απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Α΄ Στάσιμο

Αντιγόνη, Α΄ Στάσιμο (στ. 332-375): κείμενο

Αντιγόνη, στ. 332-375: ο χορός υμνεί τον άνθρωπο που δαμάζει θάλασσα, γη και ζώα, βρίσκει γλώσσα, σκέψη και ζωή σε πόλη, αλλά δεν μπορεί να ξεφύγει από τον θάνατο. Κλείνει με την προειδοποίηση ότι θέση στην πόλη έχει μόνο όποιος σέβεται τους νόμους της χώρας και τη δίκη των θεών.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΑΡΧΑΙΑ Α΄ ΣΤΑΣΙΜΟ15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Ο χορός ξεκινά με μια γενική διαπίστωση: πολλά πράγματα είναι φοβερά και θαυμαστά, αλλά τίποτα δεν ξεπερνά τον άνθρωπο.
  2. Στροφή α΄: ο άνθρωπος περνά τη χειμωνιάτικη θάλασσα με τον νοτιά ανάμεσα σε ψηλά κύματα και καταπονεί χρόνο με τον χρόνο τη Γη, την ανώτατη και άφθαρτη θεά, οργώνοντάς την με τα ζώα του.
  3. Αντιστροφή α΄: με πλεγμένα δίχτυα πιάνει τα πουλιά, τα άγρια θηρία και τα ψάρια· με τεχνάσματα δαμάζει τα ζώα του βουνού και βάζει ζυγό στο άλογο και στον ταύρο.
  4. Στροφή β΄: έμαθε μόνος του τη γλώσσα, τη σκέψη και τη διάθεση να οργανώνει πόλεις, και βρήκε τρόπο να προφυλάγεται από την παγωνιά και τη βροχή.
  5. Είναι «παντοπόρος»: κανένα μέλλον δεν τον βρίσκει χωρίς λύση. Μόνο από τον Άδη δεν θα βρει διαφυγή, αν και επινόησε θεραπείες για δύσκολες αρρώστιες.
  6. Αντιστροφή β΄: η τέχνη του ξεπερνά κάθε προσδοκία, όμως τον σπρώχνει άλλοτε στο κακό κι άλλοτε στο καλό.
  7. Όποιος τιμά τους νόμους της χώρας και τη δίκη των θεών είναι «ὑψίπολις»· όποιος από τόλμη κάνει το κακό μένει «ἄπολις».
  8. Ο χορός εύχεται να μη μοιραστεί ποτέ εστία ή σκέψεις με όποιον τολμά τέτοια. Αμέσως μετά ο φύλακας φέρνει την Αντιγόνη.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Χορός
οι γέροντες της Θήβας, που τραγουδούν τον ύμνο στον άνθρωπο
Γη
η άφθαρτη θεά που ο άνθρωπος καταπονεί με το όργωμα
Άδης
ο θάνατος, το μόνο που ο άνθρωπος δεν μπορεί να αποφύγει
Αντιγόνη
μπαίνει στο τέλος, οδηγημένη από τον φύλακα
Φύλακας
φέρνει την Αντιγόνη μετά το στάσιμο

Όροι

δεινός
φοβερός και αξιοθαύμαστος μαζί
πόντος
θάλασσα, πέλαγος
οἶδμα
φουσκωμένο κύμα
ἄφθιτος
άφθαρτος, που δεν φθείρεται
ἀκάματος
ακούραστος, που δεν κουράζεται
περιφραδὴς ἀνήρ
ο πολύ επινοητικός άνθρωπος
μηχαναί
τεχνάσματα, επινοήσεις
φθέγμα
φωνή, λαλιά
ἀστυνόμοι ὀργαί
η διάθεση για οργανωμένη ζωή σε πόλη
παντοπόρος
αυτός που βρίσκει λύση για όλα
ἄπορος
αυτός που δεν βρίσκει λύση
ὑψίπολις
τιμημένος πολίτης μιας ισχυρής πόλης
ἄπολις
απόβλητος, χωρίς θέση στην πόλη
παρέστιος
σύντροφος στην ίδια εστία

Ετυμολογικά συγγενή

ἄροτρον (ἀρότρων)
άροτρο · αροτριώ Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ὄρνις (ὀρνίθων)
όρνιθα · ορνιθολόγος · ορνιθοτροφείο Λεξικό Τριανταφυλλίδη
θήρ (θηρῶν)
θηρίο · θηρευτής · θηριώδης Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ἵππος (ἵππον)
ιππικό · ιππόδρομος · ιππασία Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ταῦρος (ταῦρον)
ταύρος · ταυρομαχία Λεξικό Τριανταφυλλίδη
νόσος (νόσων)
νόσος · νοσοκομείο · νοσηλεία Λεξικό Τριανταφυλλίδη
νόμος (νόμους)
νομικός · νομοθέτης · νόμιμος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΡίζες · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι σημαίνει «πολλὰ τὰ δεινὰ» στην αρχή του στάσιμου;

Η λέξη δεινός σημαίνει ταυτόχρονα φοβερός και αξιοθαύμαστος. Ο χορός λέει ότι στον κόσμο υπάρχουν πολλά τέτοια, αλλά κανένα δεν ξεπερνά τον άνθρωπο.

Ποια επιτεύγματα του ανθρώπου απαριθμεί ο χορός;

Τη ναυσιπλοΐα στη φουρτουνιασμένη θάλασσα, το όργωμα της γης, το κυνήγι πουλιών, θηρίων και ψαριών, το δάμασμα του αλόγου και του ταύρου. Ύστερα τη γλώσσα, τη σκέψη, τη ζωή σε πόλη, την προστασία από τον καιρό και τις γιατρειές για αρρώστιες.

Ποια είναι τα όρια του ανθρώπου σύμφωνα με τον χορό;

Τον θάνατο δεν μπορεί να τον αποφύγει. Επιπλέον η επινοητικότητά του τον οδηγεί άλλοτε στο καλό κι άλλοτε στο κακό, και μόνο όποιος τηρεί τους νόμους και τη δίκη των θεών έχει τιμή στην πόλη.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.