νεφέλη

νεφελώδης · νεφέλωμα Λεξικό Τριανταφυλλίδη

θρόνος (θρόνων)

θρόνος · ενθρονίζω · ενθρόνιση Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ψυχή

ψυχολογία · ψυχικός · ψυχίατρος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

γάμος (γάμους)

γαμήλιος · μονογαμία · γάμος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

βίος (βίου, βιώσιμον)

βιογραφία · βιολογία · βιώσιμος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

υἱός (υἱέσι)

υιοθεσία · υιοθετώ Λεξικό Τριανταφυλλίδη