Αντιγόνη, Β΄ Επεισόδιο, Α΄ Σκηνή (στ. 376-440): κείμενο

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Ο χορός βλέπει έκπληκτος την Αντιγόνη να έρχεται με τον φύλακα και ρωτά αν την έπιασαν να παραβαίνει από απερισκεψία τους νόμους του βασιλιά.
2. Ο φύλακας δηλώνει ότι αυτή έκανε την ταφή και ζητά τον Κρέοντα, που εκείνη ακριβώς τη στιγμή βγαίνει από το παλάτι.
3. Ο φύλακας εξηγεί ότι, αν και είχε ορκιστεί να μη γυρίσει, η ανέλπιστη χαρά τον έφερε πίσω. Αυτή τη φορά δεν έγινε κλήρος: το εύρημα είναι δικό του. Παραδίδει την κόρη για ανάκριση και ζητά να φύγει ελεύθερος.
4. Ο Κρέων ρωτά πώς και πού την έπιασαν και αμφιβάλλει αν ο φύλακας ξέρει τι λέει· εκείνος επιμένει ότι την είδε ο ίδιος να θάβει τον νεκρό.
5. Η αφήγηση: οι φύλακες σάρωσαν το χώμα από το πτώμα που είχε αρχίσει να σαπίζει, κάθισαν σε ύψωμα μακριά από τη μυρωδιά και κρατούσαν ο ένας τον άλλο ξύπνιο με φωνές.
6. Όταν ο ήλιος έφτασε στη μέση του ουρανού, ένας ανεμοστρόβιλος σήκωσε σκόνη, μάδησε τα δέντρα του κάμπου και σκοτείνιασε τον ουρανό· οι φύλακες έκλεισαν τα μάτια.
7. Όταν κόπασε, φάνηκε η κόρη: θρηνούσε σαν πουλί με άδεια φωλιά, καταράστηκε τους δράστες, έριξε ξερό χώμα και ράντισε τον νεκρό με τρεις χοές.
8. Την έπιασαν αμέσως· δεν τρόμαξε και δεν αρνήθηκε τίποτα. Ο φύλακας νιώθει χαρά και λύπη μαζί, αλλά η δική του σωτηρία μετρά περισσότερο.

Τι άλλαξε

• Η Αντιγόνη παραδίνεται στον Κρέοντα και η αναμέτρησή τους ανοίγει στους επόμενους στίχους.

Πρόσωπα

Χορός

απορεί βλέποντας την κόρη του Οιδίποδα αιχμάλωτη

Φύλακας

φέρνει την Αντιγόνη και αφηγείται τη σύλληψη

Κρέων

βγαίνει από το παλάτι και ανακρίνει τον φύλακα

Αντιγόνη

πιάστηκε την ώρα που τιμούσε ξανά τον νεκρό

Πολυνείκης

ο νεκρός που φυλάνε, χωρίς να λέγεται εδώ το όνομά του

Οιδίπους

ο δύστυχος πατέρας της Αντιγόνης που αναφέρει ο χορός

Όροι

δαιμόνιον τέρας

θεόσταλτο, ανεξήγητο θέαμα

ἀφροσύνη

απερισκεψία, παραλογισμός

οὐδέν ἐστ᾽ ἀπώμοτον

κανείς δεν πρέπει να ορκίζεται για τίποτα

ἐπίνοια

η δεύτερη σκέψη

κλῆρος

κλήρωση, λαχνός

ἕρμαιον (θοὔρμαιον)

απρόσμενο εύρημα, δώρο της τύχης

κρίνω καὶ ἐξελέγχω

ανακρίνω και αποδεικνύω την ενοχή

κόνις

σκόνη, χώμα

μυδῶν σῶμα

πτώμα που σαπίζει

τυφώς

ανεμοστρόβιλος, θύελλα

οὐράνιον ἄχος

συμφορά από τον ουρανό, θεομηνία

χοαὶ τρίσπονδοι

τριπλή νεκρική σπονδή

ἄπαρνος

αυτός που αρνείται κάτι

Ετυμολογικά συγγενή

ὅρκος (ὅρκων)

όρκος · ορκίζομαι · ορκωμοσία Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἥλιος (ἡλίου)

ηλιακός · ηλιοθεραπεία · ηλιοβασίλεμα Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ὀσμή

οσμή · δύσοσμος · δυσοσμία Λεξικό Τριανταφυλλίδη

πεδίον

πεδίο · πεδινός · πεδιάδα Λεξικό Τριανταφυλλίδη

νεκρός (νεκρὸν)

νεκροταφείο · νεκροψία · νεκρώσιμος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἐλεύθερος

ελευθερία · ελευθερώνω · ελεύθερος Λεξικό Τριανταφυλλίδη