απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Β΄ Στάσιμο

Αντιγόνη, Β΄ Στάσιμο (στ. 582-625): κείμενο

Αντιγόνη, στ. 582-625: ο χορός λέει ότι, όταν ένας θεός κλονίσει ένα σπίτι, η συμφορά περνά από γενιά σε γενιά, όπως στον οίκο των Λαβδακιδών, όπου τώρα χάνεται και η τελευταία ρίζα. Κανένας θνητός δεν περιορίζει τη δύναμη του Δία, και η απατηλή ελπίδα οδηγεί πολλούς στην καταστροφή.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΑΡΧΑΙΑ Β΄ ΣΤΑΣΙΜΟ15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Στροφή α΄: ευτυχισμένοι όσοι δεν γεύτηκαν συμφορές στη ζωή τους· όταν ένας θεός σείσει ένα σπίτι, η καταστροφή δεν σταματά και απλώνεται σε όλο το γένος.
  2. Η εικόνα της θάλασσας: όπως το κύμα που το σπρώχνουν οι άγριοι θρακικοί άνεμοι αναποδογυρίζει τη μαύρη άμμο του βυθού, ενώ οι ακτές βογκούν από τα χτυπήματα.
  3. Αντιστροφή α΄: στον οίκο των Λαβδακιδών οι συμφορές πέφτουν πάνω σε παλιότερες, καμιά γενιά δεν λυτρώνει την επόμενη, γιατί κάποιος θεός τη ρημάζει.
  4. Το φως που φάνηκε πάνω από την τελευταία ρίζα του σπιτιού του Οιδίποδα το κόβουν οι θεοί του κάτω κόσμου, μαζί με τον ασύνετο λόγο και την Ερινύα του νου.
  5. Στροφή β΄: καμιά ανθρώπινη υπέρβαση δεν μπορεί να σταματήσει τη δύναμη του Δία, που δεν την νικά ούτε ο ύπνος ούτε ο χρόνος· βασιλεύει αγέραστος στη λάμψη του Ολύμπου.
  6. Ένας νόμος ισχύει για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον: τίποτα μεγάλο δεν μπαίνει στη ζωή των θνητών χωρίς συμφορά.
  7. Αντιστροφή β΄: η ελπίδα που περιπλανιέται ωφελεί πολλούς αλλά ξεγελά άλλους, ώσπου να κάψουν το πόδι τους στη φωτιά. Κατά ένα σοφό λόγο, το κακό φαίνεται καλό σε όποιον ο θεός σπρώχνει τον νου προς την άτη, κι αυτός ζει για λίγο χωρίς συμφορά.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Χορός
θρηνεί τη συμφορά του γένους και υμνεί τη δύναμη του Δία
Λαβδακίδες
ο οίκος του Λάβδακου, όπου οι συμφορές περνούν από γενιά σε γενιά
Οιδίπους
στο σπίτι του ανήκει η «τελευταία ρίζα» που χάνεται
Αντιγόνη
η τελευταία ρίζα του γένους, οδηγημένη στον θάνατο
Δίας
ο αιώνιος και αγέραστος άρχοντας του Ολύμπου
Ερινύς
θεότητα που τυφλώνει τον νου
Αίμων
μπαίνει στη σκηνή στο τέλος του στάσιμου

Όροι

ἄγευστος κακῶν
που δεν δοκίμασε συμφορές
θεόθεν
από τους θεούς
ἄτη
συμφορά, καταστροφή σταλμένη από θεό
πόντιον οἶδμα
κύμα της θάλασσας
πνοαί
ριπές ανέμου
πήματα
πάθη, συμφορές
λύσις
λύτρωση, διέξοδος
ἐσχάτη ῥίζα
οι τελευταίοι απόγονοι του γένους
νέρτεροι θεοί
οι θεοί του κάτω κόσμου
ὑπερβασία
υπέρβαση του μέτρου, αλαζονεία
ἀγήρως
αυτός που δεν γερνά
πολύπλαγκτος ἐλπίς
ελπίδα που περιπλανιέται, απατηλή
ὄνασις
όφελος, ωφέλεια

Ετυμολογικά συγγενή

εὐδαίμων (εὐδαίμονες)
ευδαιμονία · ευδαιμονισμός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
γενεά (γενεᾶς)
γενιά · γενεαλογία · γενεαλογικός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ὕπνος
υπνωτικός · υπνωτίζω · αϋπνία Λεξικό Τριανταφυλλίδη
χρόνος (χρόνῳ)
χρονικός · χρονολογία · χρονόμετρο Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ἐλπίς (ἐλπὶς)
ελπίδα · ελπιδοφόρος · απελπισία Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ἀπάτη (ἀπάτα)
απάτη · απατεώνας · απατηλός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ἀκτή (ἀκταί)
ακτή · ακτοφυλακή · ακτογραμμή Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΡίζες · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί ο χορός συγκρίνει τη συμφορά με φουρτουνιασμένη θάλασσα;

Για να δείξει ότι η συμφορά που στέλνει ένας θεός ανακατεύει τα πάντα ως τα βάθη και χτυπά ξανά και ξανά, όπως το κύμα που σηκώνουν οι άνεμοι της Θράκης και ρίχνει στις ακτές τη μαύρη άμμο του βυθού.

Ποια είναι η «τελευταία ρίζα» του σπιτιού του Οιδίποδα;

Οι κόρες του Οιδίποδα, κυρίως η Αντιγόνη, που τώρα οδηγείται στον θάνατο. Μαζί της σβήνει το φως που είχε φανεί για τη συνέχεια του γένους.

Τι λέει ο χορός για την ελπίδα;

Ότι σε κάποιους φέρνει όφελος, ενώ άλλους τους ξεγελά με κούφιες επιθυμίες, ώσπου να καούν. Προσθέτει ένα γνωστό ρητό: όποιον ο θεός οδηγεί στην καταστροφή, σε αυτόν το κακό φαίνεται καλό.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.