απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Έξοδος, Δ΄ Σκηνή

Αντιγόνη, Έξοδος, Δ΄ Σκηνή (στ. 1328-1353): κείμενο

Ο Κρέων ζητά να έρθει ο θάνατος, ο χορός του λέει ότι κανείς δεν γλιτώνει από τη μοίρα του, και ο βασιλιάς παρακαλεί να τον πάρουν μακριά. Το έργο κλείνει με τα λόγια του χορού ότι η φρόνηση είναι το πρώτο στοιχείο της ευδαιμονίας.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΑΡΧΑΙΑ ΕΞΟΔΟΣ, Δ΄ ΣΚΗΝΗ15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Αντιστροφή β΄: ο Κρέων φωνάζει να φανεί η καλύτερη από τις μοίρες του, αυτή που θα του φέρει την τελευταία μέρα, για να μη δει άλλη.
  2. Ο χορός απαντά ότι αυτά ανήκουν στο μέλλον· τώρα πρέπει να φροντίσουν τα παρόντα, και για τα άλλα φροντίζουν όσοι πρέπει.
  3. Ο Κρέων λέει ότι όσα ποθεί τα έβαλε στην προσευχή του· ο χορός τον σταματά, γιατί από τη μοιραία συμφορά οι θνητοί δεν γλιτώνουν.
  4. Ο Κρέων ζητά να πάρουν μακριά έναν άχρηστο άνθρωπο, που χωρίς να το θέλει σκότωσε τον γιο του και τη γυναίκα του.
  5. Δεν ξέρει σε ποιον από τους δύο νεκρούς να κοιτάξει ούτε πού να στηριχτεί: όσα είχε στα χέρια του στράβωσαν και μια αβάσταχτη μοίρα έπεσε στο κεφάλι του.
  6. Ο χορός κλείνει την τραγωδία: η φρόνηση είναι το πρώτο στοιχείο της ευδαιμονίας, δεν πρέπει να ασεβεί κανείς στους θεούς, και τα μεγάλα λόγια των υπερήφανων πληρώνονται με μεγάλες τιμωρίες που διδάσκουν φρόνηση στα γηρατειά.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Κρέων
ζητά τον θάνατο και να τον πάρουν μακριά από τους νεκρούς
Χορός
του θυμίζει ότι η μοίρα δεν αλλάζει και κλείνει με το δίδαγμα της φρόνησης
Αίμων
ο γιος που ο Κρέων σκότωσε χωρίς να το θέλει («ὦ παῖ»)
Ευρυδίκη
η γυναίκα του, ο δεύτερος νεκρός μπροστά του

Όροι

ἴτω (ἔρχομαι)
μακάρι να έρθει
μόρων ὕπατος
η τελευταία, η έσχατη μοίρα
τερμία ἁμέρα
η τελευταία μέρα της ζωής
ὧν ἐρῶμεν (ἐράω)
όσα ποθώ
πεπρωμένη συμφορά
η μοιραία, γραμμένη συμφορά
ἄγοιτ᾽ ἂν ἐκποδών
πάρτε με μακριά από εδώ
μάταιος
άμυαλος, άχρηστος
μέλεος
δύστυχος, ανώφελος
πᾷ κλιθῶ
πού να στηριχτώ
λέχριος
πλάγιος, στραβός
πότμος δυσκόμιστος
μοίρα αβάσταχτη
ἀσεπτῶ
ασεβώ
μεγάλοι λόγοι
καυχησιολογίες
ὑπέραυχος
υπερήφανος

Ετυμολογικά συγγενή

εὐδαιμονία (εὐδαιμονίας)
ευδαιμονία · ευδαιμονισμός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
φρονέω (φρονεῖν)
φρόνηση · φρόνιμος · φρόνημα Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ἡμέρα (ἁμέραν)
ημέρα · ημερομηνία · ημερολόγιο Λεξικό Τριανταφυλλίδη
γῆρας (γήρᾳ)
γηρατειά · γηροκομείο · γηριατρική Λεξικό Τριανταφυλλίδη
πληγή (πληγάς)
πληγή · πληγώνω Λεξικό Τριανταφυλλίδη
μάταιος (μάταιον)
μάταιος · ματαιότητα · ματαιώνω Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΡίζες · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι εύχεται ο Κρέων στην αρχή της σκηνής;

Να έρθει η τελευταία του μοίρα και να του φέρει την ποθητή μέρα του θανάτου του, για να μη δει άλλη μέρα.

Γιατί ο χορός του λέει να μην προσεύχεται;

Γιατί οι άνθρωποι δεν μπορούν να ξεφύγουν από τη συμφορά που τους είναι γραμμένη. Τον καλεί να ασχοληθεί με τα παρόντα, αφού για τα υπόλοιπα φροντίζουν όσοι πρέπει.

Τι λένε οι τελευταίοι στίχοι του χορού;

Ότι η φρόνηση είναι το σημαντικότερο στοιχείο της ευδαιμονίας και ότι δεν πρέπει να ασεβεί κανείς στους θεούς. Τα μεγάλα λόγια των υπερήφανων φέρνουν μεγάλες τιμωρίες, που τους μαθαίνουν τη φρόνηση στα γηρατειά.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.