Αντιγόνη, Α΄ Επεισόδιο, Β΄ Σκηνή (στ. 280-331): κείμενο

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Ο Κρέων κόβει απότομα τον κορυφαίο: είναι ανόητο, και μάλιστα για έναν γέροντα, να λέει ότι οι θεοί φροντίζουν αυτόν τον νεκρό.
2. Ρωτά αν οι θεοί θα τιμούσαν σαν ευεργέτη εκείνον που ήρθε να κάψει τους ναούς και τα αφιερώματά τους και να καταλύσει τους νόμους· οι θεοί, λέει, δεν τιμούν τους κακούς.
3. Υποψιάζεται ότι πολίτες που από την αρχή μουρμούριζαν κρυφά εναντίον του και δεν δέχονταν τον ζυγό του πλήρωσαν τους φύλακες.
4. Καταδικάζει το χρήμα: κυριεύει πόλεις, διώχνει ανθρώπους από τα σπίτια τους, στρέφει τις τίμιες γνώμες σε αισχρές πράξεις και διδάσκει κάθε ασέβεια. Όσοι πληρώθηκαν, αργά ή γρήγορα θα τιμωρηθούν.
5. Ορκίζεται στον Δία: αν οι φύλακες δεν του φέρουν τον δράστη, θα κρεμαστούν πρώτα ζωντανοί, για να μάθουν από πού πρέπει να κερδίζει κανείς, αφού τα παράνομα κέρδη καταστρέφουν τους περισσότερους.
6. Ο φύλακας ζητά να μιλήσει και ρωτά αν τα λόγια του πονούν τα αφτιά ή την ψυχή του βασιλιά· ο δράστης, λέει, πληγώνει τη σκέψη του, εκείνος μόνο τα αφτιά.
7. Ο Κρέων τον λέει φλύαρο και τον κατηγορεί ότι πούλησε την ψυχή του για χρήματα· ο φύλακας απαντά ότι είναι φοβερό να κρίνει λάθος αυτός που αποφασίζει.
8. Ο Κρέων μπαίνει στο παλάτι απειλώντας. Ο φύλακας εύχεται να βρεθεί ο δράστης, δηλώνει όμως ότι δεν θα ξανάρθει ποτέ και ευχαριστεί τους θεούς που σώθηκε.

Τι άλλαξε

• Ο Κρέων μένει βέβαιος ότι πίσω από την ταφή κρύβονται χρήματα και πολιτικοί αντίπαλοι· ο φύλακας φεύγει, αλλά θα επιστρέψει αργότερα φέρνοντας την Αντιγόνη.

Πρόσωπα

Κρέων

οργίζεται, βλέπει δωροδοκία και απειλεί τους φύλακες

Φύλακας

υπερασπίζεται την αθωότητά του και φεύγει ανακουφισμένος

Χορός

ο κορυφαίος δέχεται την επίπληξη του Κρέοντα

Πολυνείκης

για τον Κρέοντα ήρθε να κάψει ναούς και νόμους

Δίας

σε αυτόν ορκίζεται ο Κρέων

Δυσαρεστημένοι πολίτες

κατά τον Κρέοντα, πλήρωσαν τους φύλακες

Όροι

μεστόω

γεμίζω

ἴσχω πρόνοιαν

φροντίζω, έχω έγνοια

ἀμφικίονες ναοί

ναοί με κίονες γύρω γύρω, περίστυλοι

ἀναθήματα

αφιερώματα στους θεούς

ῥοθέω

μουρμουρίζω, θορυβώ

ὑπὸ ζυγῷ λόφον ἔχω

σκύβω τον σβέρκο, υπακούω

νόμισμα

εδώ: θεσμός, έθιμο

πορθέω

κυριεύω

ἐξανίστημι δόμων

ξεσπιτώνω

μισθαρνέω

δουλεύω για πληρωμή

αὐτόχειρ

ο ίδιος ο δράστης, ο αυτουργός

αἰσχρὰ λήμματα

παράνομα κέρδη

λάλημα

φλύαρος άνθρωπος

κομψεύω

ευφυολογώ, κάνω τον έξυπνο

Ετυμολογικά συγγενή

εὐεργέτης

ευεργεσία · ευεργετικός · ευεργετώ Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ζυγός (ζυγῷ)

ζυγαριά · ζυγίζω · ισοζύγιο Λεξικό Τριανταφυλλίδη

νόμισμα

νομισματικός · νομισματοκοπείο Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ὀφθαλμός (ὀφθαλμούς)

οφθαλμίατρος · οφθαλμολογία · οφθαλμαπάτη Λεξικό Τριανταφυλλίδη

οὖς (ὦτα)

ωτίτιδα · ωτοασπίδα · ωτορινολαρυγγολόγος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

χάρις (χάριν)

χαρίζω · ευχαριστώ · χαριτωμένος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

τύχη

τυχερός · ατυχία · τυχαίος Λεξικό Τριανταφυλλίδη